به نقل از تجارت نیوز، ایران ظرفیت قابل توجهی در تولید و تجارت فرش دستباف دارد و در این حوزه دارای مزیت های نسبی و مطلق است. بررسی صادرات فرش دستباف در سال های گذشته نشان دهنده روندی نزولی است. تحریم های بین المللی به عنوان مهم ترین عامل در این روند به شمار می روند. اما فعالان این حوزه نقش سیاست گذاری در شدت بخشیدن به اثر تحریم های خارجی را نیز در رسیدن به این وضعیت حائز اهمیت می دانند و از موانع حوزه فرش به عنوان تحریم داخلی یاد می کنند.

رییس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران بیان می کند میزان صادرات در 7 ماهه امسال 23 میلیون دلار بوده است و انتظار می رود تا پایان سال به بیش از 35 میلیون دلار نرسد. مشروح گفت وگوی تجارت نیوز با سیدمرتضی حاجی آقامیری، رییس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران را در ادامه می خوانید.

صادرات فرش دستباف تا پایان سال نهایتا می تواند به 35 میلیون دلار برسد / رقم صادرات در سال های اخیر نسبتی با ظرفیت فرش در ایران ندارد

سیدمرتضی حاجی آقامیری، رییس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران می گوید: صادرات فرش دستباف بنا بر آمار 7 ماهه، 23 میلیون دلار بوده است. فکر می کنم با توجه به وضعیتی که پیش آمد، تا انتهای سال این عدد نهایتا بیشتر از 35 میلیون دلار نباشد. یعنی نسبت به سال گذشته تقریبا بین 5 تا 7 میلیون دلار کاهش خواهد داشت. این آمار مخصوصا در قیاس با سال های گذشته بسیار کم هستند. صادرات فرش دستباف سال 1396 که آخرین سال قبل از وضع تحریم ها بود، به 426 میلیون دلار رسید. در دهه هفتاد بالغ بر 2 میلیارد دلار صادرات داشته ایم. الان تقریبا نزدیک به صفر هستیم و این رقم نسبتی با ظرفیت فرش ایران ندارد.

وضعیت کنونی پیامد سیاست های نادرست است

او بیان می کند: مجموعه ای از عوامل و تقریبا همه رفتارها در همه دولت ها و همه مجلس ها منجر به این مساله شده اند. تحریم ها نیز حائز اهمیت هستند. 45 درصد بازار جهانی در آمریکا است و آمریکا ما را تحریم کرده است. پیامدهای سیاست های نادرست ناشی از شرایط غیرعادی حاصل تحریم از جمله پیمان سپاری ارزی در رسیدن به این نقطه بسیار مهم بوده اند.

اندک سیاست های تسهیل گرانه هم اجرا نمی شوند / سر باز زدن بانک مرکزی از اجرای مصوبه هیات وزیران اقدامی غیرقانونی است

رییس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران می افزاید: ما در دو مرحله میزان تعهدات ارزی صنایع دستی و فرش را کاهش دادیم. در مرحله آخر، بر اساس آیین نامه ای که در روزهای آخر دولت سیزدهم تصویب شد. در اسفندماه سال گذشته بانک مرکزی را قانع کردیم تا مصوبه را اجرا کند. بر اساس این مصوبه تعهد ارزی فرش و صنایع دستی به اندازه مواد اولیه کاهش پیدا می کرد. بر مبنای این مصوبه تعهد 10 درصد برای تمام فرش، 15 درصد کرک و ابریشم و 20 درصد تمام ابریشم بود. الان نزدیک به یک ماه است که بانک مرکزی در یک عمل کاملاً غیرقانونی مصوبه را اجرا نمی کند و مجدداً با 90 درصد تجدید محاسبه کرده است. آیین نامه مصوب هیات وزیران است و باید توسط بانک مرکزی اجرا شود. اندک سیاست های تسهیل گرانه نیز اجرا نمی شوند. با هزار مکافات و گرفتاری بخش های مختلف دولت را اقناع کنیم تا طی رفت وبرگشت ها به هیات وزیران مصوبه صادر شود، تا در نهایت همان هم اجرا نشود.

سیاست گذاری غلط و رویه های غیرقانونی اثرات تحریم های خارجی را شدت می بخشند

سیدمرتضی حاجی آقامیری اضافه می کند: این رویه ها به تشدید تحریم های خارجی در داخل کشور منجر می شود. همکاران من به درستی به این اتفاق می گویند تحریم داخلی. رویکرد دوستان در دولت و مجلس نسبت فرش دستباف و کلیت اقتصاد و کلیت تجارت خارجی، غلط است. همه سیاست گذاری ها مساله دارند. نتیجه این سیاست گذاری های غلط نارضایتی مداوم و فزاینده در کشور است.

بی توجهی به معیشت افراد ایجاد نارضایتی می کند / نزدیک به دو میلیون نفر در حوزه فرش دستباف مشغول اند

او بیان می کند: وقتی حوزه ای نزدیک به دو میلیون نفر شاغل دارد و شما با سیاست هایی موجب می شوید که معیشت آنان دچار مشکل شود، و از بیمه که حداقل حق شان است برخوردار نباشند، نارضایتی ایجاد می شود و اوضاع کشور چنین می شود که می بینید.

در صورت از میان برداشتن موانع، بازار ازدست رفته فرش دستباف ایرانی قابل جبران است / انبوهی از موانع به دلیل عملکرد سیاست گذار ایجاد شده اند

رییس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران در پاسخ به این سوال که آیا از دست رفتن بازار فرش دستباف ایران قابل جبران است؟ می گوید: بله می شود جبران کرد. کشور ما مهد فرش است. فرش ایران هم چنان از نظر کیفی بی همتاست اما با مشکلات متعددی دست وپنجه نرم می کند. اگر ما با دنیا ارتباطات حسنه داشته باشیم و در انزوا نباشیم، تجار ما بتواند آزادانه فعالیت و در نمایشگاه های بین المللی شرکت کنند، و آنقدر از نظر اقتصادی ضعیف نباشیم و سیاست های نادرست باری بر دوش فعالان این حوزه نگذارند، حتماً می توانیم رقابت کنیم و جایگاهمان را به دست آوریم. این که در کوتاه مدت به دورانی که 400 یا 500 میلیون دلار صادرات برگردیم، شدنی است. اما با انبوهی از موانع روبه رو هستیم که عمدتاً به دلیل عملکرد سیاست گذار ایجاد شده اند.

نوع نگاه به ارتباطات بین المللی باید تغییر کند / مزیت نسبی و مطلق در تولید گروهی از محصولات در نظر گرفته نمی شود

سیدمرتضی حاجی آقامیری در پایان می گوید: اصل موضوع این است که نوع نگاه به مساله ارتباطات بین المللی و اولویت بخشی به مسائل باید تغییر کند. متأسفانه اقتصاد در این کشور اولویت نیست. وقتی اقتصاد در اولویت نباشد ما نمی توانیم از ظرفیت های کشور استفاده کنیم. فرش و محصولات حوزه اقتصاد فرهنگ وهنر ظرفیت های در کشور هستند که در بسیاری از آن ها مزیت نسبی و مطلق داریم. به دلیل رویکردی که در کشور وجود دارد نمی توانیم از این مزیت ها استفاده کنیم.