به گزارش "ورزش سه"، شوخی‌ای درباره مائو تسه‌تونگ همچنان به تشدید بحران تجاری، ورزشی و دیپلماتیک میان چین و فوتبال اسپانیا دامن می‌زند. حتی عذرخواهی سریع به سه زبان نیز برای فرو نشاندن خشم این قدرت آسیایی کافی نبوده است. امباپه روز سه‌شنبه به زبان‌های چینی، فرانسوی و انگلیسی عذرخواهی کرد. خاویر تباس، رئیس لالیگا، نیز به نمایندگی از فوتبال اسپانیا همین کار را انجام داد و در نهایت در مادرید با یائو جینگ، سفیر چین، دیدار کرد تا تلاش کند بحرانی را مهار کند که کسب‌ و کارهای مهم ورزشی را تهدید می‌کند.

اما در پکن، جایی که شوخی این مهاجم فرانسوی درباره مائو تسه‌تونگ، طوفانی سیاسی و تجاری به راه انداخته است، به نظر نمی‌رسد مقام‌ها آماده باشند این موضوع را به دست فراموشی بسپارند. رسانه‌های رسمی همچنان به حملات خود علیه این ستاره رئال مادرید ادامه می‌دهند و تلویزیون دولتی چین که پخش مسابقات لالیگا را به حالت تعلیق درآورده است، همچنان بر موضع خود پافشاری می‌کند: «به حرف‌های او گوش خواهیم داد، اما بیش از هر چیز، اقداماتش را زیر نظر خواهیم گرفت.»

این هشدار از سوی شرکت مرکزی رادیو و تلویزیون چین صادر شده است، غول رسانه‌ای دولتی که شبکه تلویزیونی سی‌سی‌تی‌وی را کنترل می‌کند. مقام‌های این نهاد پس از دریافت عذرخواهی این فوتبالیست، از لالیگا، رئال مادرید و خود امباپه خواستند از اتفاق رخ‌ داده درس بگیرند، «صادقانه به اشتباهات خود اعتراف کنند» و آنها را اصلاح کنند. آنها تاکنون اعلام نکرده‌اند که مسابقات لیگ اسپانیا چه زمانی به جدول پخش برنامه‌هایشان بازخواهد گشت.

واکنش رسانه‌های اصلی دولتی نشان می‌دهد چرا بعید است این جنجال با انتشار یک بیانیه ساده پایان یابد. روز چهارشنبه، روزنامه پیپلز دیلی، ارگان رسمی حزب کمونیست چین، سرمقاله‌ای منتشر کرد که ماجرای امباپه را به هشداری برای تمام چهره‌های مشهور خارجی تبدیل می‌کند. این مطلب استدلال می‌کند که شهرت و استعداد ورزشی، در صورت عبور از خطوط قرمز مربوط به تاریخ و هویت ملی، مصونیتی برای افراد ایجاد نمی‌کند.

به نوشته این روزنامه، اعتبار یک ستاره می‌تواند به‌ سرعت به باری سنگین برای برندهایی تبدیل شود که از او حمایت مالی می‌کنند. در این سرمقاله تأکید شده است که قراردادهای چند میلیون‌ دلاری نیز به اعتماد و احترام مصرف‌کنندگان وابسته‌اند. این سرمقاله عبارتی را احیا می‌کند که در تبلیغات ملی‌گرایانه چین بارها به کار رفته است: چی ژونگ‌گو فن، زای ژونگ‌گو گوئو، عبارتی که می‌توان آن را چنین ترجمه کرد: «از سفره چین غذا بخوری و بعد دیگش را بشکنی.»

این عبارت برای انتقاد از افرادی به کار می‌رود که در چین سود می‌برند اما مواضعی اتخاذ می‌کنند که توهین‌آمیز به این کشور تلقی می‌شود. به نوشته این نشریه، شرکت‌هایی که همکاری خود را با امباپه قطع کرده‌اند، نه‌ تنها از اصول خود دفاع می‌کنند، بلکه بر اساس منطقی کاملاً تجاری نیز عمل می‌کنند.

روزنامه گلوبال تایمز، نشریه‌ای ملی‌گرا که نسخه انگلیسی‌ زبان نیز دارد، لحنی بسیار تندتر اتخاذ کرد. سرمقاله این روزنامه عنوان صریح «امباپه سقوط کرده و سزاوارش هم بود» را داشت. در این مطلب استدلال شده است که هیچ چهره بین‌المللی که به چین بی‌احترامی می‌کند، نباید همچنان از بازار این کشور سود ببرد. این روزنامه همچنین خواستار تدوین ضوابط رفتاری سخت‌گیرانه‌تر در قراردادهای تبلیغاتی با چهره‌های مشهور خارجی شد.

روزنامه چاینا دیلی، یکی دیگر از نشریات دولتی پرتیراژ، تلاش کرده است نتیجه‌ای کلی‌تر از این ماجرا بگیرد: این روزنامه سرعت امباپه در زمین فوتبال را با سرعت گسترش خشم عمومی مقایسه می‌کند. در این مطلب آمده است که «چهره‌های مشهور جهانی باید حساسیت‌های تاریخی کشورهای محل فعالیت تجاری خود را درک کنند». در عین حال، این روزنامه درباره خطر تبدیل چنین جنجال‌هایی به رویارویی ایدئولوژیک میان چین و غرب هشدار داده است.

این یادداشت همچنین به تنش دیگری در ماه‌های اخیر میان رئال مادرید و ملی‌گرایی چینی اشاره می‌کند. در ماه اوت، این باشگاه به دلیل انتشار پیامی در همبستگی با قربانیان سیل و رانش زمین در نپال و تبت مورد انتقاد قرار گرفت. روزنامه مورد اشاره به نحوه نگارش این پیام اعتراض کرد و مدعی شد که در آن، نپال به‌ عنوان کشوری مستقل و تبت، منطقه‌ای تحت حاکمیت چین، در یک سطح قرار گرفته‌اند. این پیام در نهایت حذف شد.

تردیدها درباره آینده تجاری امباپه

پیامدهای اقتصادی این جنجال نیز به یکی از محورهای تحلیل در مطبوعات چین تبدیل شده است. ژو منگ، مفسر ورزشی مستقر در پکن که روزنامه گلوبال تایمز با او گفتگو کرده، معتقد است امباپه با انتشار عذرخواهی نسبتاً سریع واکنش نشان داد اما تردید دارد که این اقدام برای جلب دوباره اعتماد حامیان مالی سابقش کافی باشد. این تحلیلگر هشدار می‌دهد که بازسازی اعتبار آسیب‌ دیده در بازار چین ممکن است زمان زیادی ببرد، حتی اگر این فوتبالیست در زمین مسابقه همچنان عملکرد خوبی داشته باشد.

در شبکه‌های اجتماعی، جایی که این جنجال در ویبو، معادل چینی ایکس، به یکی از موضوعات داغ روز تبدیل شد، کاربران زیادی عذرخواهی امباپه را نپذیرفتند. با این حال، این ماجرا تناقض دیگری را در نظام سانسور حاکم بر چین آشکار کرد: بسیاری از کاربران اینترنتی از تحریم امباپه مطلع شدند، بی‌آن که بتوانند به ویدیوی اصلی دسترسی پیدا کنند یا به‌ طور کامل متوجه شوند که او واقعاً درباره مائو چه گفته است. پلتفرم ورزشی دونگ‌ چیودی حتی اعلام کرد که اظهارات این بازیکن را ترجمه نخواهد کرد چون آنها را توهین‌آمیز می‌داند.

در حالی که این جنجال در پکن همچنان ابعاد گسترده‌تری پیدا می‌کرد، خاویر تباس از مادرید با تمام توان تلاش می‌کرد تنش‌ها را کاهش دهد. رئیس لالیگا عصر سه‌شنبه با سفیر چین در اسپانیا دیدار کرد تا راه‌ حل‌هایی برای پایان دادن به این مناقشه بیابد. عکس این دیدار همراه با پیامی منتشر شد که در آن، این مقام ارشد فوتبال اسپانیا به سال‌ها همکاری با نهادهای ورزشی، شرکت‌ها و شبکه‌های پخش چینی اشاره کرده بود. تباس با ابراز نگرانی از این که یک اتفاق خاص ممکن است توافق‌هایی را که طی سال‌ها شکل گرفته‌اند به خطر بیندازد، تأکید کرد: «چین شریک راهبردی لالیگا است و همچنان خواهد بود.»

از جمله تعهداتی که در این دیدار مورد تأکید قرار گرفت، می‌توان به اتحاد راهبردی با لیگ حرفه‌ای فوتبال چین که تا سال ۲۰۲۹ اعتبار دارد و همچنین توافق‌نامه‌های منعقدشده با مجموعه رسانه‌ای دولتی CMG اشاره کرد. بر اساس گزارش‌های مورد استناد، رئال مادرید برخلاف این فوتبالیست فرانسوی و لالیگا، هنوز عذرخواهی عمومی منتشر نکرده بود. فدراسیون فوتبال چین همچنان از این باشگاه می‌خواهد موضع رسمی خود را اعلام کند.

منشأ ماجرا

این جنجال پس از انتشار بخش‌هایی از مصاحبه این مهاجم فرانسوی در برنامه د بریج در شبکه‌های اجتماعی چین آغاز شد. وقتی از امباپه درباره میم محبوبش سؤال شد، او با لحنی پر از شوخی تصویری را به یاد آورد که در آن، چهره خودش روی بدن مائو تسه‌تونگ، بنیان‌گذار جمهوری خلق چین، قرار گرفته بود که امباپه از او با عنوان «دیکتاتور چینی» یاد کرد. او مدعی شد که در زمان بازی‌های ویدیویی، این تصویر را با دوستانش به اشتراک می‌گذاشته است. این شوخی به میم‌هایی مربوط می‌شد که قدرت ادعایی او در رختکن را به سخره می‌گیرند اما در چین، این اظهارنظر توهین به یکی از محترم‌ترین چهره‌ها در روایت رسمی تاریخی این کشور تلقی شد.

واکنش‌ها به‌ سرعت از راه رسیدند. سه شرکت بزرگ چینی، یعنی شرکت تولیدکننده نوشیدنی دانگ‌پنگ، غول صنایع لبنی منگ‌نیو و تولیدکننده پنیر میلک‌گراند، اعلام کردند قراردادهای تجاری خود با این فوتبالیست را فسخ می‌کنند. پلتفرم‌های ورزشی نیز ویدیوها، گزارش‌های خبری و مطالب تبلیغاتی مرتبط با او را حذف کردند. پلتفرم شبکه اجتماعی شیائوهونگ‌شو دسترسی به حساب امباپه را که بیش از یک میلیون دنبال‌کننده داشت، محدود کرد. هم‌زمان، فدراسیون فوتبال چین خواستار عذرخواهی رسمی هم از سوی این بازیکن و هم از سوی رئال مادرید شد. وزارت امور خارجه چین نیز وارد ماجرا شد و اعلام کرد اظهاراتی که احساسات ملی را جریحه‌دار می‌کنند، ناگزیر با مخالفت جامعه چین روبرو خواهند شد.