یک منبع آگاه که مستقیماً در جریان توافق میان ایران و ایالات متحده قرار دارد، به رویترز اعلام کرد که یک صندوق خصوصی 300 میلیارد دلاری برای تحریک سرمایه گذاری در ایران در چارچوب توافق میان دو کشور در نظر گرفته شده و بیش از نیمی از منابع این صندوق پیش از امضای توافق نهایی، از سوی سرمایه گذاران متعهد شده است.

به نقل از رویترز، این منبع که به دلیل آماده شدن واشنگتن و تهران برای امضای توافق در روز جمعه نخواست نامش فاش شود، گفت این صندوق به گونه ای طراحی شده است که برای هر دو طرف انگیزه اقتصادی لازم را برای دستیابی به توافق نهایی و پایان دادن به جنگ فراهم کند.

به نوشته رویترز، اگرچه اصل ایجاد این صندوق پیش تر گزارش شده بود، اما این خبرگزاری برای نخستین بار فاش کرده است که بیش از نیمی از سرمایه 300 میلیارد دلاری آن تاکنون تعهد شده و تمامی منابع آن نیز از سرمایه گذاری بخش خصوصی تأمین خواهد شد.

مقامات آمریکایی و ایرانی روز یکشنبه اعلام کردند که بر سر چارچوبی برای پایان دادن به جنگی که به گفته این گزارش با حمله نیروهای آمریکایی و اسراییلی به ایران در 28 فوریه آغاز شده بود، توقف محاصره ایران از سوی آمریکا و بازگشایی تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان به توافق رسیده اند.

این منبع توضیح داد که صندوق جدید یک ابزار سرمایه گذاری خصوصی است و نه یک برنامه بازسازی یا پرداخت غرامت؛ همچنین هیچ گونه منابع مالی یا کمک دولتی در آن وجود نخواهد داشت. به گفته وی، شرکت هایی از ایالات متحده، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا تأمین مالی این صندوق را پذیرفته اند.

وی افزود سرمایه گذاری های وعده داده شده در بخش های انرژی، لجستیک، تولید و حمل ونقل متمرکز خواهد بود.

در همین حال، یک منبع ارشد ایرانی نیز به رویترز گفت تهران در ابتدا از ایالات متحده درخواست 400 میلیارد دلار غرامت بابت خسارات جنگ کرده بود، اما واشنگتن اعلام کرد که چنین مبلغی را پرداخت نخواهد کرد.

به گفته این منبع، پس از آن ایده تشکیل صندوق بازسازی و توسعه مطرح شد.

وی افزود این سازوکار مشارکت کشورهای منطقه را از روش های مختلف پیش بینی می کند که شامل اعطای وام، ایجاد خطوط اعتباری یا تأمین مستقیم منابع مالی برای بازسازی تأسیسات آسیب دیده در جنگ از جمله مجتمع فولاد مبارکه، پالایشگاه ها، فرودگاه ها و به طور کلی زیرساخت های آسیب دیده خواهد بود.

رویترز در ادامه گزارش خود یادآور شده است که ایران، به رغم برخورداری از یکی از بزرگ ترین اقتصادهای خاورمیانه، طی چهار دهه گذشته تقریباً هیچ سرمایه گذاری مستقیم خارجی قابل توجهی جذب نکرده و به دلیل موج های متوالی تحریم های آمریکا و جامعه بین المللی از بازارهای سرمایه جهانی کنار گذاشته شده است.

این گزارش همچنین تأکید می کند که ایران دومین ذخایر اثبات شده گاز طبیعی و چهارمین ذخایر اثبات شده نفت جهان را در اختیار دارد. علاوه بر این، جمعیتی جوان و تحصیل کرده با بیش از 92 میلیون نفر، پایه صنعتی متنوع و ظرفیت های توسعه نیافته قابل توجه در حوزه هایی مانند پتروشیمی، معدن، گردشگری و کشاورزی از دیگر مزیت های اقتصادی این کشور به شمار می رود.

منبع آگاه از روند مذاکرات همچنین تأکید کرد که این صندوق سرمایه گذاری کاملاً مستقل از مذاکرات موازی درباره لغو تحریم های آمریکا و آزادسازی دارایی های مسدودشده ایران در خارج از کشور است و این دو مسیر، سازوکارهای مالی جداگانه ای با اهداف و جدول زمانی متفاوت محسوب می شوند.

وی تصریح کرد که این صندوق تا زمان دستیابی به توافق نهایی و رضایت بخش ایجاد یا عملیاتی نخواهد شد و تفاهم نامه ای که قرار است امضا شود، صرفاً چارچوبی برای سازمان دهی روند اجرای توافق طی 60 روز آینده خواهد بود.

این منبع گفت: این تفاهم نامه تنها پس از امضای توافق نهایی ایجاد خواهد شد. در طول این 60 روز، مدیران صندوق با ایرانیان و سرمایه گذاران برای برنامه ریزی و تعیین محدوده پروژه ها همکاری خواهند کرد.

وزارت امور خارجه ایران و وزارت امور خارجه پاکستان که در میانجیگری برای شکل گیری این صندوق نقش داشته اند، تاکنون به درخواست رویترز برای اظهار نظر پاسخ نداده اند.

در همین حال، سخنگوی کاخ سفید به مصاحبه جی. دی. ونس، معاون رییس جمهور آمریکا، با شبکه سی بی اس در روز دوشنبه اشاره کرد. ونس در این گفت وگو گفته بود ایران در صورت پایبندی به توافق با واشنگتن، از جمله برچیدن برنامه هسته ای، از بین بردن ذخایر مواد غنی شده، پذیرش رژیم بازرسی و اجرای کامل تعهدات، می تواند به یک صندوق بازسازی 300 میلیارد دلاری با حمایت کشورهای حوزه خلیج فارس دسترسی پیدا کند.

منبع آگاه همچنین اظهار داشت هنوز مشخص نیست این صندوق چگونه و توسط چه نهادی اداره خواهد شد و جزییات اصلی آن همچنان در دست بررسی است.

وی در ادامه از شرکت هایی از کره جنوبی، ژاپن، سنگاپور، مالزی و ایالات متحده به عنوان بخشی از سرمایه گذاران متعهد نام برد، اما از ارائه فهرست کامل آن ها خودداری کرد.

بر اساس این گزارش، تفاهم نامه 60 روزه صرفاً یک چارچوب اولیه است و توافق نهایی محسوب نمی شود. انتظار می رود مذاکره کنندگان ایران و آمریکا در این دوره درباره موضوعات مختلف از جمله پرونده هسته ای، لغو تحریم ها و مسائل امنیت منطقه ای به مذاکرات خود ادامه دهند.

منبع: فرارو