رییس کل بانک مرکزی در مصاحبه ای نرخ رشد پایه پولی در نیمه دی ماه امسال را اعلام کرد. به گفته همتی نرخ رشد پایه پولی در 15 دی ماه امسال به 51 درصد رسیده است.

باید دقت داشت که آخرین آمارهای رسمی پولی که توسط بانک مرکزی اعلام شده مربوط به آبان ماه امسال بوده است. طبق آمارهای بانک مرکزی، رشد پایه پولی در آبان امسال نسبت به آبان ماه سال گذشته 47.5 درصد بوده است. در همان زمان بانک مرکزی سه دلیل برای افزایش نقدینگی عنوان کرد بانک مرکزی اولین دلیل را آزادسازی 50 هزار میلیارد تومانی سپرده قانونی بانک ها با هدف افزایش پرداخت تسهیلات قرض الحسنه ازدواج و فرزندآوری در شهریور ماه 1403 و تکرار آن در ماه های بعد دانست.

همچنین افزایش نسبت سپرده قانونی بانک ها و موسسات اعتباری به میزان 0.75 واحد درصد در مهرماه امسال دومین دلیل افزایش پایه پولی در آبان ماه بود. از سوی دیگر این نهاد پولی سهم بالای مطالبات بانک مرکزی از بانک ها را نیز عامل دیگر افزایش پایه پولی در این ماه عنوان کرد.

گفتگوی اخیر رییس کل بانک مرکزی نشان می دهد روند صعودی رشد پایه پولی در آبان ماه متوقف نشده است. این روند ادامه یافته و در دی ماه رکوردی تازه را به ثبت رسانده است. رکوردی حداقل در 15 سال گذشته بی سابقه بوده است.

همتی دلیل این افزایش در پایه پولی را نیاز فزاینده بنگاه ها به سرمایه در گردش دانست و این تقاضا را پدیده ای مقطعی و مرتبط با نوسانات ارزی در نیمه دوم سال ارزیابی کرد.

همچنین همتی کسری بودجه دولت و اضافه برداشت بانک ها تا نیمه دی امسال را اصلی ترین دلیل افزایش پایه پولی دانسته و بانک مرکزی را در راستای ایجاد اقدامات لازم برای کنترل پایه پولی قرار داده است.

به طور کلی می توان به صحبت های همتی از جنس سیاست های پولی انقباضی و کنترلی نگاه کرد. اما باید به این نکته توجه داشت که کسری بودجه دولت و اضافه برداشت بانک ها از بانک مرکزی مسئله ای کوتاه مدت نیست و به دلایل متعددی ایجاد شده و تسری پیدا کرده است. به همین دلیل مادامی که رشد اقتصادی و چرخ تولید در کشور از کار افتاده، نمی توان سیاست های کنترلی و نظارتی بانک مرکزی را شفابخش تمامی دردهای اقتصاد از جمله تورم عنوان کرد.