قرار است که مراسم وداع و تشییع رهبر شهید به عنوان بزرگ ترین واقعه تاریخی کشور در فهرست میراث ملی ثبت شود. شهرهای تهران، قم و مشهد، محل برپایی مراسم وداع و تشییع رهبر شهید خواهند بود و با توجه به گستردگی جمعیتی که در این مراسم حاضر می شوند، از چند هفته قبل ستادهای ویژه برای خدمت رسانی به زائران حاضر در این مراسم تشکیل شده است.

به گزارش اعتماد، تردد، ایاب و ذهاب، اسکان، تغذیه، امکانات رفاهی، خدمات بهداشت و درمان، تدابیر ویژه و بسیار مهمی است که برای زائران راهی هر یک از سه استان باید در نظر گرفته شود و مهم تر از آن، تامین امنیت برگزاری مراسم است که هم زائران، هم مقامات عالیرتبه کشور و هم سران و مقامات بلندپایه یا نمایندگان و سفرای خارجی در سلامت کامل و با خیالی مطمئن بتوانند در این مراسم حاضر شوند.

باتوجه به حجم زائرانی که طی روزهای 13 و 14 و 15 تیر ماه برای حضور در مراسم وداع و تشییع در تهران حضور خواهند داشت و همچنین با توجه به ضرورت تدابیر امنیتی به دلیل حضور نمایندگان و سران کشورها و مقامات عالیرتبه کشورمان در این مراسم، تدابیر ویژه و مشخصی برای تردد های درون شهری در نظر گرفته شده است.

براساس ضرورت تدابیر امنیتی، سه حلقه مشخص برای برگزاری مراسم وداع و تشییع در نظر گرفته شده که ورود، استقرار، خروج و حتی تردد در اطراف هر کدام از این حلقه ها شرایط و الزامات خاصی دارد.

طبق اعلام معاون پلیس راهور تهران، با توجه به اینکه مراسم وداع روزهای شنبه و یکشنبه 13 و 14 تیرماه در مصلای تهران و مراسم تشییع روز دوشنبه 15 تیرماه در محور دماوند، انقلاب، آزادی و لشکری و بزرگراه اشرفی اصفهانی، آیت الله سعیدی و خیابان کارگر حد فاصل میدان حر تا بزرگراه شهید حکیم برگزار خواهد شد، از ساعت 10 شامگاه جمعه در شعاع یک کیلومتری مصلای تهران ممنوعیت توقف و تردد اعمال می شود که از ضلع شمال، از بزرگراه شهید همت به سمت مصلا، از خیابان سهروردی به سمت مصلا، از خیابان مطهری به سمت مصلا، امکان تردد و پارک وجود ندارد. حلقه دوم خیابان های شریعتی، حقانی، کریم خان و میرزای شیرازی است که به دلیل اختصاص برای پارک خودروهای زائران، محدودیت هایی خواهد داشت و حلقه سوم برای پارک خودروها، بزرگراه صیاد، بزرگراه صدر و بابایی، خیابان انقلاب و خیابان ولیعصر خواهد بود.

طبق اعلام مقامات انتظامی پایتخت، برای مراسم تشییع هم، حلقه اول کف خیابان دماوند، انقلاب، آزادی، لشکری، کارگر، اشرفی اصفهانی و آیت الله سعیدی است که به طور کامل دارای ممنوعیت تردد و توقف است و پاکسازی این مسیر از شامگاه یکشنبه انجام می شود تا محور دراختیار زائران باشد و با شروع مراسم تشییع هم، تمام خیابان های عمود به خیابان انقلاب و آزادی و در ادامه، بلوار کشاورز، نصرت، جمهوری، مجاهدین و پیروزی هم مسدود خواهد شد تا فضا برای تردد زائران هموار باشد.

اما علاوه بر این محدودیت ها سه حلقه هم برای ممنوعیت و محدودیت عبور و مرور خودروها ایجاد شده که طبق اعلام مقامات انتظامی پایتخت، تا شعاع 100 متری ضلع شمال و جنوب عمود بر خیابان های دماوند، انقلاب، آزادی و محور لشکری به عنوان حلقه اول مراسم تشییع، صددرصد ممنوعیت تردد و پارک خودرو خواهد داشت. شرق خیابان های دماوند، شهید ثانی، خواجه نصیر، مطهری، شیخ فضل الله و شهید فهمیده به سمت غرب و همچنین خیابان پیروزی، مجاهدین، جمهوری، دامپزشکی، شمشیری و بزرگراه شهید متوسلیان هم به عنوان دومین حلقه ممنوعیت پارک خودرو خواهد داشت و همچنین، حلقه سوم ممنوعیت توقف خودرو، شمال بزرگراه های شهید سلیمانی، شهید مطهری، گمنام، جلال آل احمد، آیت الله کاشانی، علامه جعفری و شهید همدانی شمال، ضلع جنوب خیابان های پیروزی، 17 شهریور، امیرکبیر، امام خمینی، شهید متوسلیان تا آزادگان خواهد بود.

درخواست مقامات انتظامی پایتخت، از ساکنان محدوده های اجرای طرح و حلقه های اطراف مراسم وداع و تشییع این بوده که از شامگاه جمعه، از پارک خودروهای خود در حاشیه معابر اطراف محل سکونت، به ویژه در محدوده اجرای طرح، خودداری کنند، زیرا عملیات پاکسازی معابر از شب قبل از مراسم وداع آغاز خواهد شد و همچنین این تاکید را داشته اند که در دو روز برگزاری مراسم، به دلیل محدودیت های ترافیکی، تردد آنان نیز با دشواری هایی همراه خواهد بود و لازم است برای انجام امور روزانه خود، برنامه ریزی لازم را از پیش انجام بدهند.

همچنین مقامات انتظامی پایتخت تاکید کرده اند که برپایی هرگونه موکب، ایستگاه صلواتی یا هرگونه سازه و تاسیساتی که در سطح معابر اصلی و مسیرهای تردد موجب ایجاد مانع یا اختلال در عبور و مرور خودروها و جمعیت شود، ممنوع است و با توجه به ضرورت مدیریت روان، ایمن و بهنگام تردد در مراسم بدرقه و تشییع رهبر شهید، استقرار هرگونه موکب و ایستگاه صلواتی باید در محل هایی انجام شود که هیچ گونه مانع یا مزاحمتی برای عبور و مرور وسایل نقلیه و جابه جایی شرکت کنندگان در مراسم ایجاد نکند.

توصیه این روزهای پلیس راهور تهران بزرگ به شهروندان این بوده که در هفته جاری از تردد غیرضروری چه در داخل تهران و چه بیرون از شهر خودداری کنند، چون به دلیل محدودیت ظرفیت ناوگان عمومی، تعداد زیادی از زائران با خودروی شخصی عازم تهران خواهند شد و بار ترافیکی ایجاد شده، ترددهای غیرضروری را با محدودیت های احتمالی مواجه خواهد کرد. تاکید رییس پلیس راهور این است که زائران با کمک از مسیریاب بومی مثل بلد و نشان از تمهیدات ترافیکی مطلع شوند و این احتمال هم مطرح شده که باتوجه به بار ترافیکی در ورودی های منتهی به پایتخت یا استان های قم و خراسان رضوی، این مسیرها یک طرفه شود. تهران 14 ورودی دارد که از شامگاه جمعه، این ورودی ها برای تردد خودروها و اتوبوس های زائران اختصاص خواهد یافت و در صورت ضرورت، به سمت تهران یک طرفه می شود و ممکن است از ظرفیت اتوبان های ورودی به تهران برای پارک خودروها استفاده شود. آزاد راه پردیس و جاده دماوند در شمال شرق، آزادراه امام رضا و جاده ورامین در جنوب شرق، آزادراه خلیج فارس و جاده قدیم قم در جنوب، آزادراه ساوه و آیت الله سعیدی در جنوب غرب، بزرگراه فتح در غرب، آزادراه شمال، شهید خرازی، شهید همدانی، شهید فهمیده و شهید لشکری در شمال غرب، ورودی های منتهی به تهران هستند و پلیس راهور توصیه کرده که تمام مسافران و شهروندانی که قصد خروج از تهران دارند، از شامگاه جمعه از آزادراه غدیر استفاده کنند تا با مشکلات ترافیکی مواجه نشوند. همچنین طبق اعلام رییس پلیس راهور تهران بزرگ، برآورد شده که 34.8درصد زائران ورودی به تهران از معابر جنوبی، 26.1درصد از معابر غربی، 23.9درصد از معابر شرقی و نزدیک به 10.09درصد از معابر شمال غرب و شمال شرق و شمال تهران به سمت تهران وارد شوند.

نکته دیگر، پهنه بندی محدوده های برگزاری مراسم وداع و تشییع طی روزهای 13، 14 و 15 تیر است. این پهنه بندی را شهرداری تهران انجام داده که بر همین اساس، حلقه اول شامل مصلای امام خمینی، از شمال بزرگراه شهید سلیمانی، از جنوب تا خیابان مطهری، از شرق تا خیابان سهروردی شمالی و از غرب تا بزرگراه مدرس خواهد بود. حلقه دوم از شمال بزرگراه حقانی، از شرق خیابان شریعتی، از جنوب تا میدان هفتم تیر و از غرب تا خیابان سیدحسن نصرالله را شامل می شود و حلقه سوم نیز شامل کل محدوده مناطق 4، 6، 7، 3 و تمام محل های حضور زائران خواهد بود.

درحالی که طی روزهای اخیر، پلیس راهور و و مسوولان شهری از ساکنان پایتخت و تمام زائران درخواست کرده اند که برای کمک به کنترل بار ترافیکی، از حمل و نقل عمومی استفاده کرده و با خودروی شخصی تردد نداشته باشند، طبق اعلام رییس پلیس راهور تهران بزرگ، یک میلیون و 200 هزار پارکینگ برای خودروهای شخصی در نظر گرفته شده است، اما طبق برنامه ریزی انجام شده، حمل و نقل و جابه جایی زائران و شهروندان در شهر تهران در محدوده مراسم وداع و تشییع، از ساعت 4 صبح 13 تیر تا پایان مراسم، توسط 3200 دستگاه اتوبوس عادی، تندرو و برقی و 800 ون تاکسی به صورت رایگان انجام خواهد شد علاوه بر اینکه خطوط اتوبوس تندرو و متروی تهران هم به صورت 24 ساعته فعال خواهد بود که طبق پیش بینی های صورت گرفته، 41.3درصد از زائران و بیش از 5 میلیون نفر از طریق مترو به سمت مراسم خواهند رفت.

طبق اعلام مقامات انتظامی پایتخت، در صورت کمبود فضا برای پارک خودرو در داخل شهر، در تمام بزرگراه ها و ورودی های پایتخت ازجمله اتوبان آزادگان، بسیج، یاسینی، آیت الله تهرانی، بزرگراه خرازی، شهید بابایی، زین الدین، شهید صیاد شیرازی، بخشی از بزرگراه شهید مدرس، شهید همدانی، شهید لشکری و شهید متوسلیان هم امکان پارک خودروها وجود دارد، علاوه بر اینکه قرار است در 14 ورودی شهر تهران، فضای پارک خودرو و احداث موکب و پذیرایی درنظر گرفته شود و اتوبوس ها هم در همین ورودی ها مستقرند تا مردم را به مراسم برسانند.

طبق اعلام شهرداری تهران و بنا به نقشه ای که منتشر شده، هر منطقه پایتخت میزبان زائران یک استان خواهد بود و زائران استان های گلستان و مازندران در منطقه یک، اصفهان در منطقه 2، مرکزی در منطقه 3، یزد در منطقه 4، گیلان و مازندران در منطقه 5، لرستان و چهارمحال و بختیاری در منطقه 6، سمنان در منطقه 8، کردستان و ایلام در منطقه 9، آذربایجان غربی در منطقه 10، قم، قزوین و خراسان در منطقه 11، کرمان در منطقه 12، یزد و کرمان در منطقه 13، کهگیلویه و بویراحمد در منطقه 14، هرمزگان و بوشهر در منطقه 16، اردبیل در منطقه 17، زنجان در منطقه 18، آذربایجان شرقی در منطقه 19، خوزستان در مناطق 15 و 20، کرمانشاه در منطقه 21، همدان و فارس در منطقه 22 مستقر خواهند شد و لازم به ذکر است که هم به دلیل تعداد زائران برخی استان ها و هم به دلیل ظرفیت و امکانات برخی مناطق، برای اسکان برخی استان ها دو منطقه درنظر گرفته شده است.

شهرداری تهران اعلام کرده که فرهنگسراها و مراکز فرهنگی پایتخت در چهار سطح برای اسکان زائران آماده سازی می شوند به این نحو که فضاهای مسقف و مفروش ازجمله نمازخانه ها، مهدکودک ها و سالن های ورزشی، فضاهای مسقف غیرمفروش مانند سالن های فوتسال و نگارخانه ها، کتابخانه ها و کلاس های آموزشی و همچنین محوطه های روباز با استفاده از چادر و داربست برای میزبانی از زائران تجهیز خواهند شد. همچنین 10 زائرشهر برای این ایام آماده شده و فرهنگسراهای اشراق، فردوس، اندیشه، نوجوان، خاوران، بهمن، حاج قاسم، قرآن، امام (ره) و باغ موزه قصر در طرح میزبانی از زائران مشارکت خواهند داشت که در این میان، فرهنگسرای بهمن، میزبان خانواده شهدای میناب خواهد بود، فرهنگسرای فردوس برای اسکان بانوان درنظر گرفته شده، فرهنگسرای مقاومت و پایداری برای اسکان مستندسازان و اهالی رسانه و فرهنگسرای اندیشه هم برای اسکان هنرمندان درنظر گرفته شده است.

طبق اعلام وزیر آموزش و پرورش هم، 1000 مدرسه در شهر تهران و 1000 مدرسه در شهرستان ها آماده اسکان زائران هستند علاوه بر اینکه از فضای عمومی در وزارتخانه ها، مساجد، بوستان ها، حسینیه ها و سالن های ورزشی هم برای اسکان زائران بهره گیری خواهد شد.

خدمات ضروری مورد نیاز زائران در مراسم وداع و تشییع شامل خدمات رفاهی، اسکان، نحوه تردد و بهداشت و درمان است که وضعیت اسکان و تردد زائران با برنامه ریزی های جداگانه اطلاع رسانی شده است. طبق اعلام شهرداری تهران، قرار است 15947 پاکبان در مراسم وداع و تشییع حضور داشته باشند علاوه بر اینکه هر استان هم تعدادی پاکبان اعزامی به تهران خواهد داشت. بنا بر اعلام مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران، طی روزهای 13 و 14 تیر ماه (مراسم وداع) 8430 پاکبان، 318 نیروی جمع آوری پسماند خشک، 85 دستگاه تانکر آب، 153 کامیون حمل پسماند، 92 دستگاه کامیونت روباز، 341 وانت پسماند خشک و 8 دستگاه جاروی مکانیزه به همراه 36 تن کیسه زباله، 1000 مخزن 120 لیتری، 1000 مخزن 240 لیتری چرخ دار به کار گرفته خواهند شد. در مراسم تشییع هم 7518 پاکبان، 30 تانکر آب، 124 کامیون حمل پسماند، 69 کامیونت روباز، 22 دستگاه جارو و 121 وانت نوماند با 40 تن کیسه زباله برای نظافت مسیر و معابر برگزاری مراسم فعال خواهند بود.

به دنبال فراخوان سازمان نظام پزشکی و وزارت بهداشت، هزاران تن از اعضای تیم درمان برای خدمات داوطلبانه در مراسم وداع و تشییع اعلام آمادگی کرده اند. دکتر نادر توکلی که رییس دانشگاه علوم پزشکی تهران است و مسوولیت کمیته بهداشت و درمان ستاد برگزاری مراسم وداع و تشییع پیکر رهبر شهید را هم برعهده دارد، از برپایی 8 بیمارستان سیار و صحرایی در مصلای تهران خبر داده و گفته که این مجموعه درمانی شامل 5 بیمارستان تخصصی سیار در رینگ مرکزی مصلا، یک بیمارستان پشتیبان 200 تختخوابی در شبستان و دو بیمارستان صحرایی خارج از رینگ مرکزی است.

در حالی که به گفته دکتر خسرو صادق نیت که مشاور وزیر بهداشت و مدیرکل حوزه وزارتی است، ازدحام جمعیت و ایستایی و شرایط آب و هوایی از مسائل برگزاری این مراسم است، دکتر نادر توکلی هم گفته که علاوه بر خدمات حیات بخش شامل احیای قلبی در این بیمارستان ها، هماهنگی لازم برای انتقال مصدوم یا بیمار هم در رینگ مرکزی در نظر گرفته شده علاوه بر اینکه این بیمارستان ها، پنج متخصص مقیم در هر شیفت و 5 تا 10 پزشک مستقر دارد و تامین دارو، اقلام مصرفی، دپوی کامل سرم هم انجام شده اما تاکید مسوولان دست اندرکار ارائه خدمات بهداشت و درمان بر این است که با توجه به ضرورت برنامه ریزی برای محدوده خارج از مصلا، لازم است مسیرهای دسترسی ویژه و غیرقابل اشغال برای نیروهای امدادی در رینگ اصلی و اطراف مصلا پیش بینی شود تا در صورت بروز حادثه، آمبولانس ها و نیروهای امدادی بتوانند در کوتاه ترین زمان به محل برسند.

دکتر صادق نیت همچنین با ابراز اطمینان از برنامه ریزی مناسبی برای تامین آب و تغذیه در داخل مصلا، بر ضرورت توجه به خارج از این محدوده به خصوص باتوجه به گرمای هوا و نگرانی های مرتبط با آلودگی آب و مواد غذایی، تاکید کرده است.

محمداسماعیل توکلی که رییس اورژانس تهران است هم درباره پوشش امدادی مراسم گفته که در حلقه های اول و دوم استقرار نیروها، در مجموع 370 دستگاه امدادی (آمبولانس و موتورلانس و...) مستقر خواهند شد و همچنین در روزهای 12، 13 و 14، حدود 70درصد ظرفیت خدمت رسانی عادی اورژانس استان تهران حفظ می شود و برای روز برگزاری مراسم، ظرفیت عملیاتی اورژانس به حدود 600 دستگاه خواهد رسید.