به نقل از رکنا، دانشمندان در کاوش های خود در بیابان های مصر، موفق به کشف بقایای فسیل شده هفت گونه کوسه باستانی شده اند؛ کشفی که نشان می دهد منطقه ای که امروزه یکی از خشک ترین بخش های شمال آفریقا به شمار می رود، میلیون ها سال پیش پوشیده از آب و محل شکل گیری یک اکوسیستم دریایی پررونق بوده است. این فسیل ها در فلات ابوطرطور در صحرای غربی مصر پیدا شده اند. پژوهشگران طی کاوش هایی که بین سال های 2020 تا 2022 انجام شد، مجموعه ای از دندان های فسیل شده کوسه ها را از لایه های رسوبی این منطقه استخراج کردند. این یافته ها سرنخ های ارزشمندی درباره شرایط محیطی و تنوع زیستی منطقه در گذشته دور زمین در اختیار دانشمندان قرار می دهد.

به گفته پژوهشگران، یافته های جدید نشان می دهد فلات ابوطرطور در گذشته بخشی از یک محیط دریایی سرشار از حیات بوده است؛ محیطی که از نور کافی خورشید، اکسیژن مناسب و شرایط آب وهوایی مطلوب برای رشد و تکثیر موجودات دریایی برخوردار بوده است.

این منطقه در دوران کرتاسه، یعنی حدود 145 تا 66 میلیون سال پیش، شرایطی کاملاً متفاوت با امروز داشته است. در آن دوران، میانگین دمای زمین بیشتر از امروز بود و سطح آب اقیانوس ها می توانست تا حدود 170 متر بالاتر از سطح کنونی قرار داشته باشد. در نتیجه، دریاهای کم عمق بخش هایی از سرزمین هایی را می پوشاندند که امروزه به مناطق خشک و بیابانی تبدیل شده اند.

فلات ابوطرطور در امتداد سازند زمین شناسی Duwi Formation قرار دارد؛ مجموعه ای از لایه های سنگی متعلق به دوره کرتاسه پسین که در بخش هایی از صحراهای شرقی و غربی مصر گسترده شده است.

پژوهشگران پیش از این نیز در این لایه ها فسیل هایی از ماهی ها، لاک پشت های دریایی و دیگر خزندگان دریایی پیدا کرده بودند. وجود این مجموعه فسیلی نشان می دهد که این منطقه در گذشته محل شکل گیری یک زیست بوم دریایی متنوع بوده است.

یکی از ویژگی های مهم این منطقه، وجود ذخایر فراوان فسفریت است. این سنگ رسوبی سرشار از بقایای استخوانی و پوسته های سخت جانوران دریایی است و می تواند شرایط مناسبی برای حفظ فسیل مهره داران فراهم کند.

پیش از آغاز مطالعات جدید، دندان های فسیل شده دو گونه کوسه خال مخطط در این منطقه شناسایی شده بود. اما کاوش های انجام شده بین سال های 2020 تا 2022، 14 دندان فسیل شده دیگر را آشکار کرد که دست کم به پنج گونه متفاوت تعلق داشتند.

در میان این یافته ها، فسیل های Scapanorhynchus raphiodon اهمیت ویژه ای دارند. این کوسه باستانی از خویشاوندان دور کوسه گابلین امروزی، یعنی Mitsukurina owstoni، محسوب می شود و شناسایی آن در این منطقه، نخستین ثبت این گونه در قاره آفریقا به شمار می رود.

دو گونه دیگر با نام های علمی Serratolamna serrata و Squalicorax bassanii نیز برای نخستین بار در مصر شناسایی شده اند.

وجود دندان های متعلق به هفت گونه مختلف کوسه در یک منطقه، می تواند نشانه ای از وجود یک شبکه غذایی متنوع و غنی در این زیست بوم باستانی باشد. کوسه ها به عنوان شکارچیان رده بالای زنجیره غذایی، برای ادامه حیات به جمعیت قابل توجهی از ماهی ها و دیگر جانوران دریایی نیاز داشتند.

با این حال، دانشمندان تأکید می کنند که کشف این فسیل ها لزوماً به معنای آن نیست که هر هفت گونه در یک زمان و در کنار یکدیگر زندگی می کرده اند. ممکن است بقایای این جانوران طی دوره های مختلف و در طول میلیون ها سال در لایه های رسوبی روی هم انباشته شده باشند.

این کشف بار دیگر نشان می دهد که چشم اندازهای امروزی زمین همیشه به شکل کنونی نبوده اند. بیابان هایی که امروز خشک و بی جان به نظر می رسند، در گذشته های دور می توانسته اند میزبان دریاهای کم عمق و زیست بوم هایی سرشار از ماهی، خزندگان دریایی و شکارچیان بزرگی مانند کوسه ها باشند.

پژوهشگران قصد دارند مطالعات خود را در فلات ابوطرطور و مناطق اطراف آن ادامه دهند تا شاید فسیل های بیشتری از این اکوسیستم دریایی باستانی کشف شود.

نتایج این پژوهش در نشریه علمی Cretaceous Research منتشر شده است.