عباس عراقچی، با تاکید بر پیروزی ایران در تنش های اخیر با آمریکا، از فرصتی 60 روزه برای تمرکز بر روند مذاکرات آتی خبر داده است؛ اظهاراتی که با عقب نشینی دونالد ترامپ از تهدیدهای نظامی و اشاره او به احتمال امضای توافق توسط جی دی ونس، همزمان شده است.

به گزارش فرارو، این سیگنال های مثبت، پرسش های مهمی را درباره چالش های پیش روی این تفاهم و امکان پذیری ترک مخاصمه تهران و واشنگتن مطرح می کند.

علی بیگدلی، استاد دانشگاه و کارشناس ارشد سیاست خارجی، در گفتگو با فرارو به بررسی ابعاد این تحولات پرداخته است:

علی بیگدلی در خصوص نزدیک بودن ایران و آمریکا به تفاهم می گوید: هر دو طرف برای رسیدن به توافق باید به وضعیت داخلی کشور خود توجه کنند. در آمریکا، ترامپ به شدت تحت فشار کنگره قرار دارد و طبق قانون اساسی، رییس جمهور بدون اجازه کنگره تنها 60 روز می تواند اقدام نظامی انجام دهد.

او می افزاید: حزب جمهوری خواه با مشکلات زیادی مواجه است و تورم در آمریکا به یک معضل محسوس تبدیل شده است. در داخل ایران نیز باید بپذیریم که ورود به یک توافق عادلانه، تبعات مثبتی برای اقتصاد داشته و کشور را از شرایط تورمی خارج می کند. به نظر می رسد دو طرف به این جمع بندی رسیده اند که ادامه جنگ نتیجه ای نخواهد داشت.

این کارشناس با اشاره به تبادل آتش اخیر میان دو کشور توضیح می دهد: حملات روزهای گذشته در تعریف جنگ گسترده نمی گنجد و راهکار نهایی اختلافات نیست. اگرچه سطح انتظارات آمریکا ابتدا غیرمنطقی بود، اما اکنون پس از چانه زنی های فراوان، مسیر تفاهم به نقطه قابل قبولی رسیده است.

بیگدلی تاکید می کند: حتی اگر لازم باشد و مورد تایید رهبری قرار بگیرد، مذاکره مستقیم می تواند مسیر دستیابی به تفاهم و توافق را سرعت بیشتری دهد. جنگ از دید هر دو طرف راه حل مردودی است و راهی جز رسیدن به توافق وجود ندارد.

این کارشناس سیاست خارجی درباره حساسیت ها پیرامون تردد دریایی می گوید: می توانیم از راهکار دو مرحله ای استفاده کنیم؛ در مرحله اول تنگه هرمز را باز کنیم و در مرحله بعد مطالباتمان را طلب کنیم.اما این جا یک گره کور وجود دارد.

او درباره موانع ترامپ توضیح می دهد: ترامپ بارها اوباما را به دلیل برجام و امتیازدهی به ایران مذمت کرده و اکنون در معذوریت است، چرا که نمی تواند به راحتی امتیاز بدهد. از سوی دیگر، ایران که تحت فشارهای اقتصادی بوده، نمی خواهد دست خالی برگردد و به دنبال درآمدزایی برای اقناع افکار عمومی است.

بیگدلی می افزاید: پس از حل این مشکلات اقتصادی، ایران برای گفتگو درباره مسائل هسته ای تمایل بیشتری خواهد داشت. به نظر می رسد طرفین تصمیم گرفته اند در خواسته های خود تجدیدنظر کنند.

استاد روابط بین الملل درباره ابعاد فنی توافق تصریح می کند: طبق معاهده NPT، ما حق داریم برای تامین نیازهای داخلی زیر 4 درصد غنی سازی کنیم. اما زمان توقف فعالیت های هسته ای یا نوع توافق هنوز نامشخص است.

او با اشاره به سخنان اخیر وزیر امور خارجه می گوید: آقای عراقچی اشاره کرده که هیچ گاه تا این حد به مرحله تفاهم نزدیک نبوده ایم و آمریکایی ها نیز استقبال کرده اند. با توجه به اینکه هیچ کس از جنگ دستاوردی نداشته، موفقیت در مسیر تفاهم بسیار محتمل تر از درگیری نظامی است.

بیگدلی در پایان به نقش متغیر اسراییل اشاره کرده و می گوید: نتانیاهو در داخل شرایط ایده آلی ندارد و درگیر پرونده های اقتصادی است. ادامه حیات سیاسی او به تداوم جنگ بستگی دارد و اگر جنگ تمام شود، کابینه اش قطعا سقوط خواهد کرد.

او معتقد است: در صورتی که تکلیف اورانیوم بالای 60 درصدی ایران مشخص شود و تعهدات در قبال آژانس محکم تر گردد، اسراییل نمی تواند به راحتی کارشکنی کند. اگرچه برخی رسانه ها درباره نفوذ اسراییل اغراق می کنند، اما تل آویو کنترل کل سیاست های آمریکا را در دست ندارد. با توجه به اختلافات داخلی نتانیاهو، من به عدم وقوع جنگ مجدد خوش بین هستم.

منبع: فرارو