اسناد منتشرشده توسط کاخ سفید، ابعاد تازه‌ای از مرگ خاموش یک تحقیق اف‌بی‌آی در سال 2017 را فاش می‌کند. این تحقیق محرمانه درباره احتمال نفوذ روسیه بر ترامپ بود و روابط مالی و سیاسی ترامپ با مسکو را بررسی می‌کرد، اما پیش از نتیجه‌گیری متوقف شد.

به گزارش ایسنا، اسناد جدیدی که کاخ سفید دونالد ترامپ از حالت محرمانه خارج کرده است، نشان می‌دهد چگونه یک تحقیق کلیدی ضدجاسوسی درباره ارتباطات شخصی و مالی رییس‌جمهور وقت آمریکا با روسیه، پیش از آنکه فرصتی برای پیشرفت جدی بیابد، در سایه یک تصمیم سیاسی-قضایی از ریل خارج و عملاً متوقف شد.

بر اساس گزارشی که در روزنامه نیویورک تایمز منتشر شده، در حالی که در یک سال اخیر دولت ترامپ با به کارگیری دادستان‌های فدرال در فلوریدا به دنبال تسویه حساب با مقامات اطلاعاتی و مأموران اف‌بی‌آی دست اندرکار در پرونده تحقیقات مربوط به دخالت روسیه در انتخابات 2016 بوده، اکنون کاخ سفید با انتشار حجم انبوهی از یادداشت‌های محرمانه این نهاد، تلاش دارد روایت خود از دسیسه‌های به اصطلاح «دولت عمیق» علیه ترامپ را تقویت کند.

به نوشته رسانه آمریکایی محتوای این اسناد که چند روز قبل منتشر شد، چیز تازه و قابل توجهی برای تضعیف منطق اصلی اف‌بی‌آی در آغاز پرونده تحقیقات روسیه ندارد. اما در عین حال دریچه جدیدی به روی تصمیم شگفت‌انگیز اف‌بی‌آی برای گشودن یک تحقیق جداگانه ضدجاسوسی علیه شخص رییس‌جمهور وقت ایالات متحده و چگونگی به حاشیه رانده شدن آن پیش از هرگونه نتیجه‌گیری قطعی می‌گشاید.

ترامپ سابق بر این بارها این اتهام را که به عنوان یک عامل روسیه عمل کرده یا ارتباطات مالی گسترده با روسیه داشته را به عنوان افترازنی بی‌اساس علیه خود رد کرده است. در عین حال هیچ گونه تحقیقات شناخته شده‌ای تا کنون نشان نداده که ترامپ به عنوان عامل روس‌ها عمل کرده است.

به نوشته نیویورک تایمز، اگرچه عموم مردم مجموعه تحقیقات آن زمان را به نام «پرونده روسیه» می‌شناسند، اما در حقیقت چندین تحقیق موازی در جریان بود. در جریان کارزار انتخاباتی 2016، اف‌بی‌آی تحقیقی با نام «توفان کراسفایر» (Crossfire Hurricane) را برای بررسی تبانی ستاد انتخاباتی ترامپ با دولت روسیه آغاز کرد، اما این تحقیق مستقیماً بر رفتار شخصی ترامپ یا روابط او با مسکو متمرکز نبود.

اما یک هفته پس از اخراج «جیمز کومی» رییس وقت اف‌بی‌آی در ماه مه 2017 مقامات ارشد این نهاد تصمیم گرفتند تحقیقی دو شاخه و کاملاً محرمانه را با اسم رمز عجیب «اوکسفِرد کوما» (Oxferd Comma) پیش ببرند. شاخه نخست، کیفری بود و به بررسی ممانعت ترامپ از اجرای عدالت با اخراج کومی و همچنین تبانی احتمالی ستاد انتخاباتی‌اش با روس‌ها می‌پرداخت.

شاخه دوم اما یک تحقیق ضدجاسوسی تمام‌عیار علیه ترامپ بود. در تحقیقات ضدجاسوسی، برخلاف پرونده‌های کیفری، هدف صرفاً کشف جرم نیست، بلکه مشخص می کند آیا یک دشمن خارجی در حال تضعیف امنیت ملی آمریکاست یا خیر. این تحقیقات کاملاً محرمانه‌اند و گاه بیش از یک دهه به طول می‌انجامند.

یکی از یادداشت‌های محرمانه‌ای که کاخ سفید اخیراً منتشر کرد، هدف این تحقیق ضدجاسوسی را چنین توصیف می‌کند: «هدف این است که مشخص شود آیا ترامپ توسط فدراسیون روسیه هدایت شده، تحت کنترل بوده و یا با آن هماهنگ عمل کرده است، به نحوی که تهدیدی برای امنیت ملی ایالات متحده یا نقض قوانین کیفری فدرال محسوب شود.»

یادداشت‌های منتشرشده حاکی از آن است که اف‌بی‌آی به این نتیجه رسیده بود که دولت روسیه برای کمک به ترامپ در انتخابات 2016 مداخله کرده است. این نهاد دریافته بود که روس‌ها پیشنهاد کمک به ستاد ترامپ را داده بودند و همچنین می‌دانست که ستاد ترامپ، حزب جمهوری‌خواه را برای اتخاذ مواضعی به شدت همسو با روسیه در قبال اوکراین تحت فشار گذاشته بود.

همچنین اف‌بی‌آی تصریح کرده بود که از این مطلع بوده که ترامپ قبل از اخراج کومی او را برای پایان دادن به تحقیقات درباره ارتباطات میان ستاد انتخاباتی او با روسیه تحت فشار گذاشته بود.

علاوه بر این، اف‌بی‌آی به شدت نگران پیشینه شخصی و تجاری ترامپ بود. در متن سند آغازین این تحقیق آمده است: «منابع اطلاعاتی در دسترس عموم نشان می‌دهد ترامپ از دهه 1980 میلادی روابط تجاری و ملکی دیرینه‌ای با روسیه و دولت‌های تشکیل شده پس از سقوط شوروی سابق داشته است. در سال 2008، پسر ترامپ اذعان کرده بود که روس‌ها "بخشی نامتناسب" از بسیاری از دارایی‌های ترامپ را تشکیل می‌دهند.»

دولت ترامپ همواره این اظهارات را بی‌اساس خوانده و تأکید کرده که ارتباطات تجاری و مالی ترامپ با روسیه بسیار ناچیز بوده است.

همچنین به نوشته نیویورک تایمز یادداشت‌های منتشر شده اف‌بی‌آی نشان می‌دهد که این نهاد به ارتباطات تجاری دیرینه ترامپ با روسیه و الیگارش‌های روس از دهه 1980 میلادی مظنون بوده است. همچنین فشارهای ترامپ به کومی برای مختومه کردن پرونده روسیه، ظن مأموران را برانگیخته بود که اخراج رییس اف‌بی‌آی اقدامی برای کارشکنی در تحقیق و سرپوش گذاشتن بر این ارتباطات است.

اما نقطه عطف ماجرا جایی است که راد روزنشتاین، معاون دادستان کل وقت آمریکا، در اقدامی که حالا مشخص شده ضربه نهایی را به تحقیقات ضدجاسوسی وارد کرد، رابرت مولر را به عنوان بازرس ویژه منصوب نمود. با وجود آنکه مسئولیت تحقیق ضدجاسوسی رسماً به تیم مولر واگذار شد، حکم انتصاب او صرفاً به تحقیقات کیفری محدود بود. در نتیجه، بُعد ضدجاسوسی که می‌بایست تهدید امنیت ملی ناشی از ارتباطات شخصی ترامپ با روسیه را بررسی کند، به حاشیه رانده و عملاً متوقف شد.

گزارش نهایی مولر در سال 2019 نیز هیچ بخشی را به ارتباطات شخصی ترامپ و تهدید ضدجاسوسی احتمالی او اختصاص نداد و مولر بعدها در کنگره اعتراف کرد که اساساً موضوع پولشویی الیگارش‌های روس از طریق کسب‌وکارهای ترامپ را بررسی نکرده است.

اسناد کاخ سفید اکنون فاش می‌کند که این پرونده ضدجاسوسی بیش از سه ماه پیش از شهادت مولر در کنگره، مختومه شده بود؛ موضوعی که پرسش‌های جدی را درباره فشارهای سیاسی پشت‌پرده برای منحرف کردن تحقیقات از مسیر اصلی و مصادره آن به نفع ترامپ مطرح می‌کند.