فضای مجازی شاهد موج جدیدی از شایعات درباره افزایش قیمت بنزین به 10 هزار تومان از اول مرداد است.

به گزارش فرارو؛ این اتفاق پس از انتشار پیام یکی از اعضای کمیسیون انرژی مجلس در شبکه اجتماعی ایکس شکل گرفت و کانال های تلگرامی و صفحات زرد اینستاگرامی به آن دامن زدند. با این حال بررسی های کارشناسی نشان می دهد با یک سوءتفاهم رسانه ای درباره نرخ سوم بنزین روبه رو هستیم. در گزارش زیر به پشت پرده این ماجرا می پردازیم و بررسی می کنیم که آیا تغییری در سهمیه های 1500 و 3000 تومانی رخ خواهد داد یا نه؟

خلاصه ادعا: برخی کانال های خبری تلگرامی و صفحات پرمخاطب در شبکه های اجتماعی ادعا کرده اند که دولت تصمیم گرفته است از ابتدای مردادماه سال جاری، قیمت هر لیتر بنزین را به 10 هزار تومان افزایش دهد. در این اخبار ادعا شده که این تغییر قیمت شامل تمام مصارف شهروندان خواهد شد.

منشا خبر و روند انتشار: ریشه اصلی این خبر به پیام اخیر مالک شریعتی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) بازمی گردد. این نماینده مجلس در یادداشتی به بررسی سناریوهای مختلف مدیریت مصرف سوخت پرداخته بود. بلافاصله پس از انتشار این پست، برخی رسانه ها با انتخاب تیترهای کلیک خور و جذاب برای مخاطب، تنها بخش مربوط به عدد 10 هزار تومان را برجسته کردند و منشا ایجاد یک شایعه بزرگ شدند.

فضای مجازی شاهد موج جدیدی از شایعات درباره افزایش قیمت بنزین به 10 هزار تومان از اول مرداد است

برای درک واقعیت، باید متن پیام عضو کمیسیون انرژی مجلس را با دقت و بدون پیش داوری بازخوانی کنیم. ظاهرا نکته پنهانی که شایعه سازان از آن غافل شده اند، واژه ای به نام نرخ سوم بنزین است.

این نماینده مجلس در پیام خود اشاره کرده است که دولت قصد دارد تصمیمی را در خصوص تعیین تکلیف نرخ سوم بنزین اتخاذ کند. نرخ سوم بنزین، گزینه ای است که خارج از سهمیه های مصوب و برای مصارف خاص یا مازاد بر الگوی مصرف در نظر گرفته می شود و در حال حاضر قیمت آن 5000 تومان است. پیشنهاد مطرح شده این است که در صورت نیاز به کنترل مصارف غیرمتعارف، این نرخ خاص به 10 هزار تومان برسد. بنابراین، موضوع اصلا یک تصمیم قطعی برای تمام بخش ها نبوده و صرفا بازخوانی یک ایده و سناریوی پیشنهادی برای یک نرخ خاص است.

اگر کسی به ماجرای سهمیه بندی سوخت و قیمت بنزین در ایران مسلط باشد، با نگاهی ساده به این پیام متوجه می شود که اساسا سبد روزمره سوخت مردم هیچ ارتباطی به این شایعه ندارد. در حال حاضر، سیستم توزیع سوخت کشور بر پایه دو سهمیه اصلی مدیریت می شود:

نکته اینجاست که در پیام این عضو کمیسیون انرژی، اصلا و ابدا بحثی درباره تغییر، کاهش یا گرانی سهمیه 60 لیتری 1500 تومانی یا سهمیه 70 لیتری 3000 تومانی در میان نیست. این دو سهمیه پایه که بخش اعظم مصرف خودروهای شخصی را پوشش می دهند، کاملا دست نخورده باقی خواهند ماند.

دولت ها برای تراز کردن میزان تولید و مصرف بنزین در کشور، ابزارهای مختلفی را بررسی می کنند. نرخ سوم بنزین بیشتر ابزاری بازدارنده محسوب می شود که هدف آن کنترل مصرف گروه بسیار اندکی از پرمصرف ها یا مقابله با قاچاق سوخت در مرزهاست. وقتی فردی تمام سهمیه 1500 تومانی و 3000 تومانی خود را مصرف کرده و همچنان نیاز به سوخت گیری بیشتر دارد یا زمانی که از کارت های اضطراری جایگاه ها استفاده می شود، نرخ سوم معنا پیدا می کند.

افزایش این نرخ به 10 هزار تومان، تاثیری روی سبد هزینه خانواده های عادی و خودروهای کم مصرف یا استاندارد نخواهد داشت.

رسانه های زرد با آگاهی از حساسیت افکار عمومی، به قصد جذب کلیک و رتبه گرفتن در موتورهای جستجو، گاهی اخبار تخصصی را به شکلی نگران کننده بازنشر می کنند. گاهی مواقع هم واقعا برداشت هایی اشتباه از اخبار معمولی دارند.

بررسی دقیق اخبار نشان می دهد حداقل در برهه زمانی فعلی سهمیه های بنزین 1500 تومانی و 3000 تومانی خودروها هیچ تغییری نخواهند داشت و روال عادی سوخت گیری در جایگاه ها مانند گذشته ادامه دارد. پیشنهاد بررسی نرخ سوم بنزین (که اکنون 5000 تومان است) نیز صرفا یک سناریوی کارشناسی برای مدیریت مصارف غیرمتعارف است و نباید آن را به عنوان گرانی عمومی بنزین تلقی کرد.

منبع: فرارو