در حالی که نخستین دور مذاکرات ایران و آمریکا در سوییس با فضایی مثبت و امیدوارکننده آغاز شد، نشانه های نخستین اختلافات جدی نیز به سرعت آشکار شده است؛ اختلافاتی که نه بر سر مسائل منطقه ای، بلکه با محوریت حساس ترین موضوع مذاکرات، یعنی آینده برنامه هسته ای ایران و شیوه نظارت بر اجرای هر توافق احتمالی شکل گرفته اند.

به گزارش فرارو؛ منابع دیپلماتیک غربی می گویند محور اصلی اختلاف میان تهران و واشنگتن، به نقش آژانس بین المللی انرژی اتمی در فرآیند راستی آزمایی و نظارت بر فعالیت های هسته ای ایران بازمی گردد. آمریکا خواهان آن است که هرگونه کاهش تحریم ها و آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران منوط به نظارت مستمر و سازوکارهای دقیق راستی آزمایی باشد؛ اما ایران معتقد است امضای توافق باید به عنوان تضمین کافی تلقی شود و نقش آژانس تنها پس از اجرای تعهدات تعریف گردد. بر اساس این گزارش، هیئت ایرانی مخالفت خود را با هرگونه حضور مستقیم تیم های وابسته به سازمان ملل در نظارت بر روند امحای ذخایر اورانیوم غنی شده یا اجرای تعهدات هسته ای اعلام کرده و چنین سازوکارهایی را مداخله در حاکمیت ملی می داند.

دیپلمات های اروپایی هشدار می دهند که پرونده دارایی های بلوکه شده می تواند به مهم ترین میدان چالش در مراحل بعدی تبدیل شود؛ زیرا واشنگتن همچنان بر پیوند میان امتیازات اقتصادی و نظارت هسته ای اصرار دارد. از نگاه دولت آمریکا، تعهدات سیاسی به تنهایی برای اطمینان از عدم حرکت ایران به سمت تولید سلاح هسته ای کافی نیست و واشنگتن خواستار مجموعه ای از اقدامات عملی و قابل راستی آزمایی است. در مقابل، واشنگتن برای ترغیب تهران به همکاری بیشتر، از بسته ای از مشوق های اقتصادی سخن گفته که فراتر از آزادسازی تدریجی دارایی ها، امکان جذب سرمایه گذاری های بین المللی در اقتصاد ایران را نیز در بر می گیرد.

هم زمان با آغاز دور تازه مذاکرات مستقیم، شکاف های سیاسی در داخل اردوگاه جمهوری خواهان نیز آشکارتر شده است. لیندسی گراهام، از نزدیک ترین متحدان ترامپ، ضمن حمایت از اصل مذاکرات نسبت به موفقیت آن ابراز بدبینی کرده و از سناریوهایی مانند کنترل تنگه هرمز توسط آمریکا در صورت شکست گفت وگوها سخن گفته است. هم زمان، بحث درباره اختصاص 300 میلیارد دلار برای بازسازی اقتصاد ایران به یکی از موضوعات حساس تبدیل شده و منتقدان نگران اند که اعطای این امتیازات بدون دریافت تضمین های قاطع، به نقطه ضعف سیاسی دولت ترامپ در آستانه انتخابات میان دوره ای تبدیل شود.

سوزان رایس، مشاور امنیت ملی دولت باراک اوباما در مصاحبه با شبکه ای بی سی نیوز، جنگ با ایران را یک اشتباه راهبردی دانست و تأکید کرد دولت ترامپ پس از تحمل هزینه های سنگین جنگ، اکنون ناچار شده امتیازهای گسترده ای به تهران بدهد. او معتقد است در توافق برجام، تهران متعهد شد برای سال ها از غنی سازی تسلیحاتی خودداری کند و نظارت های گسترده را بپذیرد؛ اما در تفاهم نامه کنونی که فاقد تضمین های کافی است، مسائل حساسی نظیر میزان غنی سازی و سرنوشت ذخایر اورانیوم به آینده موکول شده است. رایس استدلال می کند که این جنگ، اعتبار بین المللی واشنگتن را تضعیف کرده و نشان داده که توان بازدارندگی آمریکا محدودتر از تصورات پیشین است.

روزنامه اسراییلی معاریو در گزارشی انتقادی، دولت بنیامین نتانیاهو را فاقد راهبردی روشن برای مدیریت پیامدهای توافق آمریکا و ایران توصیف کرد. این روزنامه هشدار داده است که نفوذ روزافزون جریان راست افراطی، نتانیاهو را از بررسی گزینه های مصالحه بازداشته و اسراییل را به بازیگری تبدیل کرده که با وجود قدرت نظامی، توان ارائه چشم انداز سیاسی برای منطقه را ندارد. معاریو تصمیم پذیرش آتش بس در لبنان را نشانه ای از آسیب پذیری اسراییل ارزیابی کرده و اظهارات تندروانه مقاماتی نظیر ایتامار بن گویر را عاملی برای افزایش نگرانی ها درباره آینده سیاست های تل آویو دانسته است.

منبع: فرارو