میشل برینبام، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه واشنگتن پست

در حالی که ایران و ایالات متحده طی روزهای گذشته حملات محدودی را علیه یکدیگر تجربه کرده اند، شواهد نشان می دهد هیچ یک از طرفین تمایلی به آغاز یک جنگ تمام عیار ندارند. با این حال، تداوم تسلط تهران بر آبراه های حیاتی و نگرانی فزاینده کاخ سفید از نوسانات قیمت بنزین، چشم انداز دستیابی به یک توافق پایدار را در هاله ای از ابهام قرار داده است.

به نقل از روزنامه واشنگتن پست، دونالد ترامپ به صراحت نشان داده است که در شرایط کنونی، مهم ترین دغدغه او قیمت بنزین است. او از کاهش بهای نفت خام که پس از دستیابی به توافق با همتای ایرانی خود تا حدی از فشارهای سیاسی کاسته، استقبال کرده است. با این وجود، رییس جمهور آمریکا هم زمان گلایه دارد که قیمت بنزین در داخل این کشور کاهش متناسبی را تجربه نکرده است.

ترامپ روز دوشنبه در دفتر بیضی کاخ سفید به خبرنگاران گفت: قیمت نفت به شدت کاهش یافته و امروز به 69 دلار رسیده ایم. او مدعی شد که پیش از درگیری های مرتبط با خلع سلاح هسته ای ایران که به ادعای وی آمریکا در آن عملکرد بسیار خوبی داشته قیمت ها بالاتر بوده است. از سوی دیگر، ترامپ تنها چند ساعت بعد در شبکه اجتماعی خود با لحنی تند نوشت: خرده فروشان بنزین باید فوراً قیمت ها را کاهش دهند. با توجه به اینکه قیمت نفت به 68 دلار رسیده، قیمت فعلیِ نزدیک به 3.90 دلار بسیار بالاست و باید به حدود 2.50 دلار برای هر گالن برسد.

با این حال، تحلیلگران حوزه انرژی معتقدند دستیابی به چنین هدفی دست کم در کوتاه مدت بعید است. بنابراین، اگرچه قیمت جهانی نفت کاهش یافته، اما پالایشگاه ها با کمبود ظرفیت مواجه اند و تخصیص بخشی از خطوط تولید به سوخت جت در آستانه سفرهای تابستانی، ظرفیت تولید بنزین و گازوییل را محدود کرده است.

در حالی که بازارهای نفت در کانون توجه واشنگتن قرار دارند، ترامپ نشان داده است که مایل است به روند مذاکرات فرصت دهد. در نتیجه، چالش اصلی تیم آمریکایی تغییری نکرده است؛ ایران با وجود هفته ها حملات سنگین هوایی آمریکا و اسراییل، با اهرم های جدیدی از میدان خارج شده و انگیزه چندانی برای چشم پوشی از آن ها ندارد.

تهران به جای ورود جدی به مذاکرات بر سر اعمال محدودیت های گسترده بر برنامه هسته ای خود، بر مهم ترین دستاورد نظامی ماه های اخیرش متمرکز شده است: توانایی کنترل تردد در تنگه هرمز. این ابزار که پیش تر عمدتاً یک تهدید نظری تلقی می شد، اکنون به قدرتی اثبات شده تبدیل شده است. ایران نشان داده است که می تواند مسیر عبور نفتکش هایی را که حدود 20 درصد نفت جهان را جابه جا می کنند، با هزینه ای اندک مسدود سازد.

مقام های غربی ادعا می کنند تهران هفته گذشته با استفاده از یک پهپاد به یک کشتی باری که از مسیر مجاز عبور نکرده بود، حمله کرده است. پس از این رویداد و انجام حملات متقابل، دو طرف از آمادگی برای ازسرگیری مذاکرات خبر دادند. سخنگوی کاخ سفید با تأکید بر پایبندی واشنگتن به آتش بس، اعلام کرد که آمریکا خواهان حل وفصل دیپلماتیک است، اما هرگونه خشونت بی پاسخ نخواهد ماند.

سوزان مالونی، کارشناس مؤسسه بروکینگز معتقد است ایرانی ها تلاش می کنند کنترل خود بر تنگه هرمز را تا حد امکان حفظ کرده و مرزهای موجود را به نفع خود تغییر دهند. با این حال، هیچ یک از دو طرف تمایلی به تشدید تنش ها تا مرز انسداد دیپلماسی ندارند. در نتیجه، نه در واشنگتن و نه در تهران، فشار جدی برای بازگشت به جنگ دیده نمی شود.

به ادعای برخی تحلیلگران، جریان های رادیکال در ایران تمایل اندکی برای کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم با غنای بالا نشان می دهند. بنابراین، امکان دستیابی به توافق در بازه زمانی 60 روزه با تردیدهای جدی همراه است. دیپلمات ها معتقدند ایران می تواند خلیج فارس را بسیار آسان تر از تلاش ارتش آمریکا برای باز نگه داشتن آن مسدود کند. با این وجود، قیمت نفت خام که در اوج درگیری ها به 120 دلار رسیده بود، اکنون در محدوده 73 دلار تثبیت شده است.

معامله گران اطمینان دارند که چارچوب صلح پابرجا خواهد ماند. شرکت های کشتیرانی در حال جابه جایی ده ها کشتی متوقف شده از اوایل اسفند ماه هستند؛ اقدامی که به مهار قیمت ها کمک شایانی کرده است.

در بحران کنونی روندی مشابه با سایر تنش های بین المللی در حال شکل گیری است. چین با تکیه بر ذخایر عظیم خود، واردات از خاورمیانه را به طور چشمگیری کاهش داده است. علاوه بر این، برداشت های گسترده از ذخایر استراتژیک نفت ایالات متحده و افزایش صادرات این کشور، بخشی از کمبود عرضه جهانی را جبران کرده است.

باب مک نالی، مشاور پیشین انرژی در دولت آمریکا، اشاره می کند که در سال 1401 نیز بازارها بدترین سناریو را برای جنگ اوکراین متصور بودند، اما با مشخص شدن داده های واقعی، قیمت ها کاهش یافت. در مورد ایران نیز پس از برقراری آتش بس، بازارها به این جمع بندی رسیدند که بحران مهار شده است. با این حال، قیمت بالای بنزین و گازوییل همچنان شرایط واقعی و ملتهب بازار را بازتاب می دهد.

بخش قابل توجهی از زیرساخت های انرژی هنوز بازسازی نشده اند و ریسک انتقال فرآورده های نفتی بالاست. در نهایت، کارشناسان هشدار می دهند نفتی که اکنون از هرمز عبور می کند، همان محموله های متوقف شده پیشین است و تا زمانی که تولیدکنندگان عرب حاشیه خلیج فارس روند تولید خود را به شرایط عادی بازنگردانند، نمی توان عبور از این بحران را قطعی دانست.

منبع: فرارو