گاهی مسافر همه هزینه‌های سفر را پرداخت کرده و راهی فرودگاه شده، اما همان‌جا متوجه می‌شود اجازه خروج از کشور را ندارد؛ اتفاقی که می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و با چند روش قابل استعلام است.

به گزارش فارس: تصور کنید برای سفر برنامه‌ریزی کرده‌اید، هزینه بلیت و هتل یا حتی یک تور گروهی را پرداخت کرده‌اید و در روز سفر راهی فرودگاه شده‌اید؛ اما درست زمانی که انتظار دارید چمدان‌ها را تحویل دهید و از گیت عبور کنید، متوجه می‌شوید ممنوع‌الخروج هستید.

ممنوع‌الخروجی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از بدهی مالی و مهریه گرفته تا پرونده‌های قضایی و کیفری، مسائل مالیاتی و برخی محدودیت‌های مربوط به گذرنامه و نظام وظیفه.

اما سؤال مهم این است که قبل از سفر چطور بفهمیم ممنوع‌الخروج هستیم یا نه؟

محمد مهاجری، وکیل پایه یک دادگستری و حقوقدان، در گفت‌وگو با خبرنگار فارس درباره راه‌های استعلام ممنوع‌الخروجی و دلایل آن توضیح داده است.

ممنوع‌الخروجی فقط یک دلیل ندارد

مهاجری با بیان اینکه ممنوع‌الخروجی ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود، گفت: ممکن است فرد به دلیل بدهی مالیاتی ممنوع‌الخروج شده باشد یا ممنوع‌الخروجی او ناشی از یک بدهی مالی، مانند مهریه، باشد.

به گفته وی، نوع دیگری از ممنوع‌الخروجی نیز مربوط به محکومیت‌های کیفری یا دستورات قضایی است که از سوی مقام قضایی صادر می‌شود.

این حقوقدان همچنین مسائل مربوط به گذرنامه و شرایط خروج از کشور برای مشمولان نظام وظیفه را از دیگر موضوعاتی دانست که می‌تواند در خروج فرد از کشور مؤثر باشد.

«ثبت من»؛ یکی از راه‌های استعلام ممنوع‌الخروجی

مهاجری با اشاره به یکی از روش‌های استعلام گفت: یکی از سامانه‌هایی که امکان اطلاع از ممنوع‌الخروجی را فراهم می‌کند، سامانه «ثبت من» سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است.

وی توضیح داد: در این سامانه افراد می‌توانند اسناد رسمی تنظیم‌شده خود را مشاهده کنند و یکی از دسترسی‌هایی که در این سامانه ایجاد شده، امکان اطلاع از برخی ممنوع‌الخروجی‌هاست.

به گفته مهاجری، ممنوع‌الخروجی‌های ناشی از مهریه و برخی اسناد رسمی دیگر از جمله مواردی است که می‌توان از طریق این سامانه درباره آن اطلاع پیدا کرد.

«پلیس من» و مراجعه حضوری

این وکیل دادگستری، سامانه «پلیس من» را یکی دیگر از مسیرهای اطلاع از وضعیت مربوط به گذرنامه و خروج از کشور عنوان کرد.

مهاجری گفت اگر فرد بخواهد به شکل حضوری وضعیت خود را پیش از سفر بررسی کند، می‌تواند به اداره مهاجرت و گذرنامه نیروی انتظامی یا مراکز پلیس مراجعه و در این خصوص راهنمایی دریافت کند.

وی تأکید کرد که بهتر است افراد پیش از پرداخت هزینه‌های سفر، وضعیت ممنوع‌الخروجی خود را بررسی کنند تا در فرودگاه با مشکل مواجه نشوند.

پرونده قضایی و کیفری؛ مسیر استعلام متفاوت

مهاجری در ادامه گفت برای ممنوع‌الخروجی‌هایی که ناشی از پرونده‌های قضایی و کیفری هستند، می‌توان از طریق سامانه «ثنا» یا درگاه «عدل ایران» موضوع را پیگیری کرد.

به گفته وی، پرونده‌های قضایی و کیفری که منجر به ممنوع‌الخروجی فرد می‌شوند، در این دسته قرار می‌گیرند.

وی همچنین درباره ممنوع‌الخروجی‌های مالیاتی گفت: برای این موارد نیز در درگاه ملی خدمات الکترونیک مالیاتی و سامانه‌های مربوط به امور مالیاتی امکان اطلاع از وضعیت وجود دارد.

ممنوع‌الخروجی امنیتی چه تفاوتی دارد؟

این حقوقدان درباره پرونده‌هایی که از آنها با عنوان «پرونده امنیتی» یاد می‌شود نیز توضیح داد: از نظر دسته‌بندی، پرونده امنیتی نیز در چارچوب پرونده قضایی و کیفری قرار می‌گیرد و موضوعی جدا از دستور قضایی محسوب نمی‌شود.

مهاجری گفت در پرونده‌های امنیتی، با توجه به حساسیت موضوع و در مرحله تحقیقات مقدماتی، ممکن است مقام قضایی برای جلوگیری از خروج متهم از کشور دستور ممنوع‌الخروجی صادر کند.

وی درباره علت این محدودیت توضیح داد: در چنین پرونده‌هایی ممکن است متهم ارتباطات خارجی داشته باشد و مقام قضایی برای اینکه فرد از کشور خارج نشود و دسترسی مراجع قانونی به او از بین نرود، محدودیت خروج اعمال کند.

مهاجری در پایان تأکید کرد که ممنوع‌الخروجی یک محدودیت با هدف مشخص است و بسته به علت ایجاد آن، مسیر استعلام و پیگیری نیز متفاوت خواهد بود.

همچنین در این رابطه حمیدرضا محمدی، حقوقدان و وکیل پایه یک دادگستری، در گفت‌وگو با خبرنگار فارس، یکی از راه‌های استعلام ممنوع‌الخروجی را استفاده از سامانه «پلیس من» عنوان کرد و گفت: متقاضیان می‌توانند با ورود به بخش «ممنوع‌الخروجی» و انتخاب گزینه استعلام، ابتدا شرایط احتمالی ممنوع‌الخروجی را مشاهده کنند و سپس درخواست استعلام خود را ثبت کنند.

وی افزود: برای دریافت پاسخ استعلام، باید کیف پول سامانه را شارژ و هزینه 20 هزار تومانی آن را پرداخت کرد. پس از پرداخت، نتیجه استعلام در سامانه نمایش داده می‌شود.

محمدی ادامه داد: در صورتی که فرد ممنوع‌الخروج باشد، برای اطلاع از علت آن باید به اداره گذرنامه مراجعه کند و پس از مشخص شدن دلیل ممنوع‌الخروجی، برای رفع مانع اقدام کند. برای مثال، اگر ممنوع‌الخروجی ناشی از یک پرونده قضایی باشد، فرد باید موضوع را از شعبه مربوط پیگیری کند. همچنین مشمولان نظام وظیفه، از جمله دانشجویانی که خدمت سربازی را انجام نداده‌اند، ممکن است برای خروج از کشور به سپردن وثیقه نیاز داشته باشند. در برخی موارد نیز کسب اجازه همسر یا انجام سایر الزامات قانونی برای خروج از کشور ضروری است.