فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) بامداد شنبه از اجرای مجموعه ای از حملات هوایی علیه اهدافی در جنوب ایران خبر داد؛ عملیاتی که واشنگتن آن را پاسخی مستقیم به حمله اخیر به یک کشتی تجاری در تنگه هرمز عنوان کرده است. بر اساس بیانیه سنتکام، جنگنده های آمریکایی در این عملیات انبارهای موشکی و پهپادی و همچنین شماری از سامانه های راداری ساحلی ایران را هدف قرار داده اند.

به گزارش فرارو، سنتکام مدعی شد اهداف مورد حمله، بخشی از زیرساخت های نظامی بوده اند که از آن ها برای تهدید امنیت کشتیرانی در منطقه استفاده می شد.

حمله بامداد شنبه آمریکا به منطقه سیریک در جنوب ایران، نشانه هایی از بروز تنش تازه در روند گفت وگوهای تهران و واشنگتن را آشکار کرده است. خبرگزاری ایران نوانس گزارش داد که مذاکره کنندگان ایرانی در حال بررسی لغو یا تعلیق گفت وگوهای فنی هستند که قرار است طی روزهای آینده در سوییس برگزار شود.

بر اساس این گزارش، اعضای تیم مذاکره کننده ایران معتقدند اقدام نظامی آمریکا مصداق نقض آشکار ماده نخست یادداشت تفاهم اسلام آباد میان تهران و واشنگتن است. عباس اصلانی، عضو تیم رسانه ای هیأت مذاکره کننده ایران، این ارزیابی را تأیید کرد و گفت که در حال حاضر، گزینه تعلیق گفت وگوهای فنی در دست بررسی است. با وجود این مواضع، تاکنون هیچ تصمیم رسمی از سوی وزارت امور خارجه ایران اعلام نشده است.

در سوی مقابل، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، بر تداوم مسیر دیپلماسی تأکید دارد. او در جریان سفر به کویت اعلام کرد که نشست کارشناسی جدید احتمالاً در روزهای 29 یا 30 ژوئن با حضور نمایندگانی از وزارت امور خارجه، وزارت انرژی و دیگر نهادهای مرتبط برگزار می شود.

شکاف های درونی دولت دونالد ترامپ بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است. اکنون دو جریان رقیب برای تعیین مسیر سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه در برابر یکدیگر قرار گرفته اند؛ از یک سو جناحی به رهبری جی دی ونس و استیو ویتکاف که با رویکردی عمل گرایانه، توافق با ایران را برای حفظ ثبات اقتصادی آمریکا ضروری می دانند و از سوی دیگر، اردوگاه موسوم به بازها که به محافل امنیتی اسراییل نزدیک است و بر تداوم سیاست فشار حداکثری علیه تهران اصرار دارد.

در حالی که ونس بر مهار هرگونه تشدید تنش از سوی اسراییل تأکید می کند، روبیو با اتخاذ مواضعی سخت گیرانه تر، بر اجرای شروط سخت پافشاری می کند. تحلیلگران می گویند این نبرد در واقع، رویارویی بر سر ماهیت سیاست خارجی ترامپ است؛ نبردی میان ضرورت حفظ امنیت اسراییل و وعده او برای دور نگه داشتن آمریکا از جنگ های پرهزینه خاورمیانه.

همزمان با نزدیک شدن تهران و واشنگتن به چارچوبی تازه، موضوع راستی آزمایی تعهدات هسته ای ایران به مهم ترین مانع بر سر راه نهایی شدن توافق تبدیل شده است. آژانس بین المللی انرژی اتمی در حال تدوین سازوکارهای جدیدی برای بازرسی است و در صدر اولویت هایش، شناسایی محل نگهداری ذخایر اورانیوم با غنای بالا قرار دارد.

مطابق مفاد یادداشت تفاهم، ذخایر اورانیوم با غنای بالا باید در داخل ایران و تحت نظارت آژانس رقیق سازی شود. کارشناسان هشدار می دهند که بدون دسترسی کامل بازرسان، پیش و پس از فرآیند رقیق سازی، راستی آزمایی دقیق حجم واقعی ذخایر عملاً ناممکن خواهد بود. پیشنهادهایی نیز برای انتقال بخشی از مواد به بانک سوخت هسته ای قزاقستان مطرح شده، اما واشنگتن صرف کاهش سطح غنی سازی را کافی نمی داند.

نگرانی ها در اسراییل نسبت به پیامدهای توافق رو به افزایش است. یونی بن مناحیم، تحلیلگر اسراییلی، معتقد است واشنگتن با پذیرش برخی مفاد توافق، زمینه تثبیت حضور ایران در لبنان را فراهم کرده است. عودید عیلام ارزیابی تندتری دارد و آنچه را رخ داده، فروش خاورمیانه به ایران توصیف می کند.

آمیت سگال، تحلیلگر ارشد روزنامه اسراییل هیوم، دلیل اصلی تصمیم ترامپ برای توافق را تشریح می کند: اگر آمریکا زیرساخت های انرژی ایران را نابود می کرد، قیمت نفت می توانست تا حدود 200 دلار در هر بشکه جهش کند و بحرانی فراگیر در اقتصاد جهانی به وجود بیاید. ترامپ این گزینه را در آستانه انتخابات، بیش از حد پرهزینه ارزیابی کرد و مسیر توافق را در پیش گرفت.

منبع: فرارو