دنیای اقتصاد : نظرسنجی‌ها از حضور بی‌سابقه «نسل راست‌گرا» در انتخابات اسراییل خبر می‌دهند. با وجود رقابت فشرده میان نتانیاهو و آیزنکوت، کارشناسان معتقدند تغییر نخست‌وزیر رویکرد تهاجمی این رژیم را دگرگون نخواهد کرد.

انتخابات روز سه‌شنبه در اسراییل، با ثبت حد نصابی بی‌سابقه از «رای‌اولی‌ها» همراه است. برخلاف دیگر نقاط جهان که در آنها نسل جوان به سمت «چپ» تمایل پیدا می‌کند، بر اساس نظرسنجی‌های اخیر، جوانان یهودی در اسراییل دقیقا در جهت عکس در حال حرکت هستند. «ندا ابراهیم» در گزارشی برای الجزیره نوشت، کمیته مرکزی انتخابات اسراییل می‌گوید از زمان آخرین انتخابات در سال 2022، بیش از نیم‌میلیون رأی‌دهنده به فهرست واجدین شرایط اضافه شده‌اند. این افراد بین 18 تا 22سال سن دارند و نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که 80درصد آنها قصد دارند در انتخابات پارلمانی 27اکتبر (5 آبان) شرکت کنند.

 بر اساس نظرسنجی اخیری که برای شبکه 12 اسراییل انجام شده، حدود سه‌چهارم از رأی‌اولی‌های یهودی، خود را «راست» یا «راست میانه» معرفی کرده‌اند. اکنون عنوان «نسل راست‌گرا» برای اشاره به جوانان یهودی اسراییل به کار می‌رود؛ هرچند این عنوان شامل شهروندان فلسطینیِ ساکن اسراییل نمی‌شود. این انتخابات برای بقای سیاسی نتانیاهو و رویکرد راست‌گرایانه او سرنوشت‌ساز خواهد بود. منتقدان او را متهم می‌کنند که برای ماندن در قدرت دست به دامان سیاستمداران «راست افراطی» شده است. آنها می‌گویند سپردن پست‌های کلیدی حکومتی به سیاستمداران تندرویی مانند «ایتامار بن‌گویر»، وزیر امنیت داخلی، و «بزالل اسموتریچ»، وزیر دارایی، به تقویت این اردوگاه و «عادی‌سازی» سیاست‌های آنان کمک کرده است. در سال2017، اسموتریچ دیدگاه خود را چنین تشریح کرد: جایی که تنها اسراییلی‌ها حق تعیین سرنوشت دارند، درحالی‌که فلسطینی‌ها یا باید مهاجرت کنند یا بدون داشتن نماینده سیاسی به زندگی ادامه دهند یا در صورت رد این دو گزینه به‌عنوان «تروریست» با آنها رفتار شود. نظرسنجی روزنامه اسراییلی «یدیعوت آحارونوت» نشان می‌دهد بیش از 16درصد از رأی‌اولی‌ها قصد دارند رأی خود را به نفع احزاب راست افراطی به صندوق بیندازند.

«نور عوده» در گزارش دیروز شنبه در الجزیره روایت دیگری ارائه داد. او بر این باور است که دوران نتانیاهو با چرخش شدید اسراییل به سمت راست‌گرایی تعریف می‌شود که این امر اثری ماندگار بر نهادها، سیاست و گرایش‌های اجتماعی این رژیم بر جای گذاشته است. در شرایطی که او برای انتخابات 27 اکتبر (5 آبان) برای انتخاب مجدد تلاش می‌کند، تحلیلگران می‌گویند ماندگارترین میراث داخلی او همین اپوزیسیون راست‌گرا و نظامی‌گرایی است که خود به شکل‌گیری آن کمک کرده و اکنون با آن مواجه است. مقام‌های سیاسی اسراییل او را متهم کرده‌اند که هدایت تحریکاتی را بر عهده داشته که انگیزه‌بخش ترور «اسحاق رابین»، نخست‌وزیر وقت در سال1995 شد. در سال1996، تاکتیک‌های پوپولیستی نتانیاهو در صندوق‌های رأی به ثمر نشست و او را به جوان‌ترین نخست‌وزیر اسراییل تبدیل کرد. سبک رهبری معامله‌گرانه نتانیاهو به احزاب راست افراطی و مذهبی برجستگی داد؛ احزابی که اکنون بخش جدایی‌ناپذیر ائتلاف راست‌گرای او هستند.

«ایزابل کرشنر» هم در گزارش دیروز شنبه در نیویورک‌تایمز نوشت، بنیامین نتانیاهو این روزها لاغرتر و رنگ‌پریده‌تر به نظر می‌رسد. آن غرور و تکبر کارزارهای سیاسی گذشته دیگر دیده نمی‌شود. او در 77سالگی در تلاش است رأی‌دهندگان را قانع سازد تا بار دیگر به او رأی بدهند. او به جای پایبندی به دکترین امنیتی گذشته اسراییل که بر جنگ‌های کوتاه متمرکز بود، طولانی‌ترین جنگ اسراییل را در جبهه‌های متعدد به راه انداخت. او اشغال کرانه باختری توسط اسراییل را دوچندان کرده و اجازه داده شهرک‌های یهودی‌نشین قارچ‌گونه رشد کنند و خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینی‌ها شدت یابد. نتانیاهو و حزب لیکود او در رقابتی فشرده در برابر اپوزیسیون به رهبری «گادی آیزنکوت» قرار دارند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که اپوزیسیون اندکی پیش است، اما کرسی‌های کافی برای تضمین تشکیل یک ائتلاف حکومتی را در اختیار ندارد. منتقدان و مقامات سابق اسراییلی می‌گویند او جنگ در غزه را به راه انداخت تا شرکای ائتلافی راست افراطی خود را راضی نگه دارد و در قدرت بماند. همین شرکا مانع از آن شدند که مسیر نهایی برای تشکیل یک دولت فلسطینی شکل بگیرد در عین حال، نتانیاهو معافیت مردان یهودی ارتدوکس (حریدی‌ها) از خدمت وظیفه اجباری را تمدید کرده و تسلیم خواسته‌های شرکای ائتلافی خود شده که می‌گویند تحصیل علوم دینی اولویت بالاتری دارد.

«آلوف بن»، سردبیر روزنامه هاآرتص، در مقاله‌ای برای «فارن افرز» نوشت، وقتی اسراییلی‌ها در 27اکتبر (5 آبان) پای صندوق‌های رأی بروند، بخش عمده‌ای از جهان آرزوی شکست نتانیاهو را خواهند داشت. در طول نزدیک به دو دهه حکمرانی او، اسراییل به‌طور پیوسته تهاجمی‌تر شده؛ هرگونه تظاهر به حمایت از راهکار دو دولتی کنار رفته؛ ساخت صدها شهرک جدید یهودی‌نشین در کرانه باختری آغاز شده؛ پس از حمله حماس در 7اکتبر2023، نوار غزه ویران شده، بخش‌هایی از لبنان و سوریه به اشغال درآمده است. بسیاری نگرانند که اسراییل به‌طور دائمی به یک بازیگر سرکش و تئوکراتیک تبدیل شود. از نظر بسیاری از رأی‌دهندگان، این انتخابات یک نقطه عطف حیاتی در سیاست داخلی اسراییل است. رقیب اصلی نخست‌وزیر، «گادی آیزنکوت»، رییس سابق ستاد کل ارتش اسراییل، است. اما پیروزی آیزنکوت بعید است که سیاست خارجی اسراییل یا رویکرد آن در قبال فلسطینی‌ها را تغییر دهد. تقریبا تمامی احزاب سیاسی یهودی اسراییل با تشکیل دولت مستقل فلسطینی مخالفند. همه آنها بر این باورند که جنگ بی‌رحمانه اسراییل در غزه از نظر اخلاقی عادلانه و از نظر عملی ضروری بوده است. تقریبا همه آنها فکر می‌کنند که اسراییل در ایجاد «مناطق امنیتی» در لبنان و سوریه محق بوده است. در واقع، تنها اختلاف‌نظر واقعی میان آیزنکوت و نتانیاهو در امور امنیتی این است که آیا نتانیاهو در هر یک از مناقشات تصمیمات تاکتیکی درستی گرفته است یا خیر؟

آیزنکوت و نتانیاهو در موضوع حملات شهرک‌نشینان کرانه باختری علیه فلسطینی‌های بی‌دفاع تفاوت‌های مهمی دارند. نتانیاهو شانه از زیر بار این مساله خالی می‌کند؛ درحالی‌که آیزنکوت رفتار آنها را «تروریسم یهودی» می‌نامد. در مجموع، صرف‌نظر از آنچه در انتخابات رخ دهد، اسراییل به سرکوب فلسطینی‌ها و ضربه زدن به دشمنانش ادامه خواهد داد. مسائل متعددی در انتخابات اسراییل مطرح است. برای نمونه، بحث درباره معافیت‌های یهودیان ارتدوکس افراطی (حریدی‌ها) از خدمت سربازی، اتهامات فساد نتانیاهو و اینکه چه کاری باید درباره تروریسم یهودی انجام گیرد؛ اما در مجموع، این رقابت بر این محور متمرکز بوده که چه کسی مقصر عدم جلوگیری از حمله 7اکتبر است. اپوزیسیون استدلال می‌کنند که نتانیاهو مسوول بزرگ‌ترین شکست امنیتی تاریخ این رژیم است و اشاره می‌کنند که نتانیاهو حماس را با پول قطر زنده نگه داشت، هشدارهای اطلاعاتی درباره توطئه‌های حماس را نادیده گرفت و سپس مانع از شکل‌گیری یک تحقیق مستقل درباره آنچه رخ داده شد.

اما به‌رغم این بازیِ مقصریابی، هر دو طرف اتفاق نظر دارند ‌که هرگز نمی‌توان به فلسطینی‌ها اعتماد کرد. این رویکرد تا حدی ابراز عریان نژادپرستی ضدعرب است که در جامعه یهودی پسا‌ 7اکتبر نمایان‌تر شده است. اما در عین حال یک بازی انتخاباتی نیز هست. اگر نظرسنجی‌ها درست باشند، آیزنکوت برای تشکیل کابینه به حمایت دو حزب عربی اسراییل نیاز خواهد داشت. به نوشته سردبیر هآرتص، اگر نظرسنجی‌ها درست باشند، نه آیزنکوت و نه نتانیاهو اکثریت قاطع را به دست نخواهند آورد. به این ترتیب اسراییل احتمالا دوره‌ای از چانه‌زنی‌های سیاسی را تجربه خواهد کرد. نتیجه هر چه باشد نخست‌وزیر بعدی اسراییل به اشغال بخش‌هایی از خاک همسایگان خود و سرکوب فلسطینی‌ها ادامه خواهد داد. او ممکن است در نهایت هزینه‌های بیشتری را صرف تولید داخلی تسلیحات کند تا جایگزین سیستم‌های تامین مالی‌شده توسط آمریکا شود. اسراییل ممکن است با ترس نهایی خود مواجه شود؛ یعنی از دست دادن حق وتوی ایالات متحده در شورای امنیت.