بر اساس پیش بینی سازمان برنامه و بودجه از قیمت دلار در سایه سناریوی توافق جامع میان ایران و آمریکا، بازار ارز ابتدا به نقطه التهاب می رسد و سپس وارد فاز عقب نشینی می شود.

به گزارش تجارت نیوز، سند سازمان برنامه با عنوان فرصت احیای اقتصاد ایران پس از بحران؛ بازگشت به مسیر توسعه نرخ ارز را یکی از اصلی ترین کانال های انتقال بحران به تورم، تولید و انتظارات اقتصادی می داند.

این سند توضیح می دهد که جهش نرخ ارز در سایه تشدید تحریم ها، جنگ، کاهش صادرات نفتی و غیرنفتی و محاصره اقتصادی رخ داده است.

داده های سازمان برنامه نشان می دهد قیمت دلار در سال 1404 از 86 هزار تومان در فروردین آغاز شد و پس از نوسان محدود در نیمه نخست سال، از پاییز وارد مسیر صعودی شد. قیمت دلار در شهریور 1404 به 100 هزار تومان رسید، در مهر به 108 هزار تومان، در آبان به 113 هزار تومان و در آذر به 131 هزار تومان افزایش یافت. سپس در دی 1404 به 142 هزار تومان و در بهمن به 162 هزار تومان رسید؛ هرچند در اسفند به 157 هزار تومان عقب نشست.

این مسیر در ابتدای 1405 دوباره پرتنش شد. قیمت دلار در فروردین 1405 معادل 154 هزار تومان و در اردیبهشت 179 هزار تومان برآورد شده است.

سازمان برنامه در توضیح این جهش، بر نقش تشدید تحریم ها، کاهش صادرات نفتی و غیرنفتی، آسیب به صنایع پتروشیمی و فولادی، محدودیت های تجاری و افزایش انتظارات تورمی تأکید دارد. به بیان دیگر، از نگاه این سند، جهش قیمت دلار صرفاً یک نوسان مالی نیست، بلکه بازتاب فشرده شدن محدودیت های ارزی و افزایش ریسک های سیاسی-اقتصادی است.

بر اساس ارزیابی سازمان برنامه، قیمت دلار باید از 179 هزار تومان در اردیبهشت به 155 هزار تومان در خرداد کاهش می یافت (رقمی که در برخی روزهای پایانی خرداد مشاهده شد). سپس این روند در تابستان ادامه پیدا می کند؛ به طوری که قیمت دلار در تیر 1405 به 134 هزار تومان، در مرداد به 131 هزار تومان و در شهریور به 127 هزار تومان می رسد.

این یعنی از قله اردیبهشت تا پایان تابستان 1405، قیمت ارز 52 هزار تومان کاهش پیدا می کند. نسبت به سطح 179 هزار تومانی اردیبهشت، این افت معادل حدود 29 درصد است.

چنین کاهشی در سناریوی سازمان برنامه، نتیجه تحقق توافق جامع و کاهش تحریم هاست؛ زیرا توافق می تواند از مسیر آزادسازی منابع ارزی، افزایش صادرات نفت، تسهیل مبادلات مالی و کاهش نااطمینانی، سمت عرضه ارز را تقویت کند.

پاییز و زمستان 1405 در سناریوی سازمان برنامه، دوره تثبیت نسبی نرخ ارز و قیمت دلار است. پس از آنکه قیمت دلار در شهریور به 127 هزار تومان می رسد، در مهر نیز در همین سطح باقی می ماند. سپس در آبان و آذر به 128 هزار تومان افزایش می یابد. در زمستان نیز قیمت دلار با شیبی بسیار محدود بالا می رود؛ قیمت دلار برای دی و بهمن 1405 هر دو 129 هزار تومان و اسفند 1405 معادل 130 هزار تومان برآورد شده است.

این مسیر نشان می دهد سازمان برنامه برای نیمه دوم سال 1405 سقوط آزاد قیمت دلار را پیش بینی نکرده، بلکه سناریوی اصلی آن تثبیت در کانال 127 تا 130 هزار تومان است.

برآورد سازمان برنامه برای سال 1406 نشان می دهد قیمت دلار پس از تثبیت در پایان 1405، وارد یک مسیر صعودی آرام می شود. قیمت دلار در فروردین 1406 معادل 134 هزار تومان، در اردیبهشت 136 هزار تومان و در خرداد 139 هزار تومان پیش بینی شده است. در تابستان نیز این روند تدریجی ادامه دارد؛ تیر 139 هزار تومان، مرداد 140 هزار تومان و شهریور 141 هزار تومان.

در نیمه دوم 1406، قیمت دلار به آرامی بالاتر می رود و در مهر به 143 هزار تومان، آبان به 144 هزار تومان، آذر به 145 هزار تومان، دی به 146 هزار تومان، بهمن به 147 هزار تومان و اسفند به 148 هزار تومان می رسد.

به این ترتیب، قیمت دلار در پایان 1406 همچنان پایین تر از قله 179 هزار تومانی اردیبهشت 1405 قرار دارد، اما نسبت به کف 127 هزار تومانی شهریور و مهر 1405 افزایش نشان می دهد.

این الگو نشان می دهد سناریوی سازمان برنامه و بودجه برای بازار ارز، کاهش شوک آمیز در سال 1405 و سپس تعدیل تدریجی در سال 1406 است. با این حال، خود سند تأکید می کند که این مسیر کاملاً مشروط به حصول توافق نهایی، کاهش تحریم ها و عدم بازگشت محدودیت های ارزی و تجاری است.