محمدباقر صابری زفرقندی، عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی، در نخستین جلسه شورای عالی پیشگیری از اعتیاد با قدردانی از برگزاری این جلسات اظهار کرد: شاید در ابتدا تصور می کردیم این نشست ها کم فایده باشد، اما امروز مشخص شده که همین گفت وگوها فرصتی ارزشمند برای هم افزایی، یادگیری و شکل گیری ایده های مؤثر فراهم می کند و باید استمرار یابد.

به گزارش روابط عمومی ستاد مبارزه با موادمخدر، وی با اشاره به اهمیت موضوع اعتیاد در نگاه امام (ره) و رهبر شهید انقلاب و الگوی ارائه شده برای پیشگیری از اعتیاد، گفت: نخستین پرسش در هر برنامه پیشگیرانه این است که مخاطب ما چه کسی است؟ در مهدکودک و سال های ابتدایی دبستان، مخاطب اصلی نباید کودک باشد، بلکه والدین هستند. تجربه های بین المللی نیز نشان می دهد که پیام های پیشگیرانه در این گروه سنی عمدتاً والدین را هدف قرار می دهد.

صابری زفرقندی ادامه داد: باید بررسی کنیم که آیا کودکان اساساً اطلاعاتی درباره مواد مخدر دارند و اگر این اطلاعات را در اختیار آن ها قرار دهیم، آیا این اقدام به تغییر نگرش و رفتار منجر می شود یا خیر. برخی مطالعات حتی نشان می دهد اطلاع رسانی زودهنگام به کودکان ممکن است آثار ناخواسته ای نیز به همراه داشته باشد؛ بنابراین در این مقطع، تمرکز اصلی باید بر توانمندسازی والدین باشد.

وی با تأکید بر ضرورت شناسایی کودکان و دانش آموزان در معرض خطر اظهار داشت: لازم است نظامی برای شناسایی گروه های پرخطر طراحی شود تا برای آنان محتوای مداخله ای و هدفمند تولید شود. در این مرحله دیگر صرف افزایش آگاهی کافی نیست و باید برنامه هایی همچون آموزش واقعی مهارت های زندگی در دستور کار قرار گیرد.

عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی با انتقاد از اجرای صوری آموزش مهارت های زندگی در سال های گذشته گفت: آموزش مهارت های زندگی نباید به یک تکلیف اداری و گزارش دهی مدارس محدود شود، بلکه باید به صورت عمیق، کاربردی و متناسب با نیاز دانش آموزان اجرا شود. متأسفانه امروز نظام آموزشی بیش از آنکه به پرورش بپردازد، به آموزش و حتی آموزش مهارت های تست زنی محدود شده است.

وی افزود: فرهنگ و آموزه های دینی ظرفیت بسیار بالایی برای تقویت مهارت های زندگی و تربیت دانش آموزان دارد و می توان از این ظرفیت در تولید محتوای اثربخش استفاده کرد.

صابری زفرقندی با اشاره به ضرورت تقویت عوامل محافظت کننده در برابر آسیب های اجتماعی خاطرنشان کرد: باید به کودکان و دانش آموزان مهارت نه گفتن ، اعتماد به والدین و معلمان و گزارش دادن موقعیت های خطر را آموزش دهیم. همچنین لازم است عوامل محافظت کننده شناسایی و بر مبنای آن ها محتوای آموزشی و تربیتی طراحی شود تا برنامه های پیشگیری از اعتیاد هدفمندتر، اثربخش تر و متناسب با نیاز مخاطبان اجرا شوند.

وی ادامه داد: یکی از خطاهای چند دهه گذشته این بود که آموزش وپرورش را عملاً به وزارت آموزش تبدیل کردیم و از نقش اساسی پرورش غفلت شد. آموزش بر کلاس درس، کتاب و معلم استوار است، اما پرورش بر پایه موقعیت تربیتی شکل می گیرد و محور آن خود دانش آموز است. در این فرایند، دانش آموز باید فرصت انتخاب، تجربه، خطا، یادگیری و کنشگری داشته باشد.