به نقل ازفرادید: این شهر که مینانبِه (Minanbé) نام گرفته، در زبان مایایی یوکاتِک به معنای هیچ راهی وجود ندارد است. این محوطه توسط یک گروه پژوهشی مشترک مکزیکی اسلوونیایی به سرپرستی باستان شناس ایوان شپرایچ از مرکز پژوهشی آکادمی علوم و هنر اسلوونی کشف شد. این کشف، حاصل سه دهه پژوهش باستان شناسی در منطقه پست بوم مرکزی مایا است؛ منطقه ای که در دوران باستان یکی از پرجمعیت ترین بخش های قلمرو مایاها به شمار می رفت.

مینانبه در بخش بسیار دورافتاده ای از ذخیره گاه قرار دارد؛ جایی که پوشش متراکم جنگلی و نبود مسیرهای دسترسی، بقایای آن را برای قرن ها از دید انسان پنهان کرده بود. اعضای گروه پژوهشی ابتدا با طی مسیری پنج کیلومتری در جنگل به محل رسیدند.

شپرایچ گفت: در مقایسه با دیگر مناطقی که تاکنون بررسی کرده ایم، دسترسی به این محل بسیار دشوارتر بود. اما در سه سال گذشته، این نخستین محوطه ای است که کاملاً سالم باقی مانده و هیچ نشانه ای از حفاری غیرمجاز یا غارت در آن دیده نمی شود. این موضوع برای ما غافلگیرکننده بود .

شپرایچ گفت: در مقایسه با دیگر مناطقی که تاکنون بررسی کرده ایم، دسترسی به این محل بسیار دشوارتر بود. اما در سه سال گذشته، این نخستین محوطه ای است که کاملاً سالم باقی مانده و هیچ نشانه ای از حفاری غیرمجاز یا غارت در آن دیده نمی شود. این موضوع برای ما غافلگیرکننده بود .

این پروژه با مجوز مؤسسه ملی مردم شناسی و تاریخ مکزیک (INAH) انجام شد و بر منطقه ای در غرب شهر باستانی چاکتون تمرکز داشت؛ شهری که نخستین بار در سال 2013 توسط همین گروه شناسایی شده بود. پژوهشگران ابتدا با استفاده از فناوری لیزری لیدار (LiDAR)، ساختارهای پنهان زیر پوشش جنگل را شناسایی کردند و سپس با بررسی میدانی وجود آن ها را تأیید کردند.

داده های لیدار در ابتدا سکونتگاهی به وسعت حدود 15 هکتار را نشان داد. بررسی های میدانی بعدی ثابت کرد که این مکان یک مرکز شهری بزرگ بوده که میدان های عمومی، بناهای آیینی، کاخ ها، تراس های سنگی و سامانه ای پیشرفته برای مدیریت آب شامل تالاب ها و کانال های آبرسانی را در خود جای داده است.

یکی از مهم ترین یافته های این کاوش، معبدی هرمی شکل است که بیش از 13 متر از سطح زمین اطراف ارتفاع دارد. به گفته باستان شناس ویتان وویانوویچ، این بنا ویژگی های شاخص سبک معماری ریو بِک را دارد؛ از جمله سنگ چینی بسیار ظریف، نماهای تزیینی، پلکان های شیب دار و قاب بندی های تزیینی در بخش های فوقانی.

او گفت: این نخستین بار است که معبدی نسبتاً سالم را ثبت می کنم که هنوز در کنار آن سنگ نوشته ای دارای کتیبه های هیروگلیف قرار دارد .

پژوهشگران در مجموع 14 اثر سنگی شامل استل ها (سنگ نوشته های یادمانی) و قربانگاه هایی با نقش برجسته ها و کتیبه های هیروگلیف ثبت کردند. یکی از چشمگیرترین این آثار که با نام استل شماره 1 شناخته می شود، صحنه ای از گردن زدن را به تصویر می کشد؛ در این نقش، فردی تیغه یا تبری را بالای سر اسیری بلند کرده است.

یکی از نشانه های تقویمی روی استل شماره 1 تاریخ 5 آجاو را ثبت کرده که معادل سال 849 میلادی است. این موضوع نشان می دهد که دست کم بخشی از یادمان های این شهر در اواخر دوره کلاسیک مایا، یعنی اندکی پیش از رها شدن گسترده شهرهای مایا در سده دهم میلادی، ساخته شده اند.

کشف مینانبه شواهد تازه ای از گستردگی چشم انداز کشاورزی و ساختار سیاسی سرزمین های پست مایا در دوره کلاسیک متأخر ارائه می دهد؛ دوره ای که میلیون ها نفر در این منطقه زندگی می کردند. پژوهشگران معتقدند این شهر احتمالاً نقش مهمی در شبکه گسترده تولید محصولات کشاورزی و تجارت منطقه ای داشته است.

شپرایچ در پایان گفت: هر محوطه جدید به ما کمک می کند پیچیدگی تمدن مایا را بهتر درک کنیم. اما در عین حال، پرسش های تازه ای نیز مطرح می کند که پاسخ به آن ها نیازمند پژوهش های بیشتری است .