به نقل از فرادید، دانشمندان در یکی از شگفت انگیزترین اکتشافات دریایی سال های اخیر، بزرگ ترین و عمیق ترین گورستان شناخته شده نهنگ ها را در اعماق جنوب شرقی اقیانوس هند کشف کرده اند؛ منطقه ای اسرارآمیز که بقایای نهنگ ها طی حدود پنج میلیون سال در آن انباشته شده است. این گورستان عظیم نه تنها گنجینه ای از تاریخ تکامل نهنگ ها محسوب می شود، بلکه به زیستگاهی غنی برای موجودات اعماق دریا تبدیل شده که بسیاری از آن ها احتمالاً گونه هایی ناشناخته برای علم هستند.

این کشف در منطقه شکستگی دیامانتینا که یک دره زیرآبی بسیار عمیق در اقیانوس هند در نزدیکی سواحل جنوب غربی استرالیا است انجام شد. پژوهشگران نخستین بار در اوایل سال 2023 با استفاده از یک زیردریایی پژوهشی به این ناحیه که حدود 7 هزار متر زیر سطح دریا قرار دارد وارد شدند و در جریان 32 مأموریت غواصی بعدی، گستره ای حیرت انگیز از بقایای نهنگ ها را در کف اقیانوس شناسایی کردند.

مطالعه ای که در 10 ژوئن در مجله Nature منتشر شد نشان می دهد که این گورستان در امتدادی حدود 1200 کیلومتر در کف اقیانوس کشیده شده است. پژوهشگران تنها بخش بسیار کوچکی، یعنی حدود 0٫65 کیلومتر مربع از این منطقه را بررسی کردند، اما در همین محدوده 476 نهنگ فسیل شده و پنج لاشه نسبتاً جدید را یافتند.
بر اساس برآورد دانشمندان، تراکم بقایای نهنگ ها در این منطقه می تواند به حدود دو هزار نهنگ در هر مایل مربع برسد. پنگ ژو، زمین شناس دریایی از آکادمی علوم چین و یکی از نویسندگان مطالعه، می گوید: ما در حال مشاهده آرامگاه نهایی میلیون ها نهنگ بودیم؛ آرشیوی از تاریخ عمیق تکامل و حیات اعماق دریا. این تجربه هم فروتن کننده و هم الهام بخش بود و ما با احترامی که شایسته این مکان است با آن برخورد کردیم .

این گورستان شامل بقایای گونه های گوناگون نهنگ هاست. پژوهشگران فسیل یک نهنگ منقاردار منقرض شده یافتند که قدمت آن به حدود 5٫3 میلیون سال پیش می رسد. همچنین وجود لاشه های نهنگ های امروزی نشان می دهد که این منطقه در طول میلیون ها سال به طور مداوم محل تجمع اجساد این پستانداران عظیم دریایی بوده است.
بزرگ ترین اسکلت کشف شده متعلق به یک نهنگ مینک جنوبگان به طول حدود پنج متر بود. علاوه بر آن، دانشمندان جمجمه فسیل شده گونه ای جدید از نهنگ منقاردار را شناسایی کردند. این کشف اطلاعات تازه ای درباره تاریخ تکامل نهنگ های منقاردار و چگونگی شکل گیری این گروه بسیار تخصص یافته ارائه می دهد.

هنگامی که نهنگ ها پس از مرگ به اعماق دریا فرو می روند، تجزیه بدن آن ها ممکن است سال ها طول بکشد و در این مدت منبع غذایی ارزشمندی برای موجودات اعماق دریا فراهم می کند. در اطراف این لاشه ها، دانشمندان موجودات فراوانی از جمله عروس های دریایی، کرم های لوله ای، ستاره های شکننده و کرم هایی که از استخوان تغذیه می کنند مشاهده کردند؛ بسیاری از این جانداران احتمالاً تاکنون توسط دانشمندان توصیف نشده اند.

اما چرا این تعداد عظیم از نهنگ ها در همین منطقه جمع شده اند؟ پژوهشگران هنوز پاسخ قطعی ندارند، اما چند احتمال مطرح کرده اند. این منطقه در مسیر مهاجرت چندین گونه از نهنگ های باله دار قرار دارد و ممکن است برخی از آن ها به دلایل طبیعی در این مسیر جان خود را از دست داده باشند. همچنین نهنگ های شکارچی که توانایی شیرجه به اعماق زیاد را دارند، شاید هنگام تعقیب طعمه به محدوده ای وارد شده باشند که فراتر از توان فیزیولوژیکی آن ها بوده است.
فرضیه دیگری نیز مطرح می کند که ممکن است بسیاری از نهنگ ها در نقاطی دورتر مرده باشند، اما شکل قیفی و V مانند دره دیامانتینا باعث شده جریان های اقیانوسی بقایای آن ها را به این محل منتقل و متمرکز کند؛ مشابه تله های طبیعی روی خشکی مانند غارها یا چاله های قیری که بقایای جانوران را در طول زمان جمع آوری می کنند.

یکی از دلایل حفظ فوق العاده این بقایا، ساختار خاص استخوان های نهنگ های منقاردار است. بیشتر استخوان های کشف شده از بخش پوزه این نهنگ ها بودند که تراکمی بسیار زیاد و ساختاری شبیه زره استخوانی دارند و در برابر فرسایش و تغذیه جانوران استخوان خوار مقاوم تر هستند.

علاوه بر این، رسوبات در منطقه شکستگی دیامانتینا با سرعت بسیار کمی جمع می شوند و محیط سرد و پایدار اعماق اقیانوس شرایط مناسبی برای حفظ بقایا فراهم کرده است. پوشش معدنی محافظی که روی استخوان ها شکل گرفته نیز روند تخریب آن ها را به شدت کاهش داده است. به گفته پژوهشگران، ترکیب تراکم بالای استخوان، دفن آهسته و پوشش های معدنی باعث شده این بقایا بیش از پنج میلیون سال از نابودی در امان بمانند.

استیون جی. گادفری، دیرینه شناس و مسئول بخش فسیل ها در موزه دریایی کالورت آمریکا که در این تحقیق مشارکت نداشت، این کشف را کاملاً بی همتا توصیف کرد. او معتقد است که با وجود دشواری دسترسی به این منطقه دورافتاده و عمیق، احتمالاً رازهای هیجان انگیز دیگری نیز در اعماق آن نهفته است و این پژوهش تنها آغاز مجموعه ای از کشفیات بزرگ در آینده خواهد بود.