شمارش معکوس برای نهایی شدن تفاهم اسلام آباد میان ایران و آمریکا آغاز شده و گمانه زنی ها درباره زمان و مکان امضای این سند به اوج خود رسیده است. در حالی که عباس عراقچی از احتمال امضای دیجیتالی و از راه دور این تفاهم نامه طی روزهای آینده خبر می دهد، رسانه های خارجی می گویند مقدمات کار در ژنوِ سوییس فراهم شده و حتی احتمال دارد جی دی ونس ، معاون رییس جمهور آمریکا، تا روز یکشنبه برای امضای این سند راهی اروپا شود.

به گزارش فرارو، یادداشت تفاهم یا به اختصار MoU، یک سند سیاسی است که نشان می دهد دو کشور در کلیات به درک مشترک رسیده اند. این سند به معنای توافق نهایی نیست، بلکه مسیر و چارچوب را برای رسیدن به توافق اصلی روشن می کند. در این سند درباره آینده برنامه هسته ای تصمیم نهایی گرفته نمی شود و هدف اصلی آن صرفا کاهش فوری تنش ها و پایان دادن به جنگ است.

بر اساس این پیش نویس، آمریکا متعهد شده است که در امور داخلی ایران دخالت نکند و به حاکمیت جمهوری اسلامی احترام بگذارد. همچنین آمریکا باید نیروهای نظامی خود را از اطراف مرزهای ایران خارج کند و در طول مذاکرات نیروی جدیدی به منطقه نیاورد. در مقابل، قرار است یک توقف دائمی و فوری جنگ در تمامی جبهه های منطقه از جمله لبنان برقرار شود.

یکی از مهم ترین بخش های این تفاهم، رفع کامل محاصره دریایی ایران ظرف 30 روز توسط ایالات متحده است. در مقابل، ایران متعهد شده است که تنگه هرمز را برای عبور آزاد کشتی های تجاری بازگشایی کرده و ترافیک دریایی را به حالت عادی برگرداند. مدیریت و تامین امنیت این مسیر دریایی با خود ایران و با همکاری کشور عمان انجام خواهد شد.

آمریکا موافقت کرده است که تحریم های فروش نفت و پتروشیمی را معلق کند تا ایران بتواند دوباره درآمدهای خود را به دست بیاورد. در این توافق، آمریکا 24 میلیارد دلار از پول های بلوکه شده ایران را آزاد می کند که نیمی از آن یعنی 12 میلیارد دلار باید قبل از شروع مذاکرات نهایی پرداخت شود. علاوه بر این، آمریکا و متحدانش باید طرح هایی برای بازسازی اقتصاد ایران با بودجه حداقل 300 میلیارد دلار ارائه دهند.

پس از اجرای این مراحل اولیه، دو کشور وارد مذاکره ای 60 روزه با محوریت مسائل هسته ای و لغو قطعی تمام تحریم ها می شوند. در این مذاکرات، بحث درباره برنامه موشکی و حمایت از گروه های مقاومت به طور قطعی حذف شده و ایران صرفا تعهد خود به نساختن سلاح هسته ای را تکرار می کند. توافق نهایی به دست آمده نیز با یک قطعنامه رسمی در شورای امنیت سازمان ملل متحد تایید و تضمین خواهد شد.

شبکه العربیه با انتشار بخش هایی از این سند، موضوع تمدید آتش بس و بازگشایی مسیرهای دریایی را تایید کرده است. رسانه های غربی و عربی مانند المیادین، فاکس نیوز و بلومبرگ نیز از تدوین این چارچوب خبر داده و به خروج ناوگان آمریکایی و آزادسازی دارایی های ایران اشاره کرده اند.

این یادداشت تفاهم که با نام چارچوب اسلام آباد نیز شناخته می شود، وظایف مشخصی را برای هر دو کشور تعیین کرده است. در این ساختار، آمریکا ملزم به کاهش فشارهای نظامی و اقتصادی است و در مقابل ایران باید امنیت ترانزیت بین المللی را تضمین کند. جزییات تعهدات اصلی دو طرف به صورت ساده در جدول زیر تدوین شده است.

درباره نحوه نهایی شدن این توافق که به توافق اسلام آباد معروف شده، روایت های مختلفی وجود دارد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده است که در صورت نهایی شدن متن، این تفاهم به صورت دیجیتالی و از راه دور توسط دو طرف امضا خواهد شد و احتمالا طی یکی دو روز آینده اتفاق می افتد. از سوی دیگر، خبرگزاری بلومبرگ گزارش داده که این یادداشت تفاهم احتمالا در روز یکشنبه آینده در شهر ژنو سوییس امضا خواهد شد.

در همین رابطه، وب سایت اکسیوس خبر داده است که آمریکا تجهیزاتی را با هواپیماهای ترابری نظامی به اروپا فرستاده تا شرایط را برای سفر احتمالی جی دی ونس، معاون رییس جمهور آمریکا به ژنو جهت شرکت در مراسم امضای این توافق آماده کند. با این حال، سخنگوی وزارت خارجه ایران تاکید کرده است که تهران هنوز به تصمیم و جمع بندی نهایی نرسیده و گزارش ها درباره قطعی شدن توافق صرفا گمانه زنی است.

منبع: فرارو