به نقل از اقتصادنیوز، در پی افزایش هزینه های حمل ونقل و اختلال در مسیرهای تجاری ایران، واردکنندگان با دشواری های بیشتری برای انتقال کالا به کشور مواجه شده اند. افزایش چندبرابری هزینه حمل، طولانی شدن زمان رسیدن محموله ها، توقف کامیون ها در مرزها و افزایش هزینه تأمین مواد اولیه، از جمله پیامدهایی است که می تواند بر فعالیت تجار و تولیدکنندگان داخلی اثر بگذارد.

احمدرضا فرشچیان، رییس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی، از افزایش 5 تا 7 برابری هزینه حمل کالا از مبادی شرق آسیا، طولانی شدن زمان ورود محموله ها و کاهش تمایل تجار به ثبت سفارش های جدید می گوید.

رییس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی، گفت: هزینه واردات برخی کالاهای ارزان قیمت تا 150 درصد افزایش یافته و زمان ورود محموله ها نیز حداقل سه برابر شده است؛ به طوری که محموله ای که پیش تر یک ماهه به ایران می رسید، اکنون سه تا چهار ماه در مسیر است.

او همچنین از توقف حداقل 15 روزه کامیون ها در مرزها، کاهش تمایل تجار به ثبت سفارش های جدید و انتقال افزایش هزینه تأمین مواد اولیه به بخش تولید خبر داد.

مشروح گفتگوی با احمدرضا فرشچیان را بخوانید؛

* آقای فرشچیان! در ماه های اخیر هزینه حمل کالا از چین و ترکیه افزایش چشمگیری داشته است. این افزایش تا چه اندازه هزینه تمام شده واردات به ایران را بالا برده و برآورد شما از میزان این افزایش چقدر است؟

این موضوع در ماه های اخیر اتفاق افتاده و مسئله جدیدی نیست. میزان تأثیر افزایش هزینه حمل بر قیمت کالاها به ارزش آنها بستگی دارد. برای کالاهای ارزان قیمت، افزایش هزینه ها حتی به 150 درصد هم رسیده، اما برای کالاهای گران قیمت، این تأثیر به نسبت کمتر بوده است. در واقع، هرچه ارزش کالا پایین تر باشد، سهم هزینه حمل در قیمت تمام شده آن بیشتر خواهد بود.

افزایش 5 تا 7 برابر هزینه حمل به ایران

*برخی فعالان اقتصادی از افزایش پنج برابری هزینه واردات کالا از چین صحبت می کنند. آیا این برآورد را تأیید می کنید؟

هزینه حمل کالا از چین به ایران، بسته به مسیر انتقال، بین پنج تا هفت برابر افزایش پیدا کرده است. این موضوع به مسیر مشخصی محدود نمی شود و چه کالا از مسیر ترکیه، بندرعباس، پاکستان یا عمان وارد شود، افزایش هزینه حمل را شاهد هستیم.

* این افزایش هزینه ها صرفاً به واردات از چین و ترکیه محدود است یا سایر مبادی تجاری ایران را نیز دربر گرفته است؟

هزینه واردات از سایر مبادی نیز افزایش پیدا کرده است، اما میزان افزایش در همه مسیرها یکسان نیست. برای مثال، در مسیرهایی که کالا از اروپا با کامیون منتقل می شده، ممکن است هزینه ها دو تا سه برابر شده باشد، اما در مبادی شرق آسیا که ورود کالا از طریق بندرعباس انجام می شود، افزایش هزینه به حدود پنج برابر رسیده است.

زمان ورود کالا حداقل سه برابر شده است

* تغییر مسیرهای حمل ونقل و انتقال بخشی از محموله ها از مسیر دریایی به مسیرهای زمینی چه تأثیری بر زمان ورود کالا به ایران گذاشته است؟

زمان ورود کالا حداقل سه برابر شده است. محموله ای که در گذشته طی یک ماه به ایران می رسید، اکنون ممکن است سه تا چهار ماه در مسیر باشد. بنابراین، روند واردات به کشور به شدت کندتر شده است.

تمایل به ثبت سفارش های جدید کاهش پیدا کرده است

* آیا افزایش هزینه های واردات باعث شده تجار سفارش های جدید خود را کاهش دهند یا ثبت سفارش و ورود برخی کالاها را به تعویق بیندازند؟

قطعاً تمایل به ثبت سفارش های جدید کاهش پیدا کرده است. البته تجاری که از قبل ثبت سفارش کرده اند، تخصیص ارز گرفته اند و تعهد واردات دارند، ناچارند کالاهای خود را وارد کنند. اما ممکن است برای سفارش های جدید دیگر تمایلی به ادامه فعالیت نداشته باشند.

*کاهش تمایل تجار به واردات جدید تا چه اندازه جدی است؟ آیا ممکن است برخی فعالان اقتصادی به طور کامل از فعالیت در این حوزه کنار بکشند؟

این مسئله بسیار جدی است. وقتی از یک طرف مسیرهای واردات کند می شود و از طرف دیگر هزینه ها تا این اندازه افزایش پیدا می کند، عدم اطمینان در فعالیت تجاری به وجود می آید. تاجر نمی داند کالایی که با این هزینه و در چنین مدت زمانی وارد می کند، در زمان عرضه همچنان مشتری خواهد داشت یا خیر. ممکن است برخی فعالان اقتصادی به این نتیجه برسند که ادامه فعالیت دیگر صرفه اقتصادی ندارد و به طور کامل از این کار کنار بکشند.

افزایش هزینه واردات کالاهای ارزان قیمت بیشتر از کالاهای گران قیمت است

*کدام گروه های کالایی بیشترین آسیب را از افزایش هزینه واردات و اختلال در مسیرهای تجاری دیده اند؟

تقریباً همه گروه های کالایی از این وضعیت تأثیر گرفته اند، اما میزان تأثیرگذاری متفاوت بوده است. کالاهای ارزان قیمت با افزایش درصدی بیشتری در هزینه های واردات مواجه شده اند، در حالی که برای کالاهای گران قیمت این افزایش به نسبت کمتر بوده است. برای مثال، اگر کسی قصد واردات خودرو داشته باشد، افزایش هزینه حمل در مقایسه با ارزش خودرو تأثیر چندانی ندارد، اما برای واردات مواد اولیه مورد نیاز صنایع، این افزایش هزینه بسیار قابل توجه و مشکل ساز است.

وضعیت تأمین مواد اولیه و قطعات مورد نیاز صنایع در شرایط فعلی چگونه است؟

همان طور که اشاره کردم، افزایش هزینه ها در واردات مواد اولیه تأثیر بسیار زیادی داشته است. در مقابل، این افزایش برای کالاهای گران قیمتی مانند خودرو به نسبت کمتر احساس می شود. البته در حوزه خودرو نیز باید توجه داشت که در حال حاضر واردات ماشین آلات جدید بسیار محدود شده و تمایل به سرمایه گذاری در این بخش کاهش پیدا کرده است.

افزایش هزینه واردات ناچارا به قیمت محصول منتقل می شود

* افزایش هزینه واردات تا چه اندازه به قیمت نهایی کالاهای وارداتی منتقل می شود؟ آیا این افزایش مستقیماً بر قیمت مصرف کننده اثر می گذارد؟

وقتی هزینه واردات یک ماده اولیه تا 150 درصد افزایش پیدا می کند، طبیعتاً این افزایش بر قیمت تمام شده محصولی که با آن ماده اولیه تولید می شود نیز اثر می گذارد. تولیدکننده نمی تواند این افزایش هزینه را نادیده بگیرد و ناچار است آن را در محاسبات قیمت محصول خود لحاظ کند.

* بنابراین تولیدکنندگان داخلی نیز به دلیل افزایش هزینه تأمین مواد اولیه با موج جدیدی از افزایش هزینه های تولید مواجه شده اند؟

قطعاً همین طور است و این مسئله اجتناب ناپذیر است. وقتی هزینه واردات کالا و مواد اولیه افزایش پیدا می کند، صنایع داخلی نیز که مصرف کننده همین مواد هستند، ناچارند هزینه بیشتری برای تأمین نیازهای خود بپردازند. در نتیجه، افزایش هزینه واردات به بخش تولید نیز منتقل می شود.

* با توجه به طولانی تر شدن زمان تأمین کالا و اختلال در فعالیت مسیرهای تجاری، چشم انداز واردات ایران در ماه های آینده را چگونه ارزیابی می کنید؟

درباره چشم انداز آینده نمی توانم قضاوت یا پیش بینی مشخصی داشته باشم. من می توانم درباره اتفاقاتی که تاکنون رخ داده و وضعیت فعلی توضیح بدهم، اما درباره آینده نمی توانم اظهارنظر کنم. به نظرم در شرایط فعلی نمی توان پیش بینی دقیقی از روند پیش رو داشت.

کامیون ها در مرزهای مختلف کشور با توقف مواجه هستند

*در حال حاضر وضعیت کامیون های متوقف شده در مرزهای کشور چگونه است؟ آیا همچنان با مشکل توقف کامیون ها در مرزها مواجه هستیم؟

بله، این مشکل همچنان وجود دارد و کامیون ها در مرزهای مختلف کشور با توقف مواجه هستند. در حال حاضر، کامیون ها حداقل حدود 15 روز در مرزها معطل می شوند.

* آیا برآورد دقیقی از تعداد کامیون های متوقف شده در مرزهای کشور دارید؟

من برآورد دقیقی از تعداد کامیون های متوقف شده ندارم، اما اطلاعات دقیق تر در این زمینه در اختیار گمرک و وزارت راه است. این دستگاه ها می توانند آمار و برآورد دقیق تری ارائه کنند. فعالان اقتصادی نیز برای دریافت اطلاعات از همین منابع استفاده می کنند و آمار مربوط به وضعیت مرزها در سامانه ها و سایت های این دستگاه ها قابل پیگیری است.