فرارو ایران و آمریکا در هفدهمین روز تیرماه تبادل آتش سنگینی داشتند؛ حملات متقابلی که از زمان امضای تفاهم نامه پایان جنگ، سابقه نداشته است. همزمان، دونالد ترامپ نیز در اظهاراتی مدعی شد که از نظر او، توافق آتش بس پایان یافته است.

به گزارش فرارو، دور تازه درگیری ها میان ایران و آمریکا، این بار حول محور تنگه هرمز شکل گرفته است. از حدود دو هفته پیش و همزمان با آغاز فعالیت کریدور عمانی با حمایت آمریکا برای تردد کشتی های تجاری، تحولات این آبراه راهبردی وارد مرحله جدیدی شد.

درباره درگیری های 17 تیر، می توان به پنج نکته مهم اشاره کرد:

از زمان امضای تفاهم نامه میان ایران و آمریکا در 28 خرداد، دو کشور در مقاطعی به تبادل آتش پرداختند. اما آنچه بامداد 17 تیر رخ داد، سنگین ترین درگیری از زمان توقف جنگ بود.

بر اساس ادعای رسمی سنتکام، در این حملات بیش از 80 نقطه در جنوب ایران با مهمات دقیق هدف قرار گرفت. رسانه های داخلی نیز گزارش دادند که این حملات در چند مرحله، شهرستان های بندرعباس، سیریک، ماهشهر و بوشهر را هدف قرار داده است.

در مقابل، ایران اعلام کرد که در پاسخ به تجاوزات آمریکا، 85 نقطه در بحرین و کویت را هدف قرار داده است.

نیروی هوافضای سپاه پاسداران با استفاده از موشک و پهپاد، به بندر علی سلمان و پایگاه ناوگان پنجم آمریکا در بحرین حمله کرد و پایگاه علی السالم در کویت را نیز هدف گرفت. ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز حملاتی پهپادی علیه پایگاه شیخ عیسی در بحرین انجام داد.

رییس جمهور آمریکا در نوبت قبلی حملات ایالات متحده، ایران را به نقض آتش بس متهم کرده بود. اما این بار برای نخستین بار گفت که موضوع آتش بس و تفاهم، از نظر او پایان یافته است. این اظهارات بیش از هر چیز می تواند جنبه تبلیغاتی و روانی داشته باشد.

برخی تحلیلگران معتقدند ترامپ این سخنان را برای تحت الشعاع قرار دادن اخبار مربوط به تشییع رهبر شهید انقلاب در عراق مطرح کرده است.

او در آنکارا و در جریان سخنانش درباره ایران، از الفاظ نامناسبی استفاده کرد. پیش از آن نیز در تهدیدی مستقیم گفته بود: یا با ایران به توافق می رسیم یا کار را تمام می کنیم.

دور تازه درگیری ها، به طور مستقیم از تحولات مربوط به تنگه هرمز آغاز شد.

تحلیلگران بر این باورند که آمریکا و در سطحی پایین تر، فرانسه، انگلستان و همچنین امارات، در تلاش اند با ایجاد کریدوری موازی در آب های سرزمینی عمان، برگ برنده تنگه هرمز را از دست ایران خارج کنند؛ اقدامی که تهران به هیچ وجه قصد ندارد اجازه تحقق آن را بدهد.

ایران پیش از این درباره چنین سناریویی، هشدارهای رسمی دیپلماتیک و نظامی داده بود. آمریکایی ها نیز مدعی اند حملات اخیر آن ها، در پاسخ به حملات منتسب به ایران علیه کشتی های تجاری انجام شده است؛ کشتی هایی که خارج از مسیر تعیین شده از سوی تهران در حال تردد بوده اند.

گزارش ها حاکی از آن است که کشتی هایی با پرچم قطر، عربستان، لیبریا و جزایر مارشال هدف قرار گرفته اند. سنتکام همچنین مدعی است که در این حملات، قایق های تندروی ایران نیز هدف قرار گرفته اند؛ قایق هایی که یکی از ابزارهای اصلی ایران برای عملیات در تنگه هرمز به شمار می روند.

آژانس هوانوردی اتحادیه اروپا در هشدار جدید خود، ممنوعیت پرواز در حریم هوایی ایران و عراق را تا 31 آگوست (9 شهریور) تمدید کرد.

هشدار قبلی تا 8 ژوییه (17 تیر) اعتبار داشت و دامنه گسترده تری را شامل می شد؛ کشورهایی از جمله لبنان، اردن، اسراییل و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس.

در روزهای اخیر و همزمان با آغاز مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب، موضوع خونخواهی و انتقام از عاملان شهادت ایشان، در فضای سیاسی و رسانه ای ایران بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.

در این مدت، مقامات مختلف سیاسی و نظامی نیز بر عملی شدن این اقدام تأکید کرده اند.

ترامپ در کنار اظهاراتش درباره پایان آتش بس و استفاده از الفاظ نامناسب درباره ایران و مذاکره کنندگان ایرانی، به این موضوع نیز اشاره کرد و گفت: ایران سعی کرده من را بکشد، اما من تا حالا خوش شانس بوده ام؛ فعلاً...

ترامپ پیش از این نیز دست کم سه بار در اظهارات رسمی خود، به پیامدهای احتمالی ترور خویش اشاره کرده بود.

او یک بار در جریان مبارزات انتخاباتی 2024 (1403) و دو بار دیگر به عنوان رییس جمهور آمریکا، در بهمن 1403 و دی 1404 مدعی شده بود: اگر هر اتفاقی بیفتد، کل آن کشور منفجر خواهد شد و بدون تردید ضربه ای بسیار سخت به آن ها وارد خواهم کرد.