وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرد: بررسی آخرین داده های نظام مراقبت بیماری های واگیر کشور نشان می دهد که از ابتدای سال 1405 تا هفدهم خردادماه، مجموعاً 747 مورد ابتلا به تب دنگی در نقاط مختلف کشور شناسایی شده است. بخش عمده این موارد در مناطق جنوبی و جنوب شرقی کشور به ثبت رسیده و شهرستان چابهار همچنان کانون اصلی انتقال این بیماری محسوب می شود.

تب دنگی یک بیماری ویروسی است که از طریق نیش پشه های آلوده ای به نام آئدس به انسان منتقل می شود. این بیماری در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان شیوع بیشتری دارد و در سال های اخیر به دلیل گسترش زیستگاه پشه های ناقل، در بسیاری از کشورها به یک چالش بهداشتی تبدیل شده است.

علائم بیماری معمولاً شامل تب ناگهانی و شدید، سردرد، درد پشت چشم ها، درد عضلات و مفاصل، ضعف عمومی، تهوع و بروز بثورات پوستی است. در برخی موارد شدید، بیماری می تواند به تب دنگی خونریزی دهنده تبدیل شده و در صورت عدم رسیدگی به بیمار، منجر به مرگ فرد شود.

انتقال تب دنگی از طریق نیش پشه آئدس آلوده صورت می گیرد. این بیماری مستقیماً از فردی به فرد دیگر سرایت نمی کند، اما اگر پشه ای فرد مبتلا را نیش بزند و سپس فرد سالمی را مورد گزش قرار دهد، امکان انتقال ویروس وجود دارد.

بر اساس آمارهای منتشرشده از سوی وزارت بهداشت، از مجموع مبتلایان ثبت شده در سال جاری، 730 مورد در حوزه تحت پوشش دانشکده علوم پزشکی چابهار گزارش شده است. از این تعداد، 712 نفر در داخل منطقه به بیماری مبتلا شده اند که نشان دهنده انتقال بومی ویروس است. همچنین 18 مورد نیز مربوط به افرادی بوده که منشأ ابتلای آنها کشور پاکستان اعلام شده است.

علاوه بر این، در شهرستان ایرانشهر نیز هشت مورد ابتلا ثبت شده که بررسی ها نشان می دهد یک بیمار سابقه آلودگی در پاکستان داشته و هفت مورد دیگر با کانون بیماری در چابهار مرتبط بوده اند. در زاهدان نیز هشت مورد ابتلا گزارش شده که همه آنها به انتقال بیماری از منطقه چابهار نسبت داده شده اند. همچنین یک مورد ابتلای بومی نیز در بندرعباس شناسایی شده است.

آمارهای سال 1404 نیز حاکی از آن است که تب دنگی یکی از مهم ترین بیماری های منتقله توسط پشه در کشور بوده است. در سال گذشته، یک هزار و 227 مورد ابتلا به این بیماری تشخیص داده شد که از این میان، یک هزار و 124 مورد در داخل کشور رخ داده و به عنوان انتقال محلی یا بومی طبقه بندی شده اند. سایر بیماران در خارج از مرزهای کشور به بیماری مبتلا شده و سپس وارد ایران شده بودند؛ در حالی که کل موارد ابتلا به بیماری در سال گذشته 1227 مورد بوده، ابتلای 747 نفر تنها در سه ماهه نخست امسال، زنگ خطر گسترش پشه های ناقل در کشور را به صدا درآورده است.

طبق گزارش های حشره شناسی، پایش و رصد پشه های ناقل بیماری در تمامی مرزهای زمینی، دریایی، ریلی و هوایی کشور و همچنین مناطق پرخطر به طور مستمر در حال انجام است.

به طور کلی دو نوع عمده پشه های آئدس باعث انتقال ویروس تب دنگی می شوند؛ این دو نوع شامل پشه آئدس اجیپتی که منشأ آن قاره آفریقا است و آئدس آلبوپیکتوس که از جنگل های جنوب شرق آسیا سرچشمه گرفته می شود؛ این دو گونه پشه دارای ویژگی های زیستی مشابهی هستند؛ از جمله این که هر دوی آن ها توانایی بالای سازگاری با محیط های مختلف، تمایل به خونخواری از انسان و تخم گذاری در ظروف و مخازن آب ساخته شده یا رهاشده توسط انسان را دارند. با این حال، میان این دو گونه تفاوت هایی نیز وجود دارد. پشه آئدس آلبوپیکتوس ترجیح می دهد تخم های خود را در زیستگاه های لاروی احاطه شده با پوشش گیاهی قرار دهد، در حالی که آئدس اجیپتی بیشتر محیط های شهری و ظروف آب مصنوعی موجود در مناطق پرجمعیت و دارای تراکم بالای ساختمان ها را برای تخم گذاری انتخاب می کند. این ویژگی سبب شده است که آئدس اجیپتی ارتباط نزدیک تری با محیط های انسانی و مناطق شهری داشته باشد.

در حال حاضر پشه آئدس اجیپتی در استان های هرمزگان، سیستان و بلوچستان (در شهرستان های چابهار و کنارک)، بوشهر(در شهرستان های عسلویه، کنگان، جم، دیر و برازجان)، فارس (شهرستان مهر و شهر کازرون)،کرمان (جیرفت) و آئدس آلبوپیکتوس در تمامی نقاط استان گیلان، استان مازندران (در تمامی شهرستان های استان به جز شهرستان های نکا، بهشهر، جویبار، سیمرغ و گلوگاه)، استان اردبیل (در شهرستان های بیله سوار و اصلاندوز)، استان آذربایجان شرقی (در شهرستان های خدافرین، هوراند و کلیبر)، استان قزوین (رازمیان) و استان زنجان( شهرستان طارم) گزارش شده است.

متخصصان بهداشت مهم ترین راه مقابله با تب دنگی را کنترل جمعیت پشه های ناقل و جلوگیری از گزش آن ها می دانند. برای کاهش خطر ابتلا توصیه می شود: