به گزارش "ورزش سه"، با رونمایی از پیراهن ایران برای جام جهانی 2026 فوتبال دوستان دنبال آن بودند که تفاوت این پیراهن با آنچه سال 2014 استفاده شده بود را پیدا کنند. بازیکنان ایران در حالی قرار است امسال هم از دو کیت سفید و قرمز با طرح یوز ایرانی به تن کنند که مثل 12 سال پیش بحث انقراض این گونه زیستی مطرح نیست.

البته پیراهن ایران جزو 20 لباس زشت این دوره از جام جهانی قرار نگرفت اما بررسی اینکه چرا همچنان طرح یوز ایرانی مدنظر مدیران فدراسیون بوده هنوز به پاسخ مشخصی نرسیده است. ضمن اینکه مباحثی مثل درآمدزایی از پیراهن تیم ملی و اسپانسرینگ روی این موضوع هم مدنظر اهالی فوتبال قرار دارد.

با توجه به اهمیت ماجرا، بخشی از قسمت ویژه برنامه ورزش سه برای جام جهانی 2026 (برجام) به این موضوع اختصاص داده شد. یکی از بهترین خاطرات فوتبال ایران در جام 98 فرانسه رقم خورد که از مسائل فنی تا حتی پیراهن آن دوره از تیم ملی که برند پوما تولید کرده بود جذابیتش را از دست نداده است.

عباس ترابیان که در آن مقطع سرپرست تیم ملی بود، روی خط برنامه آمد و توضیحاتی ارائه کرد که فراتر از اسپانسرینگ لباس را افشا و معلوم کرد. همچنین این موضوع با احسان محمدی مدیر سابق کمیته مسئولیت‌های اجتماعی نیز مورد بررسی قرار گرفت که مشروح آن را در ادامه میخوانید:

ترابیان: اینطور نبود که ما به شکل حرفه‌ای برای لباس اسپانسری کنیم. 1978 هم که از آدیداس استفاده کرده بودیم یادم هست که می‌گفتند بدون قرارداد بوده منتها برای سال 1998 به این شکل بود که وقتی با تیم ملی به سنت‌اتین فرانسه رفته بودیم، به دستور آقای صفایی فراهانی قرار بر این شد که من با نماینده پوما جلسه داشته باشم. در آن جلسه قرار بر این شد که با ارزش پولی آن زمان 50 هزار دلار به ما پول نقد دادند و تامین لباس هم کردند. جالب اینکه وقتی در دوره های بعدی ما دنبال لباس بودیم، با یک تلفن ساده برایمان یک کانتینر لباس آوردند. فکر کنم خداداد همین قصه را یادش باشد.

خداداد: حاج عباس به نظرم از یک کانتینر بیشتر بود. دو سه کانتینر بود.
ترابیان: حالا ما یک کانتینر را دیدیم. بقیه را خدا می‌داند چه شده (با خنده).
خداداد: بقیه لباسها به ایران برگشت یا همان فرانسه ماند؟ چون به بچه‌ها که چیزی نرسید.
ترابیان: هر وقت از زمان آقای صفایی فراهانی صحبت می‌کنیم آن روشنی کار و صلابت خود ایشان و مدیریتی که برای فوتبال خرج می‌کرد تداعی می‌شود. الان خیلی از عزیزان هستند که از فوتبال خرج مدیریتشان می‌کنند. ایشان برای شما (خداداد) شناخته شده بود چون از نزدیک همه چیز را می‌دیدید. ما آنجا قراردادی منعقد کردیم که حرکتی جدید در فوتبال کشور بود تا برای پیراهن تیم ملی اسپانسر داشته باشیم. بعد هم سراغ آل‌اشپورت رفتند و تا مدتها با مرکز دوبی در تماس بودیم تا سال 2012. اگر خاطرتان باشد در سال 2014 برای برزیل آدیداس ورود کرد.

خیابانی: پس چرا برخی مربیان در مقاطعی اظهار کردند که باید مبلغی بگیرند تا لباس را بپوشند؟
اینکه خیلی اشتباه بوده. اجازه دهید من مستقیم سراغ قرارداد آقای کی‌روش بروم. آن قرارداد را خودم نوشتم که حتی شش تا هفت ماه طول کشید. در قرارداد قید شده بود که ایشان فقط کفشش را خودش می‌تواند انتخاب کند و مابقی البسه‌ای که می‌خواهد استفاده کند با متعلق به فدراسیون و اسپانسر فدراسیون باشد. حتی این نکته را لحاظ کرده بودیم که ایشان حق ندارد برای تبلیغات خودش پولی بگیرد. مثل بعدا که رفت از فلان برند کت و شلوار و بانک و ... پول گرفت. این حق را هم نداشت.
در رابطه با البسه که اشاره کردید این در دنیا جا افتاده که مربی باید لباسی که باشگاه یا تیم ملی برایش تامین می‌کند را بپوشد. 

* در ادامه جواد خیابانی خاطره‌ای را بازگو کرد که سرمربی وقت تیم ملی درخواستی نامتعارف داشته است.
خیابانی: من مدتی در شرکت جیووا (تولیدکننده لباس) کار می‌کردم. مربی وقت تیم ملی درخواست مبلغ کرد برای لباس و مدیرعامل مجموعه گفت چنین پولی نمی‌دهم و قراردادش لغو شد.
ترابیان: من آن جلسه را یادم است که در کجا بود و خودم هم حضور داشت. آنجا با مدیری که آمده بود، موضوعات به طور کامل بحث نشده بود و یک فردی حضور داشت که رابط کمپانی و فدراسیون بود. ایشان در رد و بدل کردن صحبت‌ها شیطنت کرده بود. ضمن اینکه اگر خاطرتان باشد از کیفیت لباس هم ایراداتی گرفته بودند.

خیابانی: خب به صراحت گفتند لباس هر کیفیت بدی هم داشته باشد، پول را بدهید ما می‌پوشیم.
باور کنید من اصلا چنین چیزی نشنیدم و نه یادم است.

خیابانی: پس به این نتیجه می‌رسیم که مربی حق ندارد درباره رقم قرارداد لباس اظهار نظر کند؟
اصلا به مربی ربطی ندارد.

خیابانی: وقتی فدراسیون قرارداد می‌بنند، مربی موظف است آن لباس را بپوشد. درست است؟
دقیقا همینطور است. ببینید الان مشکلاتی هست که آن موقع نبود. تحریم‌ها خیلی اذیت نمی‌کرد، زمان‌بندی تهیه لباس‌ها اذیت نمی‌کرد. تنها چیزی که همیشه با اسپانسرها مشکل داشتیم بحث کپی رایت بود چرا که ما هر کاری می‌کردیم عین همان لباس را در منیریه تولید می‌کردند و پشت ویترین می‌گذاشتند.

* دور شدن فدراسیون فوتبال از درآمدزایی بخش دیگر این گفت‌وگو را شامل شد.
خیابانی: خاطرم هست که شما برای فوتبال ایران درآمدزایی می‌کردید. نمونه‌اش همان فیلمی که کانال چهار تلویزیون انگلیس آمد و فیلمی ساخت از اردوی تیم تا فرانسه. برای فدراسیون فوتبال هم درآمدی کسب شد. چرا الان در فوتبال فقط پول خرج می‌شود و درآمدزایی نیست؟
به خاطر اینکه نمی‌روند مطالعه کنند. الان هم درآمدزایی به اشکال مختلف و زیاد وجود دارد مخصوصا در فضای مجازی که چه درآمدهایی عجیبی باب شده که فدراسیون‌ها و باشگاه‌ها هم می‌توانند از آن استفاده کنند. آنقدر مسائل روزمره فدراسیون ما را درگیر کرده که نفری برای این کار که توانایی برقراری ارتباط داشته باشد را نداریم.

خیابانی: فکر می‌کنید طرح لباس فعلی تیم ملی در حد و حرمت کشورمان هست؟
طرح یوزپلنگ خیلی به لباس زیبایی می‌دهد و نقص‌ها را می‌پوشاند. چون شما وقتی به لباسی نگاه کنید شاید یک نقطه از لباس توجه شما را از بقیه قسمت‌ها جدا کند. این هم درباره ما صدق می‌کند.

* در ادامه برنامه، احسان محمدی مدیر سابق کمیته مسئولیت های اجتماعی روی خط آمد و درباره استفاده دوباره از یوز ایرانی روی لباس تیم ملی توضیحاتی داد که اینطور شروع شد:
«جام جهانی فقط چند مسابقه نیست. الان شادی گلها، لباس، ورود به فرودگاه و ... برای مخاطبان مهم است.»

خیابانی: آقای محمدی آیا طرحی که با یوزپلنگ ایرانی به جام جهانی رفتیم به این گونه ملی کمک کرد؟
ما تنها کشوری هستیم که در تاریخ ادوار جام جهانی از یک گونه در حال انقراض حمایت کردیم. از زاویه محیط زیستی هم کارکرد داشته است. از سال 2014 که سپ‌بلاتر به ایران آمد و از موزه تنوع زیستی دیدن کرد خودش از گونه یوزپلنگ آسیایی خیلی خوشش آمد و آنجا این موضوع مطرح شد. باید بدانید محدودیت خاصی برای درج تصویر روی پیراهن وجود دارد. اگر کاری که کردیم را مسئولیت اجتماعی فوتبال بدانید قدم بزرگی بود که باعث شد یوزپلنگ شناخته شود و محبوب مردم شود. ضمن اینکه برای تیم ملی لقب «یوزهای آسیایی» ساخته شد که از نظر ژورنالیستی جالب است.

خیابانی: پس تو موافقی؟
محمدی: ببینید شما می‌گویید عقاب های نیجریه، خروس های فرانسه، شیرهای رام نشدنی کامرون و ... (جمله ناتمام می‌ماند)
خداداد: ولی آنها این چیزها را روی لباسشان ندارند.
خیابانی: به نیوکاسل هم می‌گویند کلاغ‌ها. عکس کلاغ را که روی لباسش نمی‌اندازد.
محمدی: درست است ولی روی لوگوها استفاده می‌شود. ما اینجا می‌گوییم فوتبال فقط یک بازی نیست. می‌بینید کشور میزبان فراتر از مسابقات به این تورنمنت نگاه می‌کند و حتی به هشتگ 168 ما ایراد می‌گیرد.
خیابانی: ما مخالف طرح یوزپلنگ نیستیم، مخالف طرح لباسیم و می‌گوییم از 2014 تا الان نباید طرح لباس تغییر کند؟
محمدی: من هم موافقم که می‌توانستیم طرح زیباتری داشته باشیم. نظر خودم این بود که دیدگاه مردم هم باید صورت بگیرد اما تصمیم گیرنده نبودم. شاید هم دلایل خودشان مثل کمبود زمان را دارند. عیب این جمله بگفتی، هنرش نیز بگو؛ همین که ما تنها کشوری هستیم که از یک گونه جانوری حمایت کردیم قدم مثبتی است. برزیلی‌ها هم سال 2014 یک گونه در حال انقراض را به نماد مسابقات تبدیل کردند.