رییس‌جمهور با تأکید بر اینکه داده‌ها زمانی ارزشمند هستند که به تصمیم، اقدام و نتیجه منجر شوند، خاطرنشان کرد: میان ظرفیت‌های طبیعی کشور و نحوه بهره‌برداری از آنها فاصله معناداری وجود دارد و اصلاح این وضعیت مستلزم تبدیل اطلاعات و داده‌ها به سیاست‌ها و اقدامات عملیاتی است.

به گزارش ایرنا از ریاست جمهوری، مسعود پزشکیان در نشست تخصصی با رییس و معاونان سازمان حفاظت محیط زیست، گزارشی از ابعاد خسارات وارده به تأسیسات و زیرساخت‌های این سازمان و همچنین آثار و پیامدهای جنگ اخیر بر منابع و سرمایه‌های طبیعی کشور دریافت کرد.

در این گزارش، آسیب‌های واردشده به زیست‌بوم‌ها و اکوسیستم‌های طبیعی، آلودگی منابع آبی و خاکی، انتشار آلاینده‌ها و مواد نفتی در دریاها و سواحل، تخریب زیستگاه‌های طبیعی، خسارات وارده به تنوع زیستی و حیات‌وحش و نیز اقدامات انجام‌شده برای کاهش پیامدهای زیست‌محیطی جنگ تشریح شد.

همچنین از تلاش‌های شبانه‌روزی محیط‌بانان در حفاظت از مناطق تحت مدیریت، جابه‌جایی گونه‌های جانوری در معرض خطر، صیانت از ذخایر ژنتیکی و بانک‌های ژن گونه‌های نادر گیاهی و جانوری و مدیریت شرایط بحرانی گزارش ارائه شد.

پزشکیان در این نشست ضمن قدردانی از اقدامات و تلاش‌های صورت‌گرفته، بر ضرورت تحول در ساختارها، برنامه‌ها و شیوه‌های مدیریتی سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد و گفت: پیش‌نیاز هرگونه تصمیم‌گیری مؤثر در حوزه محیط زیست، احصای دقیق وضعیت موجود منابع طبیعی و زیست‌محیطی کشور و دستیابی به تصویری جامع و واقعی از شرایط است.

رییس‌جمهور با تأکید بر ضرورت استقرار حکمرانی داده‌محور در حوزه محیط زیست، ایجاد سامانه‌های هوشمند رصد و پایش برخط مناطق تحت مدیریت را از اولویت‌های اساسی این سازمان دانست و افزود: در دنیای امروز امکان نظارت لحظه‌ای بر منابع طبیعی و اراضی وجود دارد و باید از فناوری‌های نوین برای پیشگیری از تعرض و تخریب منابع طبیعی بهره گرفت، نه اینکه پس از سال‌ها ساخت‌وساز و مداخلات غیرمجاز از وقوع تخلفات مطلع شویم.

پزشکیان همچنین بر استفاده حداکثری از ظرفیت دانشگاه‌ها، مراکز علمی و متخصصان محیط زیست در فرآیندهای تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری تأکید کرد و گفت: کشور نیازمند مطالعات آینده‌نگر درباره نحوه بهره‌برداری از منابع معدنی و طبیعی است تا بتوان برای دوران پس از اتمام ذخایر و تأمین پایداری توسعه ملی برنامه‌ریزی کرد.

رییس‌جمهور با اشاره به چالش‌های موجود در اجرای الزامات زیست‌محیطی اظهار داشت: بخشی از بی‌توجهی دستگاه‌ها به ملاحظات محیط زیستی ناشی از نبود داده‌های دقیق و مستند و همچنین آگاهی ناکافی نسبت به خسارات ناشی از مداخلات انسانی در طبیعت است. از این رو مراکز تحقیقاتی سازمان باید از رویکرد صرفاً پژوهشی فاصله گرفته و بر تولید راهکارهای اجرایی و سیاستی برای حل مسائل راهبردی این حوزه متمرکز شوند.

پزشکیان با تأکید بر اینکه داده‌ها زمانی ارزشمند هستند که به تصمیم، اقدام و نتیجه منجر شوند، خاطرنشان کرد: میان ظرفیت‌های طبیعی کشور و نحوه بهره‌برداری از آنها فاصله معناداری وجود دارد و اصلاح این وضعیت مستلزم تبدیل اطلاعات و داده‌ها به سیاست‌ها و اقدامات عملیاتی است.

رییس‌جمهور همچنین با ابراز تأسف عمیق از خسارات وارده به محیط زیست کشور در جریان جنگ اخیر، تصریح کرد: آسیب به محیط زیست محدود به یک کشور نیست؛ تخریب طبیعت، زیست‌بوم‌ها و منابع طبیعی در واقع آسیب به زمین، حیات و آینده بشریت است و سلب حق حیات از موجودات زنده محسوب می‌شود.

پزشکیان با تأکید مجدد بر ممنوعیت توسعه صنایع آب‌بر در مناطق دارای تنش آبی گفت: به هیچ عنوان نباید مجوز توسعه صنایع آب‌بر در مناطق کم‌آب کشور صادر شود و لازم است تصمیم‌گیران و سیاست‌گذاران با آثار و پیامدهای بلندمدت مداخلات غیرکارشناسی در طبیعت آشنا شوند.

رییس‌جمهور تهیه و تولید فیلم های مستند، تصاویر و شواهد میدانی برای تبیین آثار تخریب محیط زیست را مؤثرتر از ابلاغ صرف دستورالعمل‌ها دانست و افزود: بسیاری از تخریب‌ها ناشی از فقدان آگاهی است و سازمان حفاظت محیط زیست باید با بهره‌گیری از زبان علمی و در عین حال هنرمندانه، قدرت و توان خود در اقناع‌سازی مدیران و سیاست‌گذاران را ارتقا دهد.

پزشکیان همچنین بر ضرورت تدوین سازوکارهای مؤثر برای جلب و سازماندهی مشارکت مردمی در حفاظت از محیط زیست تأکید کرد و گفت: دستورالعمل جامع مشارکت مردمی در فرآیندهای محیط زیستی تدوین شود تا پس از بررسی، برای اجرا به تصویب برسد.

رییس جمهور با تأکید بر لزوم بهره‌گیری از ظرفیت تمامی گروه‌ها، متخصصان، نهادهای مدنی و ذی‌نفعان حوزه محیط زیست افزود: حل مسائل پیچیده این حوزه صرفاً با صدور بخشنامه و دستورالعمل امکان‌پذیر نیست، بلکه مستلزم تقسیم کار ملی، مشارکت همه ذی‌نفعان و آزادسازی ظرفیت‌های اجتماعی و تخصصی کشور است.

پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت بازنگری در نظام منابع انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، بر تعریف مأموریت‌ها، اهداف و نیازهای واقعی سازمان پیش از هرگونه توسعه نیروی انسانی تأکید کرد و گفت: نظام پرداخت و ارزیابی عملکرد باید مبتنی بر بهره‌وری و تحقق مأموریت‌ها طراحی شود.

رییس جمهور همچنین با اشاره به اینکه بسیاری از طرح‌های کلان ملی که شخصاً پیگیری می‌کند دارای پیوست و مبنای محیط‌زیستی هستند، مدیریت مصرف انرژی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی را از مهم‌ترین الزامات توسعه پایدار برشمرد و تصریح کرد: حفاظت از محیط زیست یکی از ارکان اصلی سیاست‌های توسعه‌ای در کشورهای پیشرفته است و باید در تمامی برنامه‌های ملی مورد توجه قرار گیرد و با توجه به آثار عمیق و مطلوب کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی بر محیط زیست سازمان حفاظت محیط زیست نیز باید در ترویج اصلاح الگوی مصرف در کنار دیگر دستگاه‌ها به وظایف خود در این زمینه عمل کند.

پزشکیان همچنین با اشاره به شائبه‌ها بی در خصوص تداخل مأموریت‌های دستگاه‌های اجرایی و دانشگاه‌ها، تأکید کرد: بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان و دانشگاهیان زمینه‌ساز نگاه جامع‌تر، استفاده از روش‌های علمی روزآمد و افزایش اثربخشی سیاست‌ها و برنامه‌های اجرایی خواهد بود.