به نقل از اقتصادنیوز، تنگه هرمز همچنان یکی از اصلی ترین محورهای مذاکرات و اختلاف نظرها میان ایران و طرف های مقابل به شمار می رود؛ آبراهی که حدود یک پنجم تجارت دریابرد نفت جهان از آن عبور می کند و هرگونه تصمیم درباره نحوه مدیریت آن، می تواند پیامدهای گسترده ای برای بازار جهانی انرژی، حمل ونقل دریایی و قیمت نفت داشته باشد.

در همین حال، خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع ارشد ایرانی، جزییات تازه ای از طرح موقت در حال بررسی میان تهران و مسقط برای بازگشایی تنگه هرمز منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، ایران در تلاش است ضمن حفظ ملاحظات امنیتی خود، سازوکاری برای مدیریت تردد کشتی ها در این گذرگاه راهبردی تعریف کند؛ موضوعی که می تواند بر روند مذاکرات و آینده صادرات انرژی از منطقه تأثیرگذار باشد.

رویترز نوشت، یک منبع ارشد ایرانی روز سه شنبه به خبرگزاری رویترز گفت، ایران در چارچوب یک طرح موقت که در حال حاضر با عمان برای بازگشایی تنگه راهبردی هرمز در دست بررسی است، خواستار کنترل مسیر ورود کشتی ها به تنگه هرمز و نظارت بر مسیر خروجی با امکان مداخله در صورت لزوم شده است.

این منبع که در مذاکرات حضور دارد، گفت این طرح در حال حاضر چارچوب کلی مورد بحث میان طرفین است. به گفته وی، در این طرح مسیر خروج کشتی ها از مسیر دریایی میان ایران و عمان عبور خواهد کرد و مجوز خروج از طریق عمان، پس از اطلاع رسانی به ایران، صادر می شود.

این منبع افزود: بعید است تهران از موضع خود عقب نشینی کند. به گفته او، ایران پیش از این نیز با عقب نشینی از موضع اولیه خود ــ که خواستار کنترل کامل تردد کشتی ها در هر دو مسیر رفت و برگشت تنگه هرمز بود ــ انعطاف پذیری خود را نشان داده است.

ماه گذشته، ایران پیشنهاد عمان مبنی بر تقسیم برابر مسیرهای عبور کشتی ها میان دو کشور را رد کرد. تهران اعلام کرده بود این پیشنهاد تا زمانی که ثبات بلندمدت در منطقه برقرار نشود، پاسخگوی نگرانی های امنیتی ایران نخواهد بود.

کنترل تنگه هرمز ــ آبراه باریکی که خلیج فارس را به اقیانوس هند متصل می کند و مسیر اصلی انتقال حدود یک پنجم نفت جهان و سایر کالاهای حیاتی به شمار می رود ــ به یکی از اصلی ترین گره های مذاکرات برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسراییل علیه ایران تبدیل شده است.

از زمان آغاز جنگ در اواخر ماه فوریه، تردد در این آبراه راهبردی تا حد زیادی مختل شده و اختلاف بر سر نحوه مدیریت تنگه هرمز همچنان یکی از مهم ترین محورهای اختلاف میان طرفین باقی مانده است.

واشنگتن اعلام کرده است که یادداشت تفاهم امضا شده با تهران در ماه ژوئن برای توقف جنگ، ایران را ملزم به بازگشایی تنگه هرمز می کند؛ اما تهران می گوید متن این توافق به صراحت اختیار ایران بر مدیریت تردد کشتی ها را حفظ کرده است.

پیش از آغاز جنگ، کشتی ها به طور آزادانه از تنگه هرمز عبور می کردند. این تنگه در محدوده آب های سرزمینی ایران و عمان قرار دارد، اما به طور کلی به عنوان یک آبراه بین المللی شناخته می شود.

بر اساس طرح تفکیک مسیرهای رفت و برگشت کشتی ها که در سال 1968 با توافق کشورهای منطقه و تحت نظارت سازمان بین المللی دریانوردی وابسته به سازمان ملل متحد به تصویب رسید، سامانه فعلی هدایت کشتی ها ایجاد شد؛ سامانه ای که مسیرهای کشتیرانی را میان آب های سرزمینی ایران و عمان تقسیم می کند.

تنگه هرمز، با عرض حدود 34 کیلومتر (21 مایل)، مسیر ارتباطی خلیج فارس با اقیانوس هند است و یکی از مهم ترین شاهراه های انتقال انرژی خاورمیانه و همچنین سایر کالاهای حیاتی از جمله کودهای شیمیایی به شمار می رود.