هم زمان با ادامه رایزنی های پرتنش میان تهران و واشنگتن، روزنامه وال استریت ژورنال گزارش داده است که دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، در گفت وگو با مقام های ارشد نظامی این کشور، گزینه های ازسرگیری عملیات گسترده علیه ایران را بررسی کرده، اما در مقطع کنونی ترجیح داده مسیر دیپلماتیک را حفظ کند. به نوشته این روزنامه، ترامپ نگران است که بازگشت به حملات فراگیر، شانس دستیابی به توافق را کاهش دهد و بن بست فعلی را پیچیده تر کند.

به گزارش فرارو، بر اساس این گزارش، ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته و در عین حال مایل است مذاکرات حتی در صورت عبور از ضرب الاجل 18 اوت نیز ادامه پیدا کند. این رویکرد از نگاه ناظران، نشانه ای از آن است که کاخ سفید فعلاً ترجیح می دهد میان فشار نظامی و حفظ کانال دیپلماسی، گزینه دوم را در اولویت نگه دارد.

وال استریت ژورنال نوشته است که بحث های داخلی دولت آمریکا بر این پرسش متمرکز بوده که آیا واشنگتن باید مذاکرات را رها کند و بار دیگر به سمت حملات وسیع علیه ایران برود یا نه. به گفته مقام های آمریکایی، ترامپ به دستیارانش گفته موج تازه ای از حملات ممکن است روند دیپلماتیک را برهم بزند و احتمال رسیدن به هدف نهایی آمریکا در محدود کردن برنامه هسته ای ایران را کاهش دهد.

در عین حال، این به معنای کنار گذاشتن کامل گزینه نظامی نیست. گزارش ها حاکی از آن است که ترامپ همچنان مایل است در صورت فروپاشی گفت وگوها یا نقض تفاهم های موجود، از حملات محدود و موردی استفاده کند؛ رویکردی که با الگوی شناخته شده او در ترکیب فشار، تهدید و معامله سازگار است.

یکی از مهم ترین محورهای اختلاف، تنگه هرمز است؛ گذرگاهی که در ماه های اخیر بیش از پیش به بخشی از معادله چانه زنی میان ایران و آمریکا تبدیل شده است. گزارش های پیشین وال استریت ژورنال نشان می دهد که دولت ترامپ در مقاطع مختلف، بازگشایی کامل تنگه هرمز را با روند توافق و آتش بس پیوند زده و در عین حال نسبت به برخی پیشنهادهای مطرح شده از سوی ایران با تردید نگاه کرده است.

در همین چارچوب، بحث فقط بر سر غنی سازی اورانیوم نیست، بلکه امنیت کشتیرانی، ثبات بازار انرژی و نحوه مدیریت تنش در خلیج فارس نیز به دستور کار مذاکرات اضافه شده است. وال استریت ژورنال پیش تر نوشته بود که بازگشایی تنگه هرمز بدون آتش بس پایدار و فشار بین المللی هماهنگ، از نظر متحدان آمریکا و تحلیلگران نظامی، بسیار دشوار ارزیابی می شود.

یکی از دلایل اصلی احتیاط ترامپ، پیوند بحران خلیج فارس با بازار انرژی است. تنگه هرمز مسیر عبور بخش بزرگی از نفت جهان است و هر تنش تازه در این منطقه می تواند قیمت انرژی را بالا ببرد و فشار سیاسی بر دولت آمریکا را افزایش دهد.

برای ترامپ، این مسئله فقط یک موضوع امنیتی نیست، بلکه بُعد اقتصادی و داخلی هم دارد. هرگونه جهش تازه در قیمت نفت و سوخت می تواند بخشی از دستاورد اقتصادی مورد نظر او را زیر فشار ببرد؛ به همین دلیل، کاخ سفید فعلاً ترجیح می دهد تا حد امکان از سناریوی یک جنگ فراگیر که بازارها را به شدت ملتهب می کند، فاصله بگیرد.

اگرچه گفت وگوهای جاری در ظاهر با عنوان مذاکرات هسته ای توصیف می شوند، اما گزارش های منتشرشده نشان می دهد دامنه آن ها از پرونده هسته ای فراتر رفته است. وال استریت ژورنال پیش تر نوشته بود که تفاهم اخیر میان تهران و واشنگتن بسیاری از موضوعات کلیدی را حل وفصل نکرده و همین مسئله باعث شده مذاکرات جدید، ابعاد امنیتی و منطقه ای گسترده تری پیدا کند.

به بیان دیگر، آنچه اکنون روی میز است فقط محدودسازی برنامه هسته ای ایران نیست، بلکه مجموعه ای از مسائل به هم پیوسته شامل کشتیرانی در خلیج فارس، آتش بس، ثبات منطقه ای و سازوکارهای بازدارندگی را نیز در بر می گیرد. به همین دلیل، هر پیشرفت یا شکست در گفت وگوها می تواند مستقیماً بر معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه اثر بگذارد.

هم زمان با این تحولات، پرونده ایران دوباره به یکی از محورهای اصلی رقابت سیاسی در اسراییل تبدیل شده است. گزارش ها نشان می دهد گادی آیزنکوت در نظرسنجی ها به یکی از مهم ترین رقبای بنیامین نتانیاهو تبدیل شده و بخشی از این رشد، با نحوه مواجهه اسراییل با پرونده ایران و تفاهم آمریکا و ایران گره خورده است.

در فضای انتخاباتی اسراییل، ایران فقط یک پرونده امنیتی نیست، بلکه موضوعی تعیین کننده در شکل دادن به تصویر رهبری سیاسی نیز به شمار می رود. همین مسئله باعث شده نتانیاهو و رقبایش هر کدام تلاش کنند روایت خود را از تهدید ایران، نحوه بازدارندگی و نسبت اسراییل با تصمیم های واشنگتن برجسته کنند.

آنچه از مجموع این تحولات برمی آید، این است که نه تهران و نه واشنگتن در شرایط فعلی تمایل روشنی به ورود به یک جنگ تمام عیار ندارند، اما در عین حال هیچ یک هم آماده عقب نشینی کامل از ابزارهای فشار خود نیستند. به همین دلیل، محتمل ترین سناریو در کوتاه مدت ادامه وضعیتی است که در آن دیپلماسی شکننده، تهدید نظامی محدود و رقابت بر سر اهرم های فشار، هم زمان پیش می روند.

در چنین فضایی، تنگه هرمز بیش از هر زمان دیگری به نقطه تلاقی امنیت، انرژی و دیپلماسی تبدیل شده است. تا زمانی که این سه ضلع هم زمان مدیریت نشوند، مذاکرات ایران و آمریکا بعید است به یک توافق سریع و باثبات برسد.

منبع: فرارو