به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، حسین افشین در مراسم امضای سند تفاهم برای طراحی زیست‌بوم ملی فناورانه زبان فارسی، با قدردانی از سازمان برنامه و بودجه کشور برای فراهم‌کردن زمینه برگزاری این نشست، بر اهمیت برنامه‌ریزی و همکاری بین‌دستگاهی در تحقق اهداف راهبردی کشور تأکید کرد و توسعه فناوری‌های مبتنی بر زبان فارسی را از حوزه‌های دارای ظرفیت برای دستیابی به نتایج مؤثر در کوتاه‌مدت دانست.

وی با اشاره به مؤلفه‌های اصلی توسعه هوش مصنوعی اظهار کرد: فناوری، زیرساخت و داده، سه مؤلفه اساسی در توسعه هوش مصنوعی هستند که در این میان، داده نقشی تعیین‌کننده در ارتقای کیفیت و عملکرد سامانه‌های هوش مصنوعی دارد. اگرچه امکان همکاری دستگاه‌های مختلف در حوزه فناوری و زیرساخت وجود دارد، اما دسترسی به داده‌های موردنیاز و تبادل آن‌ها همچنان از چالش‌های جدی این حوزه به شمار می‌رود.

ظرفیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی در توسعه هوش مصنوعی

معاون علمی رییس‌جمهور با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: فرهنگستان از مجموعه‌ای ارزشمند از داده‌های منظم و ساختاریافته برخوردار است که بهره‌گیری از آن‌ها می‌تواند نقش مؤثری در توسعه هوش مصنوعی مبتنی بر زبان فارسی ایفا کند.

افشین با تأکید بر اهمیت یکپارچگی و استانداردسازی داده‌های زبانی افزود: قواعد نگارش زبان فارسی، شیوه‌های درست‌نویسی و فعالیت‌های انجام‌شده در حوزه واژه‌گزینی و معادل‌سازی اصطلاحات تخصصی، از جمله ظرفیت‌هایی هستند که می‌توان از آن‌ها در آموزش و توسعه مدل‌های هوش مصنوعی فارسی استفاده کرد.

وی خاطرنشان کرد: استفاده از داده‌های معتبر و استاندارد می‌تواند کیفیت عملکرد سامانه‌های هوش مصنوعی را ارتقا دهد و توانایی آن‌ها را در درک، پردازش و تولید محتوای فارسی تقویت کند. بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها همچنین می‌تواند زمینه حضور مؤثرتر زبان فارسی در فناوری‌های نوین را فراهم آورد.

ضرورت شناخت فرصت‌ها و محدودیت‌های هوش مصنوعی

معاون علمی رییس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به قابلیت‌های نوظهور هوش مصنوعی در تولید محتوای خلاقانه، از جمله شعر و متون ادبی، بر ضرورت شناخت هم‌زمان فرصت‌ها و محدودیت‌های این فناوری تأکید کرد.

وی توضیح داد: سامانه‌های هوش مصنوعی می‌توانند با بهره‌گیری از الگوهای زبانی و آثار پیشین، بر اساس ورودی‌های متنی، محتوای جدید تولید کنند. این قابلیت، در کنار ایجاد فرصت‌های تازه برای خلاقیت و تولید محتوا، ضرورت ارزیابی دقیق کیفیت خروجی‌ها و شناخت محدودیت‌های این سامانه‌ها را نیز افزایش می‌دهد.

افشین تأکید کرد: توسعه زیست‌بوم فناورانه زبان فارسی باید به‌گونه‌ای دنبال شود که ضمن بهره‌گیری از قابلیت‌های هوش مصنوعی، شناخت دقیق‌تری از توانمندی‌ها و محدودیت‌های این فناوری در پردازش و تولید محتوای فارسی حاصل شود.

سرمایه‌گذاری بلندمدت؛ ضرورتی برای آینده هوش مصنوعی فارسی

افشین با تأکید بر ضرورت اقدام به‌موقع و سرمایه‌گذاری هدفمند در توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی تصریح کرد: اگر کشور در این حوزه به‌موقع اقدام نکند، ممکن است در آینده با عقب‌ماندگی در توسعه و بهره‌برداری از فناوری‌های زبانی مواجه شود.

وی با اشاره به محدودیت‌های استفاده از برخی سامانه‌های خارجی برای پاسخ‌گویی دقیق به نیازهای زبان فارسی افزود: حتی با وجود دسترسی این سامانه‌ها به داده‌های فارسی، محدودیت‌های ارتباطی و شرایط دسترسی به خدمات خارجی می‌تواند بر کیفیت و کارایی آن‌ها برای کاربران داخل کشور تأثیر بگذارد. از این رو، توسعه ظرفیت‌های بومی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و مدل‌های متناسب با زبان فارسی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

رییس بنیاد ملی نخبگان با تأکید بر ماهیت بلندمدت سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی خاطرنشان کرد: نباید انتظار داشت سرمایه‌گذاری در این حوزه در کوتاه‌مدت به سودآوری اقتصادی منجر شود. توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی، به‌ویژه در حوزه زبان فارسی، مستلزم نگاه بلندمدت، تأمین منابع پایدار و پذیرش هزینه‌های ایجاد و توسعه ظرفیت‌های فناورانه است.

افشین با اشاره به برآوردهای مطرح‌شده در این نشست ابراز امیدواری کرد: با تخصیص منابع مناسب و پیگیری منسجم برنامه‌ها، طی دو تا سه سال آینده نتایج مؤثری در توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی زبان فارسی حاصل شود.

وی همچنین آمادگی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری را برای همکاری و حمایت از این مسیر اعلام کرد.

تأکید بر تداوم همکاری معاونت علمی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی

معاون علمی رییس‌جمهور، با اشاره به همکاری‌های جاری معاونت علمی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از پیگیری برنامه‌های مشترک در این حوزه خبر داد و بر ضرورت هم‌افزایی ظرفیت‌های علمی، تخصصی و فناورانه برای دستیابی به نتایج عملیاتی تأکید کرد.

افشین، با قدردانی از همراهی غلامعلی حداد عادل، رییس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و سایر صاحب‌نظران و مسئولان مشارکت‌کننده در این مسیر، ابراز امیدواری کرد که همکاری دستگاه‌های مرتبط به نتایج ملموسی در توسعه فناوری‌های زبانی و تقویت جایگاه زبان فارسی در عرصه هوش مصنوعی منجر شود.

وی در پایان، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان نشست و صاحب‌نظران حوزه زبان و فناوری، بر ضرورت استمرار همکاری‌های بین‌دستگاهی برای طراحی و استقرار زیست‌بوم ملی فناورانه زبان فارسی تأکید کرد.