آندومتریوز یکی از شایع ترین بیماری های زنان است که با وجود ابتلای میلیون ها زن در سراسر جهان، همچنان در بسیاری از موارد دیر تشخیص داده می شود. این بیماری علاوه بر ایجاد دردهای مزمن، یکی از مهم ترین علل ناباروری زنان نیز به شمار می رود.

به گزارش فرارو، دکتر علی صادقی تبار، متخصص IVF و مدیر پیشین مرکز درمان ناباروری ابن سینا، در گفت وگو با فرارو، به مهم ترین ابعاد این بیماری، روش های درمان و جایگاه ایران در تشخیص و درمان آن پرداخته است.

به گفته دکتر علی صادقی تبار، حدود 8 تا 10 درصد زنان در سراسر دنیا به آندومتریوز مبتلا هستند.

او توضیح می دهد که در پایان هر سیکل قاعدگی، بخشی از بافت آندومتر که باید از بدن خارج شود، در برخی زنان از طریق لوله های فالوپ وارد حفره شکم می شود. در حالت طبیعی، سلول های دفاعی بدن این بافت را از بین می برند، اما در گروهی از زنان این اتفاق رخ نمی دهد و بافت آندومتر در حفره شکم باقی می ماند.

ماندگاری این بافت به مرور زمان باعث ایجاد چسبندگی در اطراف تخمدان ها، روده، مثانه و سایر اندام های لگنی می شود و زمینه بروز عوارض مختلف را فراهم می کند.

به گفته این متخصص، شدت بیماری در افراد مختلف متفاوت است، اما دو علامت اصلی آندومتریوز عبارتند از:

دکتر صادقی تبار می گوید در موارد شدید، درد تنها محدود به دوران قاعدگی نیست و ممکن است در تمام روزهای ماه، هنگام غذا خوردن، خواب، بیداری یا فعالیت های روزمره نیز ادامه داشته باشد.

یکی از مهم ترین پیامدهای آندومتریوز، کاهش شانس باروری است.

دکتر صادقی تبار در توضیح این موضوع می گوید زمانی که بافت آندومتر روی تخمدان ها قرار می گیرد، باعث ایجاد چسبندگی می شود و تخمدان دیگر نمی تواند تخمک را به شکل طبیعی آزاد کند؛ در نتیجه احتمال بارداری کاهش یافته و در بسیاری از موارد ناباروری ایجاد می شود.

به همین دلیل، آندومتریوز یکی از مهم ترین علل ناباروری زنان در سراسر جهان محسوب می شود.

یکی از مشکلات اصلی این بیماری، تشخیص دیرهنگام آن است.

به گفته دکتر صادقی تبار، بر اساس منابع علمی، به طور متوسط حدود 12 سال طول می کشد تا آندومتریوز در جهان تشخیص داده شود. بسیاری از زنان سال ها با درد زندگی می کنند، بدون آنکه علت اصلی بیماری مشخص شود.

او تأکید می کند که این بیماری اغلب با مشکلات دیگر اشتباه گرفته می شود و همین موضوع روند تشخیص را دشوار می کند.

پاسخ کوتاه، بله است.

دکتر صادقی تبار می گوید درمان آندومتریوز نیازمند همکاری تیمی میان جراح لاپاراسکوپی و متخصص ناباروری (IVF) است.

به گفته او، بسته به شرایط هر بیمار، ممکن است ابتدا ذخیره تخمک یا جنین انجام شود و سپس جراحی صورت گیرد یا ابتدا جراحی انجام شود و بعد درمان ناباروری ادامه پیدا کند. بنابراین برای همه بیماران نسخه یکسانی وجود ندارد و درمان باید به صورت کاملاً فردمحور طراحی شود.

به گفته این متخصص، بسیاری از زنان مبتلا پس از درمان می توانند بارداری را تجربه کنند، اما موفقیت درمان به عواملی مانند شدت بیماری، وضعیت تخمدان ها، سن بیمار و برنامه درمانی مناسب بستگی دارد.

او تاکید می کند بیمارانی که هم آندومتریوز و هم ناباروری دارند، باید به مراکز درمان ناباروری مجهز که دارای کلینیک تخصصی آندومتریوز هستند مراجعه کنند تا درمان بیماری و ناباروری به صورت هم زمان برنامه ریزی شود.

دکتر صادقی تبار این تصور را رد می کند.

به گفته او، آندومتریوز بیماری مختص ایران نیست و مطابق آمارهای جهانی حدود 5 تا 10 درصد زنان دنیا را درگیر می کند. آنچه باعث شده تصور شود شیوع بیماری در ایران بیشتر است، تشخیص بهتر آن نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه است.

به گفته مدیر پیشین مرکز درمان ناباروری ابن سینا، نخستین کلینیک تخصصی آندومتریوز ایران از سال 1390 در پژوهشگاه ابن سینا راه اندازی شد و از آن زمان تاکنون خدمات تخصصی تشخیص و درمان این بیماری ارائه می شود.

او معتقد است امروز ایران از نظر تشخیص، جراحی لاپاراسکوپی و درمان آندومتریوز در جایگاه مناسبی قرار دارد و حتی به بیماران کشورهای همسایه نیز خدمات تخصصی ارائه می کند.

دکتر صادقی تبار می گوید در بسیاری از کشورهای اطراف ایران از جمله عراق، پاکستان، تاجیکستان، جمهوری آذربایجان و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس، آندومتریوز هنوز به خوبی شناخته نشده است.

به همین دلیل، بسیاری از زنان این کشورها سال ها درد و ناباروری را تحمل می کنند، بدون آنکه بیماری آن ها به درستی تشخیص داده شود. به گفته او، ایران در سال های اخیر توانسته بخشی از این خلا درمانی را نیز پوشش دهد و حتی در مراکزی مانند کربلا، خدمات تخصصی تشخیص و درمان آندومتریوز با همکاری پزشکان ایرانی ارائه می شود.

دکتر صادقی تبار تأکید می کند زنانی که دردهای شدید و مکرر قاعدگی، درد مزمن لگنی یا ناباروری را تجربه می کنند، نباید این علائم را طبیعی تلقی کنند. به گفته او، مراجعه به مراکز تخصصی آندومتریوز و درمان ناباروری می تواند به تشخیص زودهنگام بیماری و افزایش شانس درمان و بارداری کمک کند. تشخیص به موقع، از پیشرفت بیماری و ایجاد آسیب بیشتر به تخمدان ها نیز جلوگیری می کند.

منبع: فرارو