هنوز تابستان به نیمه نرسیده، اما دوباره زمزمه های بحران انرژی به گوش می رسد؛ بحرانی که دیگر فقط به خاموش شدن چند لامپ یا قطعی مقطعی برق محدود نیست و حالا از کارخانه ها تا مدارس و زندگی روزمره مردم را تحت تاثیر قرار داده است.

به گزارش اعتماد، در سال های گذشته هر بار با آغاز فصل سرما، کمبود گاز و برق به یکی از مهم ترین چالش های کشور تبدیل شده و امسال نیز بسیاری نگران تکرار همان سناریو هستند؛ آن هم در شرایطی که صنایع بزرگ، زیرساخت های انرژی و تاسیسات نفت و پتروشیمی پس از جنگ اخیر نیز با فشارهای مضاعفی روبه رو شده اند.

آرمان خالقی، عضو هیات مدیره خانه صنعت، معدن و تجارت ایران بر این باور است؛ ناترازی برق دیگر تنها یک چالش در حوزه انرژی نیست، بلکه به یکی از مهم ترین موانع تولید، سرمایه گذاری و حفظ اشتغال در کشور تبدیل شده است. در تعدادی از شهرک های صنعتی، واحدها با دو روز یا حتی بیشتر قطعی برق مواجه هستند و در برخی موارد نیز خاموشی ها در ساعات عصر تا نیمه شب ادامه پیدا می کند. این وضعیت برنامه ریزی تولید را مختل کرده و هزینه های سنگینی را به صنایع تحمیل می سازد.

او می گوید: در شرایط فعلی بسیاری از صنایع به این نتیجه رسیده اند که برای حفظ تولید باید بخشی از برق مورد نیاز خود را تامین کنند. در حالی که وظیفه اصلی یک واحد صنعتی تولید کالاست، نه تولید برق، اما شرایط موجود آنها را به سمت سرمایه گذاری در احداث نیروگاه های کوچک مقیاس یا استفاده از انرژی های تجدیدپذیر سوق می دهد.

خوشبختانه استقبال مناسبی از این موضوع شکل گرفته است و بسیاری از واحدهای صنعتی برای احداث نیروگاه یا مشارکت در پروژه های مشترک اعلام آمادگی کرده اند. همچنین تشکیل کنسرسیوم میان صنایع مستقر در شهرک های صنعتی می تواند هزینه های سرمایه گذاری را کاهش دهد و امکان تامین برق پایدار را فراهم کند.

البته نگرانی ها تنها به برق محدود نمی شود. با توجه به آسیب هایی که برخی مجتمع های پتروشیمی و زیرساخت های انرژی در جریان جنگ اخیر متحمل شدند، بسیاری از کارشناسان احتمال می دهند کشور در ماه های سرد سال با چالش تامین گاز نیز روبه رو شود. تجربه سال های گذشته هم نشان داده که در زمان اوج مصرف، محدودیت گاز صنایع معمولا به کاهش تولید، تعطیلی برخی واحدها و حتی افزایش خاموشی های برق منجر می شود؛ زیرا بخش مهمی از نیروگاه های کشور نیز با گاز کار می کنند و کمبود سوخت، مستقیما بر تولید برق اثر می گذارد.

در همین شرایط، موضوع مدارس نیز دوباره به یکی از دغدغه های خانواده ها تبدیل شده است. اگرچه وزارت آموزش و پرورش اعلام کرده سال تحصیلی جدید به صورت حضوری آغاز خواهد شد، اما تجربه چند سال اخیر باعث شده بسیاری از خانواده ها نسبت به تداوم این وضعیت تردید داشته باشند. نگرانی اصلی این است که با شدت گرفتن بحران انرژی در اواخر پاییز و زمستان، بار دیگر تعطیلی مدارس یا آموزش مجازی به عنوان راهکار مدیریت مصرف مطرح شود.

این نگرانی زمانی جدی تر شد که حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی، اخیرا اظهار کرد: به علت کمبود انرژی در کشور، مدارس و دانشگاه ها در سال تحصیلی جدید، فقط یکی دو روز باید حضوری باشند. او حتی با لحنی کنایه آمیز افزود: روزهای حضور دانش آموزان هم فقط برای این است که بچه ها معلمشان را بشناسند.

همین اظهارات کافی بود تا خاطره سال های آموزش مجازی دوباره زنده شود؛ دوره ای که اگرچه در دوران کرونا یک راهکار اضطراری به شمار می رفت، اما بسیاری معتقدند آثار منفی آن هنوز از نظام آموزشی کشور رخت برنبسته است. ضعف یادگیری، کاهش تعامل میان معلم و دانش آموز، افت مهارت های اجتماعی و حتی عادی شدن تقلب در آزمون های آنلاین، از جمله پیامدهایی بود که بارها از سوی معلمان و کارشناسان آموزشی مطرح شد.

پلتفرم هایی مانند شاد و حتی پیام رسان هایی نظیر ایتا نیز نتوانستند تجربه ای هم سطح آموزش حضوری ایجاد کنند. بسیاری از معلمان می گویند بخش قابل توجهی از زمان کلاس صرف رفع مشکلات فنی یا هماهنگی با خانواده ها می شد و در برخی موارد حتی والدین به جای دانش آموزان در کلاس حضور پیدا می کردند یا در امتحانات به آنها کمک می کردند؛ موضوعی که اعتبار فرآیند آموزش و ارزشیابی را نیز زیر سوال برد.

در چنین فضایی، طبیعی است که خانواده ها نسبت به آینده تحصیلی فرزندانشان نگران باشند. بسیاری معتقدند اگر تعطیلی های ناشی از بحران انرژی به یک روند دائمی تبدیل شود، نظام آموزشی کشور با چالشی روبه رو خواهد شد که جبران آن شاید سال ها زمان ببرد.

مریم که معلم است از تجربه کلاس های مجازی می گوید: هرکی می بینه منو این چند وقت میگه راحت شدین دیگه شما معلما! خراب شه هرچی کلاس مجازیه. روانی شدم. بعد هر کلاس باید برای تک تک پدر مادرها هم توضیح بدم که برای جلسه بعد باید چیکار کنن. یه امتحان گرفتم چنان پیرم کرد که تا ابد دیگه امتحان مجازی توی سایت نمیگیرم.

هلیا هم گفته: کلا سال بعد و دو سال بعد نداره، متاسفانه احتمال غیرحضوری بودن یا بهتر بگیم تعطیل بودن آموزش از روال بودنش بیشتر شده دیگه. توی دریایی از بحران زندگی می کنیم.

تجربه عجیب سهیل: پسردایی من کلاس دوازدهمه، موقع امتحاناش می خوابه و مادرش بیدار می شه و به جاش امتحان می ده. همه چیزمون به همه چیزمون میاد!

و ثریا که تجربه قابل تاملی دارد: این وضعی که درست شده و آسیب های سنگین تری حتی از جنگ میذاره. آموزش و پرورش پایه های یه مملکت رو می سازه. ما که درس خوندیم آخر عاقبتمون این شد، وای به حال این نسل که از انجام کوچیکترین عملیات ریاضی هم عاجزن...