به نقل از فرارو، مستمری بازماندگان یکی از حمایت های سازمان تأمین اجتماعی است که پس از فوت بیمه شده یا مستمری بگیر در صورت احراز شرایط قانونی به بازماندگان واجد شرایط پرداخت می شود. سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ به پرسش های مطرح شده از سوی مردم جزییات شرایط دریافت این مستمری افراد مشمول و نحوه ثبت درخواست را اعلام کرده است.

بر اساس قانون تأمین اجتماعی بازماندگان بیمه شده متوفی در چند حالت می توانند مشمول دریافت مستمری شوند. یکی از این موارد فوت بیمه شده ای است که در 10 سال آخر حیات خود حداقل یک سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد و در آخرین سال حیات نیز حداقل 90 روز حق بیمه پرداخت کرده باشد.

در صورتی که بیمه شده این شرایط را نداشته باشد اما پیش از فوت حداقل 20 سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد بازماندگان او نیز می توانند مشمول مستمری شوند. همچنین در مواردی که متوفی بین یک تا 20 سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد مستمری متناسب با سابقه پرداخت حق بیمه و سهم بازماندگان برقرار خواهد شد. فوت بیمه شده در اثر حادثه ناشی از کار یا بیماری حرفه ای نیز از دیگر مواردی است که برای بازماندگان او امکان دریافت مستمری ایجاد می کند.

همسر دائم بیمه شده متوفی یکی از گروه های اصلی دریافت کننده مستمری بازماندگان است. شوهر بیمه شده زن متوفی نیز در صورتی که تحت تکفل همسر خود بوده و بیش از 60 سال سن داشته باشد یا طبق نظر کمیسیون پزشکی ازکارافتاده شناخته شود و در هر حال مستمری دیگری از سازمان دریافت نکند می تواند مشمول این حمایت شود.

فرزندان متوفی نیز با رعایت شرایط قانونی امکان دریافت مستمری دارند. فرزند پسر در صورتی که کمتر از 19 سال تمام داشته باشد یا در مقاطع دانشگاهی مشغول تحصیل باشد و همچنین در صورت ازکارافتادگی و ناتوانی از کار می تواند مستمری دریافت کند.

فرزند دختر نیز در صورتی که فاقد شغل و شوهر باشد مشمول دریافت مستمری بازماندگان خواهد بود. پدر و مادر متوفی نیز در صورت تحت تکفل بودن و داشتن شرایط سنی یا ازکارافتادگی می توانند از این مستمری استفاده کنند.

اگر پدر و مادر هر دو بیمه پرداز سازمان تأمین اجتماعی بوده باشند فرزندان آنها در صورت داشتن شرایط قانونی می توانند از مستمری هر دو نفر به طور همزمان استفاده کنند.

میزان مستمری بازماندگان بر اساس سابقه پرداخت حق بیمه و متوسط مزد یا حقوق بیمه شده محاسبه می شود. طبق قانون میزان مستمری برابر با یک سی ام مزد یا حقوق متوسط بیمه شده ضربدر سنوات پرداخت حق بیمه است؛ البته این مبلغ نباید کمتر از 50 درصد و بیشتر از 100 درصد متوسط مزد یا حقوق ماهانه بیمه شده باشد.

یکی از پرسش های مطرح شده این است که آیا انعقاد قرارداد بیمه دانشجویی باعث قطع مستمری بازماندگان می شود؟ سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که تحصیل شغل محسوب نمی شود و بنابراین دانشجویی که مستمری بازماندگان دریافت می کند با انعقاد قرارداد بیمه دانشجویی مستمری خود را از دست نمی دهد.

اگر دختر متوفی در زمان فوت واجد شرایط دریافت مستمری باشد مستمری او از تاریخ فوت برقرار می شود. در صورتی که فرد به دلیل ازدواج یا اشتغال در زمان فوت تحت پوشش نبوده و بعدا دوباره شرایط لازم را به دست آورد در صورت نداشتن شوهر و شغل برقراری مستمری بر اساس شرایط و مدارک موجود انجام خواهد شد.

در مواردی که دختر بازمانده به دلیل ناآگاهی برای دریافت مستمری اقدام نکرده باشد نیز ابتدا شرایط قانونی او بررسی می شود. اگر شرایط لازم در زمان فوت وجود داشته باشد و امکان بررسی وضعیت اشتغال او در آن زمان فراهم باشد مستمری می تواند از تاریخ فوت برقرار شود در غیر این صورت پرداخت از زمان ارائه درخواست انجام خواهد شد.

در حالت معمول نیازی به مراجعه حضوری به شعبه تأمین اجتماعی نیست و درخواست برقراری مستمری بازماندگان از طریق سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به نشانی es.tamin.ir ثبت می شود. متقاضی باید از بخش مستمری بگیران گزینه مستمری بازماندگان و سپس درخواست برقراری مستمری را انتخاب کند. در صورت بروز خطا در فرایند ثبت درخواست امکان مراجعه به واحد مستمری شعبه نیز وجود دارد.

بازماندگان واجد شرایط بیمه شدگانی که در خارج از کشور زندگی می کنند نیز می توانند برای دریافت مستمری اقدام کنند. در این شرایط بازماندگان یا وکیل قانونی آنها می توانند با ارائه وکالت نامه رسمی و درج عنوان برقراری مستمری بازماندگان مدارک لازم را به آخرین شعبه بیمه پردازی یا کارگزاران رسمی برون مرزی ارائه کنند.

وکالت نامه باید به تأیید سفارتخانه یا یکی از کارگزاری های برون مرزی مورد تأیید سازمان تأمین اجتماعی رسیده باشد. مدارک فوت و هویتی بیمه شده مدارک هویتی افراد تبعی و در صورت همسر بودن بازمانده عقدنامه نیز از مدارک مورد نیاز است.

با این حال سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که امکان ثبت درخواست مستمری بازماندگان از سایت خدمات غیرحضوری برای بازماندگان خارج از کشور وجود ندارد.

در صورتی که متوفی دو همسر داشته باشد پس از بررسی های لازم و احراز شرایط قانونی مستمری میان بازماندگان واجد شرایط بر اساس درصد سهام تعیین شده برای هر یک تقسیم خواهد شد. در مورد فرزندانی که در شناسنامه ثبت نشده اند نیز پس از بررسی از سوی ثبت احوال و تأیید مراجع ذی صلاح امکان برخورداری از مستمری مطابق مقررات وجود دارد.

در مجموع برخورداری از مستمری بازماندگان به وضعیت بیمه شده سابقه پرداخت حق بیمه و شرایط هر یک از بازماندگان بستگی دارد و در موارد مختلف سازمان تأمین اجتماعی وضعیت متقاضی را بر اساس قوانین و مقررات مربوط بررسی می کند.