به گزارش پارسینه ،دکتر حدیث غفاری خلیق، روان شناس، مشاور و مدرس دانشگاه می گوید: کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) یکی از شایع ترین بیماری های متابولیک امروز است و ارتباط تنگاتنگی با سبک زندگی، وزن، تغذیه، استرس و رفتارهای روزمره دارد. اگرچه درمان اصلی کبد چرب بر پایه اصلاح تغذیه و افزایش فعالیت بدنی است، اما روان شناسی نقش بسیار مهمی در ایجاد و نگهداشت این تغییرات، کاهش استرس و بهبود عملکرد بدن دارد. به همین دلیل امروزه در کشورهای پیشرفته، درمان کبد چرب یک درمان چندبعدی است که بخش مهمی از آن به مداخلات روان شناختی اختصاص دارد.

استرس های مزمن با افزایش هورمون هایی مثل کورتیزول سبب افزایش تجمع چربی در ناحیه شکم، افزایش مقاومت به انسولین، افزایش التهاب عمومی بدن و تغییر اشتها و تمایل به غذاهای چرب و شیرین می شوند. همه این عوامل، کبد چرب را بدتر می کنند. کاهش استرس، یکی از سریع ترین راه هایی است که می تواند سطح التهاب و چربی کبد را کاهش دهد. به همین دلیل روان درمانی، تمرینات ذهن بدن و مدیریت هیجان در کنار رژیم غذایی همیشه توصیه می شود.

بهترین مداخلات روان درمانی

بسیاری از بیماران می دانند باید رژیم بگیرند و ورزش کنند، اما توان استمرار ندارند. درمان شناختی-رفتاری یکی از بهترین مداخلات برای بیماری هایی است که به تغییر سبک زندگی نیاز دارند. این درمان کمک می کند فرد افکار ناامیدکننده مثل من نمی توانم وزن کم کنم را اصلاح کند، رفتارهای ناسالم غذایی را شناسایی و جایگزین کند، با موقعیت هایی که باعث پرخوری هیجانی می شود مقابله کند و تعهد به ورزش و رژیم غذایی را حفظ کند. مطالعات نشان داده اند افرادی که در کنار مداخلات پزشکی از این درمان استفاده می کنند، در کاهش وزن، بهبود آنزیم های کبد و کاهش چربی کبد، نتایج پایدارتر و عمیق تری به دست می آورند.

راه های کنترل پرخوری هیجانی

پرخوری هیجانی در بسیاری از بیماران کبد چرب مشاهده می شود، به ویژه زمانی که فرد مضطرب است، احساس تنهایی یا بی کفایتی دارد یا تحت فشار زندگی قرار گرفته است. روان شناسی با تکنیک هایی مثل ذهن آگاهی، مهار تکانه، شناسایی محرک ها، برنامه ریزی وعده ها و بازسازی شناختی به فرد کمک می کند واکنش های هیجانی خود را بهتر مدیریت کند و از غذا به عنوان راه فرار استفاده نکند. تمرین های ذهن آگاهی، مدیتیشن، یوگا و تنفس عمیق سبب کاهش کورتیزول، کاهش التهاب سیستمیک، بهبود عملکرد سیستم ایمنی و افزایش خودکنترلی در برابر غذا می شوند. از آنجا که کبد چرب یک بیماری التهابی متابولیک است، کاهش التهاب نقش مستقیم در بهبود آن دارد. همچنین تنظیم خواب؛ بخش مهم اما کمتر شناخته شده در درمان کبد چرب است. کم خوابی سبب افزایش هورمون گرسنگی، کاهش هورمون سیری، افزایش مقاومت به انسولین و افزایش تجمع چربی می شود.

درمانگران چه کمک هایی می کنند؟

درمان کبد چرب بدون انگیزه و تغییر پایدار تقریباً غیرممکن است. وجود خانواده یا دوستان موثر در تغییر سبک زندگی نقش مهمی در موفقیت دارند. درمانگران معمولاً به بیمار کمک می کنند روابط حمایتی ایجاد کند، از خانواده به عنوان نیروی کمکی استفاده کند، از انتقاد یا قضاوت اطرافیان آسیب نبیند و در برابر فشارهای محیطی مقاومت کند. حمایت اجتماعی و خانوادگی استرس را کم و احتمال موفقیت درمان را زیاد می کند.

بنابراین کبد چرب فقط یک مشکل جسمی نیست؛ ریشه های روانی، رفتاری و سبک زندگی دارد. به همین دلیل، درمان روان شناختی یکی از قوی ترین ستون های درمان است و می تواند استرس و التهاب را کاهش دهد، پرخوری هیجانی را کنترل کند، انگیزه را افزایش دهد، خواب را تنظیم کند، پایبندی به رژیم و ورزش را بالا ببرد و روند بهبود کبد را چند برابر کند.