به نقل از خبرآنلاین، با وقوع جنگ، هزاران نفر از مددجویانی که تحت عنوان معتادان متجاهر در مراکز ویژه ای با عنوان یاورشهر و توسط شهرداری تهران نگهداری می شدند، از این مراکز بیرون رانده و اخراج شدند؛ اقدامی که انجام آن در شرایط جنگی کشور، امنیت مردم پایتخت را مورد تهدید قرار داد و مسئولیت پلیس را چند برابر کرد.

افزایش جرائمی چون سرقت، یکی از تبعات به یکباره رها کردن معتادان متجاهری است که دوره درمان خود را به طور کامل سپری نکرده اند و برای تأمین هزینه مواد مخدر و سایر مخارج روزمره، دوباره مرتکب جرم می شوند.

اغلب معتادان متجاهر، به دلیل تخریب گسترده و آزارهایی که در زمان مصرف مواد مخدر متوجه خانواده خود کرده اند، از سوی آنها پذیرفته نمی شوند و مجدداً به کوچه پس کوچه های شهر و پاتوق های مصرفی که داشته اند بازمی گردند. این اتفاق می تواند شروع دوباره تخلفات و جرائم کوچک و بزرگی باشد که عموم شهروندان از آن آسیب می بینند؛ موضوعی که به نظر می رسد توجه چندانی از سوی دستگاه های متولی چون شهرداری به آن نمی شود.

سعید صفاتیان، درمانگر و پژوهشگر اعتیاد، به خبرآنلاین می گوید: اگر به برنامه ششم توسعه نگاه کنیم، می بینیم که شهرداری دستگاه اصلی نگهداری از معتادان متجاهر و خیابانی است و از زمان تعیین شهرداری در این جایگاه، ستاد مبارزه با مواد مخدر بودجه هایی را به این دستگاه می دهد و معاونت اجتماعی شهرداری تهران هم بودجه هایی را در این خصوص می گیرد. از لحاظ قانونی نیز این وظیفه خود شهرداری است که کار نگهداری و اسکان معتادان متجاهر را انجام دهد.

او

می گوید: اینکه شهرداری در برخی ایام، مثل زمان وقوع جنگ، چه جنگ 12 روزه و چه در زمان جنگ اخیر، معتادان متجاهر را از مراکز نگهداری بیرون کرده، کار درستی نیست؛ چون مراکزی که معتادان متجاهر در آنها نگهداری می شوند، در مناطق امنی واقع شده اند و در زمان جنگ ندیدیم که مراکز وابسته به شهرداری آسیب چندانی دیده باشند و بیرون کردن معتادان از این مراکز فقط یک بهانه است.

این درمانگر و پژوهشگر اعتیاد می گوید: شهرداری بودجه های زیادی برای نگهداری معتادان متجاهر دریافت می کند؛ وقتی در ایامی چون جنگ، زمانی که هنوز دوره نگهداری و درمان معتادان در مراکز ویژه شهرداری تمام نشده، مددجویان مربوطه را از این مراکز بیرون می کند، بالطبع هزینه کامل دوره، که اغلب 6 ماه یا بیشتر است، را از قبل گرفته است و اینجا سؤال این است که این هزینه به کجا می رود. صحبت از میلیاردها تومان هزینه است که برای دوره درمان معتادان متجاهر و حضورشان در مراکز باید هزینه شود، اما وقتی این افراد از مراکز اقامتی بیرون می شوند و سرویسی ارائه نمی شود، این پول کجا و صرف چه چیزی می شود؟

صفاتیان می افزاید: یکی دیگر از دلایلی که می گوییم بیرون کردن معتادان متجاهر از مراکز درمانی توسط شهرداری، آن هم در شرایط حساسی چون جنگ، کار درستی نیست، این است که بسیاری از این افراد سرپناه و خانواده ای ندارند یا اگر هم خانواده ای داشته باشند، حاضر به پذیرش آنها نیست و با اخراج از مراکز نگهداری مجدداً به سمت انجام جرائم مختلف بازمی گردند و اغلب به سرقت های خرد، فروش مواد مخدر و... روی می آورند تا مخارج روزانه خود، مثلاً هزینه مواد، غذا و... را تأمین کنند.

او یادآور می شود: در این بین، زنان معتاد شرایط سخت تری دارند و نمی توانند مثل مردان هر کاری را انجام دهند و گرفتار مسائل دیگری می شوند. در مجموع، دوباره رها کردن معتادان متجاهر در سطح شهر، آن هم وقتی سایه پروحشت و ترس آور جنگ بر سر شهروندان است، اقدام درستی نیست.

این پژوهشگر اعتیاد می گوید: شهرداری نباید به تنهایی نسبت به بیرون کردن معتادان متجاهر از مراکز نگهداری تصمیم بگیرد و حتماً باید در جلسات ستاد مبارزه با مواد مخدر مورد بررسی و تصمیم گیری قرار بگیرد و با توجه به اینکه خود رییس جمهور رییس ستاد است، مجوز نهایی داده شود؛ من بعید می دانم ستاد به شهرداری تهران چنین مجوزی را در زمان جنگ داده باشد.

صفاتیان می گوید: خیلی از معتادان متجاهر صاحب شغل و حرفه هستند و بسیاری از آنها در کارگاه های مراکز نگهداری مشغول به کار شده اند و البته که دستمزد کافی در ازای کاری که انجام می دهند به آنها پرداخت نمی شود و مشخص نیست درآمدی که از محل کار معتادان متجاهر کسب می شود، صرف چه اموری می شود و این یکی از ضعف هایی است که سیستم های نظارتی و به ویژه ستاد مبارزه با مواد مخدر در این زمینه دارند.

او تأکید می کند: شهرداری عضو رسمی ستاد مبارزه با مواد مخدر نیست و در سیاست های کلان نظام مصوب شده است که شهرداری در حوزه نگهداری از معتادان متجاهر ورود کند، ولی وقتی در این حوزه فعالیت می کند و جایگاهی هم برایش تعریف شده است، باید در چارچوب قانون فعالیت کند. البته قانون باید اصلاح شود و شهرداری به عضویت رسمی ستاد مبارزه با مواد مخدر دربیاید.

این پژوهشگر و درمانگر اعتیاد می گوید: ستاد مبارزه با مواد مخدر باید به عنوان دستگاه مسئول، در نحوه عملکرد مجموعه های فعال در حوزه کاهش آسیب و مبارزه با مواد مخدر و نوع هزینه کرد آنها ورود کند.

صفاتیان یادآور می شود: عموماً مدیران قدرت تصمیم گیری و پیگیری در حوزه ستاد مبارزه با مواد مخدر ندارند؛ جلساتی باید با حضور مدیران و کارشناسان حوزه برگزار شود. وقتی شهرداری ببیند که مدیران مربوطه در ستاد مبارزه با مواد مخدر پیگیری و نظارت لازم را ندارند، خیالش راحت است که کسی پیگیر موضوع نیست و هر اقدامی انجام می دهد.

او می گوید: یکی از پیشنهادات در شرایطی چون شرایط جنگی این است که در صورتی که می خواهند معتاد متجاهری را از مرکز بیرون کنند، بودجه مربوط به نگهداری او را به خانواده اش بدهند و این کار را برای مدتی به آنها بسپارند و البته چنین مواردی فقط در حد پیشنهاد است و بهتر است جلسات تخصصی در ستاد مبارزه با مواد مخدر برگزار شود و کارشناسان این حوزه نظرات خود را بیان کنند.

این درمانگر و پژوهشگر اعتیاد می گوید: حتی اگر برخی از مراکز نگهداری از معتادان متجاهر شهرداری در نقاط امن واقع نشده باشند، می توان با انتقال مددجویان به دیگر مراکز، در راستای حفظ جان و سلامت آنها اقدام کرد و از دوباره پخش شدن این افراد در سطح شهر، آن هم در شرایطی که مسئولیت دستگاه هایی چون نیروی انتظامی و قوه قضاییه چند برابر می شود، جلوگیری کرد.

صفاتیان اضافه می کند: شهرداری تهران میلیاردها تومان در حوزه اعتیاد خرج می کند و خیلی خوب است که آقای زاکانی بیاید و یک تیم را از خارج از شهرداری برای بررسی عملکرد مراکز نگهداری از معتادان متجاهر منصوب کند و ضعف و نواقص کار را احصا کرده و جلوی هدررفت بودجه مربوطه در این بخش را بگیرد و در این صورت دیگر با بیرون کردن مددجویان در شرایط جنگی مواجه نخواهیم بود.