وی افزود: اصل موضوع این است که جمهوری اسلامی ایران به عنوان دولت ساحلی، در همکاری با عمان، بتواند تدابیر لازم را برای مدیریت تردد در تنگه هرمز اتخاذ کند. اینکه در قبال خدمات ارائه شده چه سازوکارهایی تعریف شود، موضوعی فرعی است و اصل مسئله، حفظ امنیت و ایمنی این گذرگاه مهم بین المللی است.

بقایی در ادامه با اشاره به نقش رسانه ها در شرایط کنونی گفت: شما همکاران ما در پیشبرد اهداف سیاست خارجی، تبیین مواضع جمهوری اسلامی ایران و خنثی سازی جنگ ترکیبی و شناختی دشمن علیه ملت ایران هستید. در یک سال و نیم گذشته، رسانه صرفاً ابزار روایت نبوده، بلکه خود به عرصه ای از جنگ تبدیل شده است؛ جنگی که علیه جمهوری اسلامی ایران طراحی و اجرا شده و از این منظر، نقش رسانه ها در تبیین واقعیت ها، تشریح حوادث و ارائه روایت صحیح از مظلومیت و اقتدار ایران، نقشی بی بدیل است.

وی ادامه داد: انتشار دقیق و به موقع اخبار و اطلاعات مرتبط با سیاست خارجی اهمیت فراوانی دارد، اما در کنار آن، ارائه روایت اول و مبتنی بر واقعیت نیز بسیار مهم است. امروز با نوعی هرج و مرج رسانه ای و آشفتگی در روایت ها مواجه هستیم، زیرا بسیاری از گزارش ها و اخباری که از منابع غربی منتشر می شود، فاقد مبنا و مبتنی بر خبرسازی و جعل است. متأسفانه این مطالب بدون هیچ گونه راستی آزمایی یا بررسی، به سرعت ترجمه و بازنشر می شوند.

سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: این وضعیت هم باعث ایجاد برداشت های نادرست در افکار عمومی می شود و هم می تواند به پیشبرد جنگ روانی دشمن کمک کند. از این رو ضروری است رسانه ها نقش دروازه بانی خبری را ایفا کنند. بسیاری از اخباری که از سوی برخی رسانه های خارجی منتشر می شود، با یک بررسی ساده مشخص خواهد شد که هیچ مبنای واقعی ندارد. در مقابل، استفاده از منابع رسمی و اطلاعات منتشرشده از سوی مراجع داخلی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

وی با اشاره به ارتباط مستمر وزارت امور خارجه با رسانه ها گفت: علاوه بر نشست هفتگی سخنگوی وزارت امور خارجه که هر دوشنبه برگزار می شود، تلاش کرده ایم از طریق تعامل مستمر با صداوسیما و سایر رسانه ها، تحولات حوزه سیاست خارجی را برای افکار عمومی تبیین کنیم و از همین جا نیز از دوستان رسانه ای استان همدان دعوت می کنم هر زمان که فرصت داشتند در این نشست ها حضور پیدا کنند.

بقایی در بخش دیگری از سخنان خود به روند مذاکرات و تفاهم احتمالی میان ایران و آمریکا اشاره کرد و گفت: اگر مبنای زمانی را از 19 فروردین و آغاز روند میانجیگری پاکستان در نظر بگیریم، طی حدود دو ماه گذشته مسیر پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته ایم. دلیل اصلی این فراز و نشیب ها نیز آن بوده که طرف آمریکایی از یک الگوی متعارف مذاکراتی پیروی نکرده و به طور مداوم مواضع خود را تغییر داده است. مقامات مختلف آمریکایی از طریق رسانه ها دیدگاه های متناقض و متفاوتی را مطرح کرده اند که همین مسئله هم کار میانجیگران را دشوار کرده و هم روند مذاکرات را طولانی تر ساخته است.

وی افزود: جمهوری اسلامی ایران حق دارد و بلکه وظیفه دارد که این روند دیپلماتیک را با بدبینی و احتیاط دنبال کند. تجربه یک سال و نیم گذشته در تعامل با طرف آمریکایی نشان داده است که نمی توان به وعده ها و مواضع اعلامی آنها با خوش بینی نگریست. طرف آمریکایی نه تنها در طول مذاکرات مرتکب اقدامات خصمانه علیه ملت ایران شده، بلکه پیش از آن نیز بارها در اجرای تعهدات خود بدعهدی کرده است. به همین دلیل هر گام در این مسیر با دقت، محاسبه و دوراندیشی فراوان برداشته می شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: موضوعات مورد مذاکره میان ایران و آمریکا بسیار پیچیده است، اما در مرحله فعلی تمرکز اصلی بر خاتمه جنگ و تنش ها بوده است. با توجه به تجربیات گذشته، تصمیم گرفته شد در این مرحله وارد جزییات مسائل هسته ای نشویم و اولویت بر توقف جنگ در تمامی جبهه ها، از جمله لبنان، قرار گیرد.

وی تأکید کرد: تفاهم احتمالی میان ایران و آمریکا به هیچ عنوان توافق نهایی محسوب نمی شود. این تفاهم صرفاً چارچوبی کلی برای برخی موضوعات مورد اختلاف را مشخص می کند و هدف آن خاتمه جنگ و ایجاد بستر لازم برای ادامه گفت وگوهاست. در حوزه هسته ای نیز قرار است طی یک بازه زمانی 60 روزه مذاکرات و گفت وگوهای تخصصی ادامه یابد، بنابراین در این مرحله بحثی درباره جزییات مسائل هسته ای مطرح نیست.

بقایی اضافه کرد: موضوع رفع اقدامات خصمانه آمریکا علیه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، مسائل مرتبط با تنگه هرمز و برخی موضوعات دیگر از جمله مواردی است که در این مرحله مورد بحث قرار گرفته است. درباره زمان دقیق امضای تفاهم نیز نمی توان با قطعیت سخن گفت. این اتفاق فردا رخ نخواهد داد، اما احتمال وقوع آن در روزهای آینده وجود دارد. با این حال، با توجه به رفتار متزلزل طرف مقابل، در هرگونه اظهارنظر درباره آینده مذاکرات باید محتاط بود.

وی با اشاره به فعالیت های نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور گفت: سفارتخانه های ایران در ماه های گذشته حضوری فعال در عرصه مقابله با جنگ رسانه ای و روانی علیه کشور داشته اند و عملکرد آنها در این زمینه قابل توجه بوده است. بدون تردید از تجربیات به دست آمده برای نهادینه سازی و ارتقای این روند استفاده خواهیم کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ضمانت اجرای تعهدات احتمالی طرف مقابل نیز اظهار کرد: ما به خوبی می دانیم که طرف مقابل سابقه مناسبی در اجرای تعهدات خود ندارد، از این رو سازوکارهای لازم برای مواجهه با بدعهدی احتمالی پیش بینی شده است. تعهدات به گونه ای تنظیم خواهد شد که در هر مرحله، اگر طرف مقابل از اجرای تعهدات خود سر باز زند، جمهوری اسلامی ایران نیز بتواند اقدامات متقابل انجام دهد.

وی ادامه داد: در روابط بین الملل مهم ترین ضمانت، قدرت کشورهاست. ملت ایران در دفاع از منافع، عزت و استقلال خود مصمم است و در ماه های گذشته نیز درس فراموش نشدنی به دشمنان داد. تجربه این دوران سرمایه ای ارزشمند برای تأمین منافع ملی در عرصه دیپلماسی خواهد بود.

بقایی در پاسخ به سوال ایسنا درباره دیدگاه های مختلف نسبت به مذاکرات نیز گفت: ما جامعه ای پویا داریم و طبیعی است که در خصوص مسائل سیاست خارجی دیدگاه های متفاوتی وجود داشته باشد. مادامی که این اختلاف دیدگاه ها به تفرقه و شکاف در جامعه منجر نشود، می تواند به تصمیم گیری بهتر کمک کند. همه دیدگاه ها باید شنیده شود تا تصمیم گیران با اشراف بیشتری نسبت به مسائل عمل کنند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به روابط ایران با کشورهای منطقه اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران هیچ گاه معتقد نبوده که با همسایگان خود مشکلی دارد. ما با هیچ یک از کشورهای منطقه دشمنی نداریم و همسایگان برای ما محترم هستند. آنچه در ماه های اخیر رخ داد، نتیجه تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و همچنین کوتاهی برخی کشورها در جلوگیری از استفاده متجاوزان از قلمرو و امکانات خود علیه ایران بود.

بقایی افزود: براساس اصول مسلم حقوق بین الملل، هیچ کشوری حق ندارد اجازه دهد از خاک، آب یا فضای آن برای حمله به کشور دیگری استفاده شود. جمهوری اسلامی ایران پیش از وقوع جنگ نیز بارها نسبت به این موضوع هشدار داده بود. با این حال، همزمان با اقدامات دفاعی، همواره کشورهای منطقه را به همکاری برای شکل گیری امنیت جمعی مبتنی بر اعتماد متقابل دعوت کرده ایم و همچنان بر همین سیاست تأکید داریم.

وی گفت: معتقدیم تنها راه ایجاد امنیت پایدار در منطقه، پایان حضور نظامی بیگانگان و حرکت کشورهای منطقه به سمت سازوکارهای امنیتی مشترک و بومی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین با اشاره به برخی ادعاهای مطرح شده از سوی مقامات آمریکایی، اظهار کرد: مقامات آمریکایی به راحتی مواضع خود را تغییر می دهند و اظهارات متناقض مطرح می کنند. این موارد بخشی از جنگ روانی آنهاست و نباید مبنای تحلیل قرار گیرد. روند مذاکرات کاملاً روشن است، تیم مذاکره کننده مشخص است و میانجی ها نیز نقش روشنی دارند.

وی با انتقاد از بازنشر برخی اخبار تأییدنشده در رسانه ها گفت: در موارد متعددی شاهد بوده ایم که رسانه های داخلی نخستین منتشرکننده یک خبر بوده اند، اما همان خبر زمانی مورد توجه قرار گرفته که با روایت یک رسانه غربی بازنشر شده است. این رویکرد نیازمند بازنگری است و رسانه ها باید بیش از گذشته به منابع رسمی داخلی توجه کنند.

بقایی درباره پیگیری جنایت های صورت گرفته علیه مردم ایران، از جمله حوادث میناب، گفت: نخستین وظیفه ما مستندسازی دقیق این جنایت هاست تا برای هرگونه اقدام حقوقی در آینده مورد استفاده قرار گیرد. البته تجربه نشان داده است که بسیاری از نهادهای بین المللی در عمل آن گونه که باید در مسیر اجرای عدالت حرکت نمی کنند. نمونه آن نیز نحوه مواجهه با جنایت های صورت گرفته در غزه است.

وی افزود: با وجود این، جمهوری اسلامی ایران از هیچ فرصتی برای ثبت و پیگیری این جنایت ها چشم پوشی نخواهد کرد. برگزاری نشست های تخصصی، اعزام خبرنگاران خارجی، مستندسازی مستمر و استفاده از ظرفیت های مختلف بین المللی بخشی از اقداماتی است که در این زمینه انجام شده است.

بقایی درباره لبنان نیز اظهار کرد: در چارچوب تفاهم های صورت گرفته، موضوع لبنان به عنوان بخشی از روند خاتمه جنگ مورد توجه قرار گرفته و تلاش شده است که آتش بس در لبنان نیز در چارچوب توافقات لحاظ شود. البته با توجه به سابقه بدعهدی طرف مقابل، چالش های متعددی در این مسیر وجود خواهد داشت.

وی درباره دارایی های مسدودشده ایران نیز گفت: آزادسازی دارایی های ملت ایران بخش جدایی ناپذیر هرگونه تفاهم خواهد بود و جمهوری اسلامی ایران مصمم است دسترسی کامل به این منابع را فراهم کند. سازوکارهای لازم نیز برای تحقق این هدف پیش بینی شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به ایسنا درباره مواضع برخی نمایندگان مجلس درباره مذاکرات، با اشاره به تعامل دولت و مجلس شورای اسلامی، گفت: در دو سال گذشته ارتباط بسیار خوبی میان وزارت امور خارجه و مجلس، به ویژه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، برقرار بوده و آخرین تحولات به صورت مستمر برای نمایندگان تشریح شده است.

وی همچنین با اشاره به عملکرد دستگاه دیپلماسی، اظهار کرد: وزارت امور خارجه باید خود را در تراز ملت ایران و مدافعان وطن ببیند. همان گونه که نیروهای مسلح با شجاعت از کشور دفاع کردند، دستگاه دیپلماسی نیز وظیفه دارد در عرصه بین المللی از منافع ملی و حقوق ملت ایران دفاع کند. هماهنگی میان میدان و دیپلماسی در این دوره کم نظیر بوده و این همکاری نقش مهمی در عبور کشور از شرایط دشوار داشته است.

بقایی در ادامه با اشاره به دفتر نمایندگی وزارت امور خارجه در همدان گفت: وزیر امور خارجه نگاه ویژه ای به این دفتر دارد و امیدواریم فعالیت های آن منشأ برکات و دستاوردهای ماندگاری برای استان همدان باشد. وزارت امور خارجه نیز از تقویت این دفتر و ایفای هرچه بهتر وظایف آن حمایت خواهد کرد.