مشاور رییس مجلس گفت: حفظ توان اقتصادی و اجتماعی کشور به اندازه توان دفاعی اهمیت دارد، زیرا حفظ تاب‌آوری اجتماعی یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های موفقیت در شرایط جنگی است.

مهدی محمدی شامگاه 15 مرداد در همایش بصیرتی ویژه اساتید معارف و جهادگران تبیین با موضوع «مذاکره در سایه جنگ تحمیلی؛ چرایی، الزامات و چشم‌انداز آینده» که در مجتمع فرهنگی-آموزشی امامت مشهد برگزار شد، با اشاره به تحولات اخیر منطقه، اظهار کرد: جنگ کنونی پیچیده‌ترین و گسترده‌ترین جنگی است که ایران تاکنون با آن مواجه بوده و نباید آن را صرفاً در چارچوب درگیری‌های نظامی تحلیل کرد. این جنگ تا اطلاع ثانوی ادامه خواهد داشت و به کار بردن تعابیری مانند «پایان جنگ» یا «آتش‌بس» بیشتر جنبه ادبی دارد و به معنای خاتمه تقابل نیست، زیرا نه طرف مقابل قصد عقب‌نشینی دارد و نه ایران می‌تواند از مواضع خود عقب‌نشینی کند و تنها راه، تعیین تکلیف این نبرد در میدان است.

وی با تشریح دلایل شکل‌گیری این جنگ، نخستین عامل را برداشت نادرست دشمن از وضعیت ایران دانست و بیان کرد: طی حدود یک دهه گذشته، این تصور در میان دشمنان ایران شکل گرفته که جمهوری اسلامی تضعیف شده و توان مقاومت خود را از دست داده است. این برداشت زمینه‌ساز تصمیم برای افزایش فشارها و اقدامات نظامی علیه ایران شد. اکنون دشمن پس از تحمل هزینه‌های مختلف و مواجهه با مقاومت ایران، به تدریج در حال بازنگری در این ارزیابی است، اما این تغییر نگاه پس از خسارت‌ها و شهادت شماری از فرماندهان و نیروهای ایرانی حاصل شده است.

مشاور رییس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه دومین عامل، تصور دشمن از وجود شکاف میان مردم و حاکمیت است، عنوان کرد: دشمن بر این باور است که با افزایش فشارهای خارجی می‌تواند نارضایتی‌های داخلی را تشدید و زمینه بی‌ثباتی در داخل کشور را فراهم کند. بخشی از اطلاعاتی که به تصمیم‌گیران آمریکایی و رژیم صهیونیستی منتقل می‌شود، تصویری نادرست از شرایط داخلی ایران ارائه می‌کند و همین موضوع در شکل‌گیری تصمیمات آنها نقش داشته است.

محمدی سومین عامل شروع جنگ را را رویکرد ایدئولوژیک برخی جریان‌های سیاسی در آمریکا نسبت به جمهوری اسلامی و محور مقاومت دانست و افزود: بخشی از این جریان‌ها، تقابل با ایران را صرفاً یک اختلاف سیاسی نمی‌دانند، بلکه آن را نزاعی تاریخی و هویتی تلقی می‌کنند. نهایتا چهارمین عامل، ملاحظات ژئوپلیتیکی آمریکاست‌. این کشور رقابت اصلی آینده خود را با چین تعریف کرده و برای ورود به این مرحله، به دنبال ایجاد نظم جدیدی در منطقه غرب آسیاست که بدون حذف یا تضعیف محور مقاومت امکان‌پذیر نیست.

وی با اشاره به ارزیابی دشمن از شرایط داخلی ایران پیش از آغاز درگیری‌ها، اضافه کرد: دشمن تصور می‌کرد با هدف قرار دادن فرماندهان نظامی یا افزایش فشارهای خارجی، اعتراضات گسترده‌ای در داخل کشور شکل خواهد گرفت، اما این محاسبات محقق نشد و مهمترین دلیل آن هم انسجام اجتماعی در کشور است‌. تجربه جنگ نشان داد که جامعه ایران در شرایط بحرانی توان ایجاد همبستگی و همراهی را دارد و همین موضوع یکی از مهم‌ترین عوامل بازدارنده در برابر اهداف دشمن بوده است.

مشاور رییس مجلس شورای اسلامی با اشاره به ابعاد اطلاعاتی و فناورانه جنگ، خاطرنشان کرد: بخش قابل توجهی از اطلاعات مورد استفاده دشمن از طریق داده‌های دیجیتال، شبکه‌های اجتماعی و تحلیل‌های مبتنی بر هوش مصنوعی به دست آمده و این مسئله ضرورت توجه به حکمرانی داده و امنیت اطلاعات را بیش از گذشته آشکار کرده است.

محمدی با اشاره به روند تحولات پس از آغاز درگیری‌ها، اضافه کرد: ایران به سرعت توانست شرایط را مدیریت کرده و با بازسازی آرایش عملیاتی خود، ابتکار عمل را در بخش‌هایی از میدان به دست بگیرد. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایران در جریان این تحولات، شکل‌گیری وحدت و همبستگی کم‌سابقه در میان مردم بود. حتی برخی شاخص‌های آسیب‌های اجتماعی و جرائم متعارف در آن مقطع کاهش محسوسی داشت که بیانگر احساس مسئولیت عمومی و شکل‌گیری نوعی همبستگی ملی در برابر تهدید خارجی بود.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده پس از پایان مرحله نخست درگیری‌ها، بیان کرد: نیروهای مسلح با بررسی تجربیات جنگ، نقاط ضعف و قوت خود را ارزیابی کردند و برنامه‌هایی برای ارتقای توان دفاعی، به‌ویژه در حوزه پدافند هوایی، تدوین شد. همچنین تجربه جنگ نشان داد که در برخی حوزه‌های دفاعی نیاز به بازنگری و توسعه ظرفیت‌ها وجود دارد، بخشی از اقدامات انجام‌شده در ماه‌های اخیر نیز در همین راستا بوده است.

مشاور رییس مجلس شورای اسلامی در تشریح چرایی پذیرش آتش‌بس، اظهار کرد: این تصمیم به معنای پایان جنگ نبود، بلکه فرصتی برای تثبیت دستاوردهای میدانی، تبدیل آنها به دستاوردهای سیاسی و همچنین تکمیل برخی برنامه‌های فنی و دفاعی کشور به شمار می‌رفت. جنگ همچنان ادامه دارد و صرفاً شکل آن تغییر کرده است. اکنون نیز دشمن تلاش می‌کند از طریق عملیات رسانه‌ای، ایجاد اختلاف، انتشار اخبار و تحلیل‌های متناقض و تضعیف اعتماد عمومی، انسجام داخلی را هدف قرار دهد.

محمدی با بیان اینکه هرگونه اظهارنظر یا رفتاری که موجب افزایش بی‌اعتمادی میان مردم و مسئولان شود، ممکن است از سوی طرف مقابل به‌عنوان نشانه‌ای از ضعف داخلی تلقی گردد، گفت: رهبر انقلاب نیز بارها بر ضرورت حفظ وحدت تأکید کرده‌اند، زیرا امروز مهم‌ترین نیاز کشور، تقویت اعتماد عمومی، حفظ همبستگی اجتماعی و پرهیز از دوقطبی‌سازی است.

وی با بیان اینکه جنگ تنها در میدان نظامی جریان ندارد و فشارهای اقتصادی، تحریم‌ها، محدودیت‌های تجاری و تلاش برای ایجاد اختلال در تأمین کالاهای اساسی نیز بخشی از همین تقابل محسوب می‌شود، افزود: در چنین شرایطی، حفظ توان اقتصادی و اجتماعی کشور به اندازه توان دفاعی اهمیت دارد، زیرا حفظ تاب‌آوری اجتماعی یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های موفقیت در شرایط جنگی است.

مشاور رییس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه مجلس تعطیل نیست و فعالیت‌های آن متوقف نشده است، عنوان کرد: با توجه به ملاحظات امنیتی، برخی جلسات به صورت غیرحضوری برگزار می‌شود. بر اساس تصمیمات اتخاذشده، جلسات آنلاین مجلس با حضور نمایندگان برگزار می‌شود و اصلاحاتی در آیین‌نامه داخلی مجلس نیز برای استمرار فعالیت‌ها در شرایط خاص انجام شده است. در شرایطی که سطح تهدیدها افزایش یافته، برخی ملاحظات امنیتی باید رعایت شود و نمی‌توان انتظار داشت همه فعالیت‌ها مانند دوره‌های معمول انجام شود.

محمدی با تأکید بر اهمیت حفظ امید در جامعه، بیان کرد: یکی از اهداف دشمن این است که احساس شکست و بی‌اعتمادی را در جامعه گسترش دهد. بنابراین باید مراقب بود، که روایت‌های نادرست موجب تضعیف روحیه عمومی نشود. جنگ امروز پیش از آنکه در میدان نظامی باشد، در ذهن‌ها جریان دارد و پیروز این نبرد کسی است که بتواند در عرصه شناختی، اعتماد عمومی و انسجام اجتماعی خود را حفظ کند.

وی با اشاره به اهمیت مدیریت اختلافات داخلی، تاکید کرد: وجود اختلاف نظر طبیعی است، اما تبدیل اختلافات به شکاف اجتماعی در شرایط جنگی می‌تواند هزینه‌های سنگینی برای کشور داشته باشد. پس از عبور از شرایط فعلی می‌توان درباره اختلافات سیاسی و دیدگاه‌های مختلف گفت‌وگو کرد، اما در زمان مواجهه با تهدید خارجی، اولویت نخست باید حفظ منافع ملی و انسجام کشور باشد.