اختلال بانک ها که از حدود 10 روز پیش شروع شده بود و به نظر می رسید اندکی فروکش کرده، از صبح سه شنبه 2 تیر 1405 دوباره با شدتی بیشتر باعث رنجش و کلافگی مردم شده است.

به گزارش فرارو؛ صف های طولانی پمپ بنزین ها، سرگردانی مسافران تاکسی های اینترنتی و کلافگی خریداران جلوی صندوق فروشگاه های بزرگ، تنها گوشه ای از پیامدهای این وضعیت است. کارشناسان فنی در روزهای گذشته تلاش کردند با استفاده از روش های جایگزین، خدمات پایه مبتنی بر کارت را برای مشتریان بانک ملی، بانک صادرات، بانک تجارت و توسعه صادرات پایدار نگه دارند با این حال از نخستین ساعات بامداد امروز، زیرساخت ها بار دیگر با ترافیک غیرعادی و قطعی های گسترده مواجه شدند. واقعا ریشه اختلال بانک ها کجاست و مشتریان بانک هایی مثل صادرات و ملت دقیقا کی از شر این وضعیت خلاص می شوند؟ آیا آن طور که در شایعات فضای مجازی به گوش می رسد دارایی های مردم در خطر است؟

ماجرا از اواسط خردادماه کلید خورد و در قدم اول ارتباط با شبکه شتاب مختل شد. بسیاری با تصور اینکه یک قطعی موقتی و گذر در پیش است و طبق روال همیشگی ظرف چند ساعت برطرف می شود، آن را جدی نگرفتند اما تداوم وضعیت به خصوص برای مشتریانی که از خدمات بانک ملی و بانک صادرات استفاده می کردند نشان داد با ماجرایی پیچیده تر از یک نقص فنی ساده در سرورها روبرو هستیم.

اتصال موقت خدمات از طریق مسیرهای موازی و سیستم های پشتیبان، نهایتا نقش مسکن موقت را بازی کرد که فقط توانست برای چند روز آرامش را حکم فرما کند با این حال، تجدید حملات یا اوج گیری مشکلات فنی ساختاری از صبح امروز ثابت کرد ریشه اختلال بانک ها عمیق تر از تصورات اولیه بوده و راه حل های کوتاه مدت دیگر کارساز نیستند.

وقتی ابعاد اختلال در سیستم بانکی تا این حد گسترده باشد، وقوع حملات سایبری سازمان یافته اولین گزینه ای است که به ذهن متبادر می شود. ساختارهای مالی طی یک سال گذشته در خط مقدم اهداف گروه های نفوذ قرار داشت و در ساده ترین حالت با ایجاد ترافیک کاذب حجیم یا همان حملات DDoS روی گیت های ورودی بانک ها می توان عملکرد کلی و شیوه پاسخگویی به مشتریان را مختل کرد. الگوی قطعی های اخیر، احتمال چنین اتفاقی را رد نمی کند. موضوعی که در اطلاعیه های رسمی نیز به آن اشاره شده است.

با این حال در کنار سناریوی حمله سایبری، فرضیه اختلال در به روزرسانی نرم افزارهای یکپارچه بانکی نیز مطرح است. وقتی مشتریان چند بانک بزرگ به طور هم زمان از اختلال بانک ها گلایه می کنند، نباید احتمال وجود نقص در لایه های مشترک سوییچ های پرداخت یا پلتفرم های واسط را نادیده گرفت. مدیریت این حجم از تراکنش در ثانیه به هماهنگی میلی ثانیه ای میان بانک مرکزی و بانک های عامل نیاز دارد و کوچک ترین ناهمخوانی در پروتکل های جدید، کل شبکه را به کما می برد.

بیشتر بدانید | در شرایط فعلی، تنها راهکار موجود همراه داشتن پول نقد برای خریدهای اضطراری یا استفاده از اپلیکیشن های پرداخت غیربانکی (کیف پول های الکترونیکی) است.

ممکن است اختلالات فعلی مربوط به لایه دسترسی و ارتباطات باشد نه لایه ذخیره سازی داده ها

شدت گرفتن اختلال بانک ملت و سایر بانک های کشور از صبح امروز به داغ شدن بازار شایعات در شبکه های اجتماعی منجر شده است. بعضی ها با ادعاهایی مثل اینکه دیتابیس اصلی بانک ها پاک شده و اطلاعات حساب مشتریان از بین رفته است دیگران را نگران می کنند اما این ادعا از نظر فنی چقدر قابل پذیرش است؟

چند کارشناس امنیت داده در مواجهه با این سوال پاسخی قاطع و آرامش بخش می دهند: خیر! چنین چیزی از نظر ساختارهای مدرن ذخیره سازی داده غیرممکن است!

سیستم های بانکی از پیچیده ترین پروتکل های پشتیبان گیری چند لایه استفاده می کنند. اطلاعات تراکنش ها و موجودی حساب ها به صورت لحظه ای در چند نقطه جغرافیایی مجزا و در بستر دیتابیس های موازی ذخیره می شوند. بنابراین حتی در صورت انهدام فیزیکی یا آلودگی کامل یک دیتاسنتر، نسخه های پشتیبان آفلاین و آنلاین در کمتر از چند ساعت قابل بازیابی هستند.

یکی از آن ها می گوید ممکن است اختلالات فعلی مربوط به لایه دسترسی و ارتباطات باشد نه لایه ذخیره سازی داده ها. بنابراین پول و اطلاعات مشتریان محفوظ است و فقط مسیر دسترسی به آن موقتا مسدود خواهد شد.

بر اساس آخرین گزارش ها، تیم های واکنش سریع امنیت سایبری و مهندسان شبکه بانک مرکزی به صورت شبانه روزی در حال کار روی سرورها هستند. روند رفع اختلال بانک ها آغاز شده و در برخی زیرسیستم ها، تراکنش های کارت به کارت و پایانه های فروشگاهی (POS) در حال بازگشت به مدار هستند. کارشناسان در تلاشند با ایزوله سازی بخش های آسیب دیده و فیلتر کردن ترافیک های مشکوک ورودی، پایداری کامل را به سیستم بازگردانند.

پیش بینی می شود پایداری خدمات بانکی با تمهیدات سخت گیرانه ای که در لایه شبکه اعمال شده به صورت پلکانی تا پایان امروز محقق شود. ما به عنوان مشتری و شهروند، تا آن موقع چاره ای نداریم جز اینکه خونسردی خودمان را حفظ کرده و با خلوت نگه داشتن عابربانک ها و اپلیکیشن ها در شرایط پیک ترافیک، کمک کنیم روند پردازش و بازیابی سیستم ها توسط مهندسان فنی سرعت بگیرد.

منبع: فرارو