فرارو لیور سوروکا، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه واشنگتن پست.

به نقل از روزنامه واشنگتن پست، در اسراییل، خبر تفاهم میان آمریکا و ایران با موجی از بدبینی و خشم روبه رو شد. از نگاه بسیاری از حامیان و منتقدان بنیامین نتانیاهو، این توافق نه یک دستاورد دیپلماتیک، بلکه فاجعه ، توافقی بد و حتی طناب نجاتی برای نظام ایران توصیف شده است.

فضای رسانه ای و شبکه های اجتماعی در صبح دوشنبه نشان می داد که تفاهم دونالد ترامپ با ایران، دست کم در افکار عمومی و محافل سیاسی اسراییل، با استقبال چندانی روبه رو نشده است. منتقدان معتقدند ایران حتی پس از اجرای این توافق نیز تهدیدی جدی برای اسراییل باقی خواهد ماند.

پرسش اصلی اکنون این است که بنیامین نتانیاهو با این توافق چه خواهد کرد؟ آیا او ناچار می شود مسیر مورد نظر ترامپ را بپذیرد، یا تلاش خواهد کرد آن را مختل کند؟ دونالد ترامپ روز یکشنبه در مصاحبه هایی تند، صراحتاً نخست وزیر اسراییل را متهم کرده بود که با اقداماتش، توافق را در آستانه نابودی قرار داده است.

نتانیاهو اکنون میان دو لبه قیچی گرفتار شده است؛ از یک سو، ترامپ به صورت علنی او را سرزنش می کند و از سوی دیگر، در داخل اسراییل نارضایتی گسترده ای نسبت به توافق با ایران شکل گرفته است. این وضعیت، او را در برابر یکی از دشوارترین آزمون های سیاسی و امنیتی دوران حیاتش قرار داده است.

دو ماه آینده برای نتانیاهو دوره ای تعیین کننده خواهد بود. در این مدت، واشنگتن و تهران قرار است درباره جزییات مهمی چون بازگشایی تنگه هرمز، خارج کردن مواد هسته ای ایران، آزادسازی میلیاردها دلار دارایی بلوکه شده، لغو تحریم های آمریکا و پایان دادن به درگیری ها در لبنان مذاکره کنند. این پرونده ها می تواند روابط آمریکا و اسراییل را به شدت تحت فشار قرار دهد و آینده راهبردی نتانیاهو را دگرگون کند.

در هفته های منتهی به توافق، نتانیاهو عملاً نشان داد که قصد دارد در مسیر دیپلماسی اخلال ایجاد کند. او با تشدید حملات به جنوب بیروت تلاش کرد معادلات را به هم بریزد؛ اقدامی که نه تنها با تهدید متقابل ایران به شلیک موشک های بالستیک همراه شد، بلکه واکنش تند و آمیخته با ناسزای ترامپ علیه نتانیاهو را نیز در پی داشت.

در حالی که بسیاری از رهبران جهان از این توافق استقبال کردند، نتانیاهو در نخستین ساعات پس از اعلام آن سکوت مطلق پیشه کرد. اما سایر چهره های افراطی کابینه او خیلی زود موضع خود را علنی کردند. ایتامار بن گویر، وزیر امنیت ملی اسراییل، صبح دوشنبه در شبکه ایکس (توییتر) نوشت: توافق ترامپ برای ما الزام آور نیست. اسراییل تابع آمریکا نیست و خود را کشوری مستقل می داند.

این موضعِ چالش برانگیز نشان می دهد که مخالفت با توافق در داخل کابینه، به عاملی جدی برای فشار بر نتانیاهو تبدیل شده است. مقام های اسراییلی تأکید کرده اند که نه از حمله به حزب الله دست می کشند و نه نیروهای خود را از لبنان خارج می کنند؛ دو مطالبه ای که هم تهران و هم واشنگتن بر آن پافشاری دارند.

در اردوگاه مخالفان نتانیاهو نیز موضع مشابهی وجود دارد. رقبای سیاسی او می گویند نتانیاهو نمی تواند امنیت اسراییل را برای راضی کردن رییس جمهوری (ترامپ) قربانی کند که منافعش هر روز بیشتر از منافع تل آویو فاصله می گیرد.

دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در اواخر فوریه برای آغاز یک کارزار شدید نظامی علیه ایران در کنار یکدیگر قرار گرفتند؛ اما پس از آن، نیازهای سیاسی این دو رهبر از یکدیگر جدا شد.

برای ترامپ، جنگ با ایران به سرعت به یک بحران سیاسی داخلی تبدیل شد. افزایش قیمت بنزین، سقوط محبوبیت در نظرسنجی ها و گسترش مخالفت ها در کنگره، هزینه ادامه جنگ را برای او غیرقابل تحمل کرد. اما در سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو که در آستانه انتخاباتی سراسری قرار دارد، انگیزه بالایی برای تداوم جنگ (به ویژه در لبنان) دارد تا بقای سیاسی خود را تضمین کند.

یسراییل کاتس، وزیر جنگ اسراییل، به تازگی از دکترین نظامی جدیدی پرده برداشته که بر حفظ مناطق حائل به طور نامحدود در لبنان و غزه استوار است. این موضع در تعارض کامل با طرح صلحی است که ترامپ در ماه اکتبر برای خروج ارتش اسراییل از غزه میانجی گری کرده بود.

دانیل بی. شاپیرو، سفیر پیشین آمریکا در اسراییل در دوره باراک اوباما، در این باره هشدار می دهد: نتانیاهو نمی تواند بیش از این دونالد ترامپ را تحریک و خشمگین کند. او در گذشته از تقابل با اوباما یا بایدن سود سیاسی می برد، اما در برابر ترامپ که محبوبیتی بی سابقه در اسراییل (حتی بیشتر از خود نتانیاهو) دارد، نمی تواند به راحتی بایستد.

توافق آمریکا و ایران تنها از سوی راست گرایان اسراییل نقد نشد. در جناح چپ نیز یاییر گولان، رهبر حزب دموکرات ها، نتانیاهو را به شکست متهم کرد و گفت او به چهره ای ضعیف، بیمار، منزوی و بی نفوذ تبدیل شده است. گولان با لحنی تند تأکید کرد: نتانیاهو برای ایران خوب است، برای حزب الله خوب است، اما برای اسراییل خوب نیست.

گاییل تلشیر، استاد علوم سیاسی دانشگاه عبری، نیز معتقد است نتانیاهو با حمله اخیر به بیروت می خواست نشان دهد هنوز می تواند به ترامپ نه بگوید، اما نتیجه این اقدام، انزوای بیشتر او بود. تلشیر می گوید: این حمله نه تنها موقعیت نتانیاهو را تقویت نکرد، بلکه آخرین فشار لازم را به ترامپ وارد آورد تا برای بستن مسیر تنش، توافق با ایران را نهایی کند؛ توافقی که بدترین سناریوی ممکن برای اسراییل است.

به گفته تلشیر، نتانیاهو کارزار خود را با اهدافی بلندپروازانه (مانند سرنگونی حکومت ایران و نابودی صنعت هسته ای) آغاز کرده بود، اما اکنون پروژه سیاسی و امنیتی زندگی او در برابر چشمانش در حال فروپاشی است و او دیگر کسی را ندارد که مسئولیت این شکست ها را به گردنش بیندازد.