به گزارش خبرنگار مهر، اسماعیل سقاب اصفهانی عصر امروز در مراسم امضای تفاهم‌نامه همکاری میان سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی اظهار کرد: ایران با وجود تحریم‌ها و کارشکنی‌های مختلف، به‌واسطه تلاش نخبگان کشور در توسعه ظرفیت‌های تولید انرژی عملکرد قابل قبولی داشته و در برخی حوزه‌ها به فناوری‌هایی دست یافته است که در سطح جهان کم‌نظیر هستند؛ اما در حوزه مصرف انرژی عملکرد مطلوبی نداشته‌ایم.

وی با اشاره به وضعیت شاخص شدت انرژی در کشور افزود: با وجود تأکید بر کاهش این شاخص در سیاست‌های کلی انرژی، همچنان با وضعیت نامطلوبی در زمینه شدت مصرف انرژی مواجه هستیم که نشان‌دهنده ضرورت اصلاح الگوی مصرف در بخش‌های مختلف اقتصادی، خانگی و حمل‌ونقل است.

رییس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با تأکید بر ضرورت اجرای هم‌زمان برنامه‌های مکمل برای اصلاح وضعیت مصرف انرژی تصریح کرد: این اصلاحات باید به‌صورت متوازن و هماهنگ در حوزه‌های فناوری، کیفیت خدمات و محصولات، راندمان تولید، فرهنگ‌سازی، الگوسازی مصرف و نظام قیمت‌گذاری دنبال شود. تجربه نیز نشان می‌دهد که تمرکز بر یک بخش به‌تنهایی نمی‌تواند نتایج مورد انتظار را به همراه داشته باشد.

سقاب اصفهانی با اشاره به ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای کمک به حل ناترازی انرژی گفت: مسئله اصلی کشور در این حوزه، ناتوانی در توسعه فناوری نیست؛ بلکه با وجود پیشرفت‌های حاصل‌شده در تولید فناوری‌های جدید، نتوانسته‌ایم سیاست‌ها را به‌گونه‌ای تنظیم کنیم که تقاضای مؤثری برای استفاده از این فناوری‌ها شکل بگیرد.

وی ادامه داد: در چارچوب تفاهم‌نامه با معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی، به دنبال تحریک تقاضا برای خدمات دانش‌بنیان و فناوری‌های جدید با هدف کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری انرژی هستیم. قرار است این سه مجموعه با استفاده از ظرفیت‌های موجود و بدون ایجاد ساختارهای سازمانی جدید، زمینه توسعه این خدمات را فراهم کنند.

رییس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با اشاره به ظرفیت‌های سازمان در زمینه سیاست‌گذاری، نظارت، تأمین مالی طرح‌ها و صدور گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی بیان کرد: معاونت علمی نیز در حوزه سیاست‌گذاری و صندوق نوآوری و شکوفایی در زمینه تأمین منابع مالی و حمایت‌های مرتبط، ظرفیت‌هایی دارند که با هماهنگی میان این مجموعه‌ها می‌توان از آن‌ها برای توسعه بازار فناوری‌های دانش‌بنیان استفاده کرد.

وی با تأکید بر ضرورت ایجاد انگیزه اقتصادی برای استفاده از فناوری‌های جدید اظهار کرد: سازوکارها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که برای نمونه، خودروسازان علاوه بر دسترسی به فناوری‌های جدید، انگیزه اقتصادی لازم برای استفاده از آن‌ها را نیز داشته باشند. در برخی بخش‌ها، ساختار تعرفه‌ها، قیمت‌گذاری و عرضه محصولات به‌گونه‌ای است که انگیزه کافی برای ارتقای فناوری ایجاد نمی‌کند.

سقاب اصفهانی با اشاره به ظرفیت گسترده توسعه خدمات دانش‌بنیان در حوزه انرژی گفت: میزان اتلاف و هدررفت انرژی، با وجود خسارت‌هایی که به منابع کشور وارد می‌کند، از سوی دیگر فرصتی برای رشد اقتصادی و توسعه کسب‌وکارهای فناورانه فراهم می‌آورد. توسعه کنتورهای هوشمند، تجهیزات سنجش، شناسایی و کاهش هدررفت گاز و برق، بهینه‌سازی تجهیزات گرمایشی و صنعتی و گسترش وسایل نقلیه برقی از جمله زمینه‌هایی است که می‌توان در آن‌ها از فناوری‌های جدید بهره گرفت.

وی با تأکید بر عملیاتی بودن تفاهم‌نامه افزود: هدف صرفاً امضای یک تفاهم‌نامه نیست، بلکه باید در یک دوره شش‌ماهه بتوانیم گزارشی از نتایج اجرایی آن، میزان تحریک تقاضا، افزایش عرضه خدمات دانش‌بنیان و تغییر در سازوکارهای استفاده از این فناوری‌ها ارائه کنیم.

رییس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی خاطرنشان کرد: برای پیگیری اجرای تفاهم‌نامه، دبیرخانه‌ای در معاونت علمی پیش‌بینی شده است تا روند اقدامات و نتایج حاصل‌شده به‌صورت مستمر بررسی و گزارش شود. هدف این است که دستگاه‌های مصرف‌کننده انرژی به‌جای حضور صرف در نمایشگاه‌های فناوری، با ایجاد انگیزه و سازوکارهای اقتصادی مناسب، به متقاضیان واقعی محصولات و خدمات دانش‌بنیان تبدیل شوند.

افشین: ایجاد بازار برای شرکت‌های دانش‌بنیان با محوریت بهینه‌سازی مصرف انرژی

حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رییس‌جمهور، در ادامه مراسم امضای تفاهم‌نامه همکاری میان سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی اظهار کرد: هدف از این تفاهم‌نامه، ایجاد بازار برای شرکت‌های دانش‌بنیان و فراهم کردن زمینه تبدیل ایده به ثروت از طریق توسعه فناوری‌ها و راهکارهای کاهش مصرف انرژی است.

وی افزود: در جلسات مقدماتی این همکاری توافق شد که با استفاده از ظرفیت‌های موجود در سازمان بهینه‌سازی، معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی، از طرح‌هایی حمایت کنیم که به کاهش مصرف انرژی منجر می‌شوند؛ این حمایت صرفاً به فناوری‌های پیچیده محدود نیست و راهکارهای ساده و کاربردی را نیز در بر می‌گیرد.

افشین با اشاره به نقش شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها، پژوهشگران و صاحبان ایده در اجرای این تفاهم‌نامه تصریح کرد: یکی از مسائل مهم کشور، مصرف بالای انرژی است و افزایش تولید به‌تنهایی نمی‌تواند این مسئله را حل کند. اگر مصرف به‌درستی مدیریت نشود، ناچار خواهیم بود برای تأمین نیاز کشور، پیوسته ظرفیت تولید را افزایش دهیم.

معاون علمی رییس‌جمهور ادامه داد: در این همکاری، معاونت علمی مسئولیت کمک به توسعه راهکارهای فناورانه برای کاهش مصرف انرژی را بر عهده گرفته است. حمایت از محصولاتی که با ارتقای فناوری، مصرف انرژی را کاهش می‌دهند، افزایش بهره‌وری تجهیزات، هوشمندسازی مصرف با استفاده از فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی و اصلاح ساختارهای ساختمانی از جمله زمینه‌های مورد توجه در این برنامه است.

وی افزود: تغییر مصالح ساختمانی، بهینه‌سازی پنجره‌ها و سایر اجزای ساختمان و توسعه سامانه‌های هوشمند مدیریت انرژی نیز می‌توانند در کاهش مصرف مؤثر باشند. دامنه این حمایت‌ها به مصرف گاز و برق محدود نیست و راهکارهای مرتبط با کاهش مصرف بنزین و توسعه و بهینه‌سازی انرژی‌های پاک را نیز شامل می‌شود.

افشین با تأکید بر ضرورت طراحی سازوکارهای مالی برای تشویق مصرف‌کنندگان به صرفه‌جویی انرژی گفت: باید مدل‌هایی طراحی کنیم که صرفه‌جویی برای مصرف‌کننده نیز منفعت اقتصادی داشته باشد. در چنین شرایطی، حتی راهکارهای ساده و خلاقانه می‌توانند به کاهش مصرف منجر شوند و زمینه استفاده از فناوری‌های جدید را فراهم کنند.

وی با بیان اینکه تفاهم‌نامه امضاشده آغاز یک مسیر همکاری است، اظهار کرد: در ماه‌های آینده و با بررسی نتایج اولیه، می‌توان زمینه‌های جدیدی را نیز به این برنامه اضافه کرد. معاونت علمی آمادگی دارد با همکاری سازمان بهینه‌سازی و صندوق نوآوری و شکوفایی، از طرح‌ها و پروژه‌های فناورانه‌ای که به کاهش مصرف انرژی منجر می‌شوند، حمایت کند.

معاون علمی رییس‌جمهور با اشاره به کاهش تولید گاز کشور در پی حملات اخیر گفت: برآوردها نشان می‌دهد ظرفیت تولید گاز کشور حدود 130 میلیون مترمکعب کاهش یافته است. با نزدیک شدن به فصل سرد سال، از مردم و همه مصرف‌کنندگان درخواست می‌کنیم با صرفه‌جویی در مصرف گاز، به تأمین پایدار انرژی در کشور کمک کنند.

افشین خاطرنشان کرد: برخی راهکارهای فناورانه برای رسیدن به نتیجه به زمان نیاز دارند و ممکن است اجرای پروژه‌های یک‌ساله، دوساله یا سه‌ساله را طلب کنند؛ با این حال، باید از هم‌اکنون این مسیر را آغاز کنیم و در کنار توسعه فناوری، فرهنگ مصرف بهینه انرژی را نیز گسترش دهیم.

وی با تأکید بر ضرورت سنجش نتایج واقعی طرح‌ها گفت: معیار نهایی ارزیابی این پروژه‌ها باید میزان کاهش مصرف انرژی و بهبود شاخص‌های مرتبط باشد. فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان و صنایع خلاق، علاوه بر فرهنگ‌سازی و ارائه راهکارهای نوآورانه، باید در نهایت به کاهش قابل‌اندازه‌گیری مصرف انرژی منجر شود.

افشین در پایان با تأکید بر ضرورت عملیاتی شدن تفاهم‌نامه گفت: تلاش می‌کنیم این همکاری به نتایج ملموس منجر شود و گزارش‌های دوره‌ای از عملکرد آن ارائه کنیم. همچنین، منابع صندوق نوآوری و شکوفایی با در نظر گرفتن یک خط ویژه برای حوزه انرژی، در مسیر حمایت از طرح‌های مرتبط با بهینه‌سازی مصرف به کار گرفته خواهد شد.