به نقل از تسنیم، در حالی که ایران خودرو با طرح فروش جدید خود، فرصتی را برای خرید خودرو با قیمتی ظاهراً پایین تر از بازار آزاد فراهم کرده است، نگاهی دقیق تر به اعداد و ارقام، لایه های پنهان این طرح را آشکار می سازد. این طرح، که از 18 تا 20 شهریور 1405 اجرا می شود و شامل 25,200 دستگاه خودرو (12,600 دستگاه فروش فوری) است، اگرچه با تیتر جذابیت قیمتی منتشر می شود، اما دغدغه های جدی را برای مصرف کنندگان واقعی و ناظران بازار ایجاد کرده است.

گران فروشی پنهان؛ توجیه افزایش قیمت ها به بهانه نوسازی ؟

بزرگترین سؤال این طرح، نه تنها اختلاف قیمت بین کارخانه و بازار، بلکه خود قیمت گذاری اولیه ایران خودرو است. با توجه به اینکه قیمت خودروهای عرضه شده از حدود یک میلیارد و 700 میلیون تومان آغاز می شود، آیا این افزایش قیمت ها، همان گونه که شرکت استدلال می کند، به دلیل افزایش نرخ گواهی اسقاط و سایر هزینه های مرتبط با نوسازی ناوگان است؟ آیا این افزایش قیمت ها، تنها بهانه ای برای گران فروشی و سپس ارائه طرح های فروش است تا این قیمت های جدید را به عنوان یک فرصت جلوه دهند؟

این رویه، که ابتدا قیمت ها را بالا می برد و سپس با طرح های فروش، همان خودروها را با تخفیف (اما همچنان گران تر از گذشته) عرضه می کند، پرسش هایی را در مورد شفافیت اقتصادی و توان خرید مردم ایجاد می کند؛ آیا مصرف کننده واقعی، توانایی خرید این خودروهای گران قیمت را دارد، یا این طرح ها صرفاً سفره ای برای دلالان و سوداگران است؟

در حالی که حذف شرط مسدودسازی حساب بانکی، برای ساده سازی فرآیند ثبت نام اعلام شده است، اما از دیدگاه انتقادی، این اقدام می تواند به تسهیل فعالیت دلالان منجر شود، این همان شکافی است که در طرح های قبلی، فرصت سوداگری را برای واسطه ها فراهم کرده بود. وقتی خودرویی با اختلاف قیمت 782 میلیون تومان (مانند دناپلاس اتوماتیک) عرضه می شود، انگیزه دلالان برای شناسایی و تصاحب سریع این ظرفیت ها، دوچندان می شود.

فرآیند ثبت نام، اولویت بندی و مهلت 48ساعته برای تکمیل قرارداد، هرچند برای تسریع امور طراحی شده است، اما در عمل می تواند مزیت رقابتی را به سمت کسانی سوق دهد که با آمادگی کامل و شبکه های غیررسمی، آماده تصاحب این سهمیه با کمترین مانع هستند، این در حالی است که مصرف کننده واقعی، که شاید با پیچیدگی های اداری یا بانکی مواجه است، شانس کمتری برای موفقیت در این رقابت نفس گیر خواهد داشت.

در نهایت، سؤال های اساسی این است؛ آیا این طرح ها، واقعاً به نفع مصرف کننده نهایی است؟ وقتی قیمت ها ابتدا افزایش می یابد و سپس با یک طرح فروش سعی در جذاب جلوه دادن آن ها می شود، آیا این چرخه، تنها به نفع تولیدکننده و دلالان تمام نمی شود؟

مصرف کننده واقعی، کسی است که به خودرو برای رفع نیاز خود احتیاج دارد، نه برای سوداگری. این طرح ها، به شرط شفافیت کامل در اولویت بندی و اطمینان از اینکه شانس خرید به مصرف کنندگان واقعی داده می شود، می توانند مفید باشند، در غیر این صورت، این فرصت فروش ایران خودرو، تنها به ضیافتی برای دلالان تبدیل خواهد شد و مصرف کننده واقعی، همچنان در حسرت خرید خودرو با قیمتی منصفانه باقی خواهد ماند.