به نقل از ایسنا، ساختمان ژاندارمری که در محدوده میدان انقلاب (نبش خیابان کارگر جنوبی) قرار داشت، متعلق به دوره قاجار و پهلوی بود که در حملات آمریکا و اسراییل به ایران تخریب شد. بنابر اظهارات کارشناسان میراث فرهنگی، این بنا سندی زنده از روند شکل گیری نهادهای انتظامی و امنیتی در ایران مدرن بود.

با این حال، در جریان آواربرداری، سردر تاریخی آن که باقی مانده بود نیز تخریب شد و اینک پرسش هایی درباره نحوه نظارت، حفاظت، مرمت و بازسازی بناهای تاریخی تخریب شده در جریان جنگ و چگونگی هماهنگی نهادهای تصمیم گیر در این باره پیش رو می گذارد.

محسن طوسی ثانی مدیر حفظ و احیای بافت ها و محوطه های تاریخی وزارت میراث فرهنگی در این باره گفت: ممکن است در یک عملیات کارگاهی بخشی از یک بنا پایداری لازم را نداشته باشد و احتمال خطر برای افرادی که در آن محدوده تردد می کنند، وجود داشته باشد.

وی توضیح داد: در چنین شرایطی، اگر سردری بر اثر حادثه یا آتش سوزی آسیب دیده و احتمال ریزش آن وجود داشته باشد، ممکن است برای جلوگیری از خطر جانی جمع آوری شود، اما اصل بر این است که همان بخش تاریخی دوباره و با همان ویژگی ها بازسازی و احیا شود.

وی افزود: برای نمونه، در مجموعه بازار رشت سردر کاروانسرای ملک نیز به دلیل خطری که برای مردم ایجاد می کرد، جمع آوری شد. آتش سوزی باعث شده بود این سردر مقاومت خود را از دست بدهد و با توجه به تردد مردم از زیر آن، احتمال بروز حادثه وجود داشت. بنابراین، سردر به صورت موقت جمع آوری شد تا دوباره مشابه نمونه اصلی بازسازی و در جای خود نصب شود.

طوسی بیان کرد: به طور کلی، این موضوعات به همین شکل پیگیری می شود و ما اجازه تخریب آثار تاریخی را نمی دهیم، مگر اینکه شرایطی مانند ناپایداری سازه و احتمال ایجاد خطر جانی برای افرادی که به آن فضا مراجعه می کنند، وجود داشته باشد.

وی ادامه داد: من در حال حاضر از جزییات موضوع ساختمان ژاندارمری تهران اطلاع دقیقی ندارم و نمی توانم درباره این مورد به طور مشخص اظهارنظر کنم. تا جایی که می دانم، هماهنگی هایی در این زمینه صورت گرفته است.

علی اکبر طلوعی مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران نیز گفت: این سردر نیز مانند بخش های دیگر ساختمان باید عین به عین ساخته شود.

سیدرضا صالحی امیری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز پیش تر درباره پاکسازی بقایای بناهای تاریخی جنگزده همچون ساختمان ژاندارمری تهران و سطح نظارت و مداخله این وزارتخانه گفته بود: ما با دستگاه های شهرداری تعامل داریم و خوشبختانه رویکرد شهرداری نیز تعاملی و مبتنی بر همکاری است.

وی ادامه داد: اخیرا خودم از مجموعه عودلاجان، امامزاده یحیی و بازار تهران بازدید داشتم و با شهردار محترم تهران و شهردار منطقه گفت وگو کردیم. آنها انگیزه جدی برای همکاری مشترک، به خصوص در زمینه احیای بافت تاریخی تهران، دارند. در جنگ نیز این همکاری تداوم پیدا کرد.

صالحی امیری اظهار کرد: اخیرا تفاهم نامه ای با هم امضا کردیم برای برخی از مناطق بافت تاریخی تهران مانند عودلاجان، امامزاده یحیی و سنگلج تا مراحل بازسازی آنها تقویت شود. با رعایت ضوابط بافت تاریخی، به یکدیگر کمک می کنیم، از جمله کمک هایی که شهرداری می تواند به لحاظ مالی انجام دهد و همچنین اجرای مرمت های محلی که باید توسط متخصصان مرمت ـ به خصوص پژوهشگاه ـ انجام شود و این موضوع را دنبال می کنیم.

وی افزود: اما این مطلب را در نظر داشته باشید که هنوز ما از جنگ خارج نشده ایم که بخواهیم آغاز کار داشته باشیم. طبیعتا بازسازی ها در شرایطی می تواند به مرمت ها شکل بدهد که ثبات و آرامش نسبی در کشور ایجاد شده باشد. اکنون در مرحله آواربرداری و مرمت اضطراری هستیم که تقریبا تمام شده است و وارد مرحله جدید، یعنی مطالعه برای آغاز مرمت و انتخاب پیمانکار، شده ایم.