شاید بعد از اتفاقات تلخ دی ماه امسال نسل جدید و قدیم بار دیگر نام سلسله پهلوی را زیاد شنیدند. سلسله ای که حالا به واسطه پروپاگاندا و تبلیغات رسانه هایی مثل اینترنشنال و منوتو و با نگفتن از برخی حقایق تاریخی موفق به ریبرندینگ تازه ای شد. به دنبال همین موضوع برخی از این رسانه های فارسی زبان تمام تلاششان را گذاشتند تا رضا پهلوی را به عنوان ناجی ایران در ذهن نسل نوجوان وجوان ایرانی قالب کنند و مدام در شبکه های اجتماعی از خدمات بی شائبه این سلسله حرف بزنند. سلسله ای که به قول بسیاری از جامعه شناسان آخر و عاقبتش به فرار شاه و یک انقلاب تمام خلقی در جهان ختم شد؛ تا جایی که میشل فوکو انقلاب 57 را نخستین انقلاب بزرگ علیه نظام های جهانی می دانست. حالا این روز ها با فرارسیدن سالروز بزرگداشت دهه فجر و پیروزی انقلاب اسلامی سروقت این موضوع رفتیم که سلسله پهلوی چه رویی از خود به ملت ایران نشان داد که همه مردم را متفق القول به خلق چنین حماسه ای وادار کرد که نتیجه اش پایان همیشگی طاغوت و نظام پادشاهی در ایران بود. خیانت هایی که نوجوان های کمتر تاریخ خوانده از آن خبر ندارند و رسانه های ضدایرانی هم خیلی برایشان صرف نمی کند تا درباره آن برای مخاطبانشان چیزی بگویند. به همین دلیل در این گزارش به چند نمونه کلیدی پرداختیم از اشغال و تبعید رضاشاه تا جدایی آرارات و بحرین، قحطی های سال 1320 کاپیتولاسیون و بی اختیاری های سیاسی و نظامی.
اشغال و فروپاشی ایران در سه روز

در سال های اخیر یک تصویر بزک شده از حکومت پهلوی در فضای رسانه ای دست به دست می شود از عکس های فیلتر شده و رنگی رنگی خیابان ها تا تفریحات شاه و ملکه با لباس های خارجی که انگار به غیر از محمدرضا شاه و فرح دیبا الباقی ملت هم دقیقا با همین کیفیت زندگی می کردند تا جایی که اگر کسی از تاریخ چیزی نداند خیال می کند که مردم ایران در سال های 57 به خاطری خوشی هایی که زیر دلشان زده دست به انقلاب زدند، اما تاریخ در این باره چیز دیگری می گوید. کافی است کمی به عقب برگردیم از رضا شاهی حرف بزنیم که خیلی از سلطنت طلبان از او اسطوره ای در ذهنشان ساختند که نماد ایران مقتدر است! اما نگاه به اسناد تاریخی چیز دیگری می گوید. درست در جنگ جهانی دوم ایران اعلام بی طرفی کرد و بعد از اینکه حکومت حاضر به تحویل اتباع آلمانی به متفقین نشد آنها دست به اشغال ایران زدند که این در منابع تاریخی و کتاب ذکاءالملک فروغی و شهریور 1320که پسر فروغی نخست وزیر رضاخان در بخشی روایت می کند آمده، که نیرو های انگلیس از جنوب و ارتش شوروی از شمال وارد خاک ایران شدند و ارتشی که رضا خان سال ها آن را نماد اقتدار خود معرفی کرده بود ظرف چند روز از هم پاشید.
پادشاهی که انگلیس او را تبعید کرد

چند هفته بعد از اشغال، تصمیم نهایی گرفته می شود؛ رضاخان باید برود. نه مجلس نقشی تعیین کننده دارد، نه اراده ملی مطرح است. فشار مستقیم انگلیس، شاه را وادار به استعفا می کند و در نتیجه او به جزیره بد آب و هوای موریس تبعید می شود. جالب است بدانید که انگلیسی ها برای انتخاب محل سکونت جدید رضا خان دلایل مختلفی داشتند. یکی از این دلایل این بود که لندن می خواست شاه مستعفی ایران را به طور کامل از معادلات قدرت در کشور کنار بزند و مانع هرگونه ارتباطش با شاه جوان باشد از طرف دیگر هم رضاشاه در سال های پیش و پس از به قدرت رسیدن با انگلیس روابط پنهان و حساسی داشت که عمدتا به مسائل مهم سیاسی و مالی مربوط می شد و محاکمه کسی مثل او می توانست به افشای این روابط ختم شود که هیچ سنخیتی با منافع انگلیس در ایران نداشت. جالب اینجاست وقتی محمدرضا پهلوی با حمایت متفقین به قدرت می رسد در سال های بعد نشان می دهد که حتی توان بازگرداندن پدر تبعید شده اش را هم به ایران ندارد و همین قدر در برابر آنها عاجز است.
قحطی زیر سایه اشغال؛ وقتی نان نبود، دولت هم نبود

مردم ایران در دو جنگ جهانی اول و دوم بخش زیادی از جمعیت خودشان را در اثر قحطی از دست دادند و در مرور روزشمار تاریخ معاصر ایران بد نیست بدانید که در سال 1320 و در دوران پهلوی از 15 میلیون جمعیت ایران چیزی حدود 3 تا 4 میلیون نفر یعنی چیزی نزدیک به یک چهارم جمعیت کشور طی اشغال متفقین تنها به خاطر گرسنگی و قحطی جان خود را از دست دادند. چون اشغال نظامی تنها به تصرف خاک ایران ختم نشد؛ بلکه اصلی ترین نیاز مردم یعنی خورد و خوراک آنها را نشانه گرفت. احتکار، اختلال در اوضاع حمل و نقل و اولویت دادن متفقین به تامین نیاز های نیرو های خودشان با غارت از ملت ایران باعث شد تا یکی از تراژدی های بزرگ تاریخ سرزمینمان با ناکارآمدی دولت پهلوی رقم بخورد.
تهران میزبان بود؛ صاحب خانه غایب!

سال 1943، تهران میزبان یکی از مهم ترین نشست های جنگ جهانی دوم است؛ روزولت، چرچیل و استالین درباره آینده جهان تصمیم می گیرند. اما نکته تلخ اینجاست؛ ایران در نشست تهران، عملاً غایب است. نه شاه نقش دارد، نه دولت ایران در سطح تصمیم سازی حضور دارد. نشستی که در پایتخت ایران برگزار شد، بدون مشارکت واقعی ایران؛ نمادی روشن از به رسمیت نشناختن و جدی نگرفتن مقامات کشوری است که به قول خودشان نقش پل پیروزی را در جنگ جهانی برایشان ایفا کرد. حتی در رسانه های، چون واشینگتن پست در مقاله هایشان آورده بودند، کشوری که با وجود برگزاری یک نشست بزرگ در آن مقاماتش انقدر قابل احترام نبودند که در آن به عنوان میزبان حضور داشته باشند.
از پیشکش کردن آرارات تا شوهر دادن بحرین!

بسیاری گمان می کنند که تمامیت ارضی ایران در دوران پهلوی دچار هیچ مشکلی نشده، اما تاریخ و جغرافیای ایران در این باره چیز دیگری می گوید تا جایی که دو بخش و منطقه استراتژیک در ایران طی دوران پهلوی اول و دوم از ایران جدا شد. اگر بخواهیم خلاصه درباره آن حرف بزنیم اولی آرارات کوچک بود که در پی شورش های کرد ها در منطقه آرارات و فشار دولت ترکیه، قرارداد مرزی ایران و ترکیه (1311 1313) امضا شد؛ قراردادی که بر اساس آن آرارات کوچک (آغری داغ)، نقطه ای راهبردی و مرتفع، از خاک ایران جدا و به ترکیه واگذار شد؛ اما این بی کفایتی برای حفاظت از تمامیت ارضی ایران فقط به همین ختم نمی شود بلکه در سال 1349 آغاز جدایی بحرین از ایران اتفاق می افتد. بد نیست بدانید بحرین تنها موردی است که در دوره پهلوی، خود ایران رسماً از ادعای حاکمیتش صرف نظر می کند بنابراین در سال 1349، با میانجی گری انگلیس و گزارش سازمان ملل، ایران اعلام می کند که ادعای تاریخی خود بر بحرین را کنار می گذارد؛ بی آنکه رفراندومی با مشارکت ایران برگزار شود این درحالی است که بحرین نه اشغال شد، نه جنگی بر سرش رخ داد. حتی هویدا نخست وزیر وقت درباره بحرین جمله معروفی داشت که گفت: بحرین دختر خودمان بود، به هرکس می خواستیم شوهرش دادیم.
وقتی شاه ایران با سگ امریکایی یکی شد!

یکی از سند های مهم تاریخی که از نگاه عریان و بی پروای امریکایی ها و انگلیسی ها حرف می زند تصویب لایحه توهین آمیز کاپیتولاسیون است. تصویب این لایحه در دهه 40 خورشیدی اتفاق افتاد. بر اساس این قانون اتباع آمریکایی از پیگرد قضایی در دادگاه های ایران مصون بودند موضوعی که عملا برابری حقوق شهروند ایرانی و بیگانه را نقض می کرد. تصویب این لایحه اعتراضات زیادی را به همراه داشت که پاسخی به تحقیر ایران بود. شاید یکی از برجسته ترین این اعتراضات در همان سال ها با سخنرانی امام خمینی (ره) رقم خورد تا جایی که امام این لایحه را سند بردگی ملت ایران دانست. رهبر انقلاب ایران در بخشی از آن سخنرانی درباره کاپیتولاسیون این طور می گوید: اگر یک خادم آمریکایی، اگر یک آشپز آمریکایی، مرجع تقلید شما را وسط بازار ترور کند... دادگاه های ایران حق محاکمه ندارند... اگر شاه ایران یک سگ آمریکایی را زیر بگیرد بازخواست خواهد شد...
ارتشی که سلاح داشت، اما اجازه امریکایی نه!

یکی دیگر از ضعف های عجیب و غریبی که نشان از وابستگی شدید حکومت پهلوی بود عدم استقلال ایران در بحث نظامی و دفاعی بود تاجایی که ایران نه تنها دستاوردی در زمینه ساخت موشک نداشت که حتی اجازه خرید آن از امریکا و سایر کشور ها را هم پیدا نمی کرد؛ حتی بر اساس اسناد منتشرشده، برخی تجهیزات پیشرفته تنها با نظارت مستشاران آمریکایی قابل استفاده بودند. بد نیست بدانید که مادر شاه پهلوی جایی از خاطراتش می گوید یک روز محمدرضا آمد پیش من گفت مرده شورِ این سلطنت را ببرد؛ گفتم مگر چه شده؟ گفت من شاه این مملکتم، فرمانده کل قوای این مملکتم، آمریکایی ها می آیند هواپیمای ما را برمیدارند میبرند ویتنام، من خبر ندارم!