به نقل از فرارو، دکتر محمد صفریان، یک متخصص تغذیه، با اشاره به جایگاه شیر و لبنیات در تغذیه انسان ها، اظهار کرد: شیر و لبنیات، یکی از گروه های شش گانه مواد غذایی هستند که حتماً باید در رژیم غذایی افراد وجود داشته باشند. البته باید توجه داشت که مقدار مصرف آن ها براساس واحد یا سهمی که برای گروه لبنیات تعریف می کنیم، در گروه های سنی مختلف متفاوت است. برای مصرف شیر، کودکان دو سهم، کودکان در دوره های جهش رشد، مانند بلوغ یا پیش دبستانی سه سهم، در خانم های باردار حدود سه سهم، در خانم های شیرده نیز سه سهم و همچنین برای خانم های باردار و شیرده جوان، چهار سهم توصیه می شود.

وی در رابطه با مصرف شیر کم چرب و پرچرب، ادامه داد: قطعاً برای بالغین به ویژه در سنین میانسالی، شیر کم چرب بهتر است؛ اما برای کودکان و سایر گروه ها، شیر نباید کم چرب باشد و لبنیات کامل مورد نظر است. شیر، لبنیات و همه اجزای آن نسبت به نور حساس هستند؛ به همین دلیل در بسته هایی بسته بندی می شوند که نور به آن ها نتابد؛ چرا که نور باعث تجزیه شدن برخی مواد مغذی لبنیات می شود. چربی لبنیات جزو چربی های مفید محسوب می شود؛ مفید بودن چربی لبنیات باعث می شود که توصیه به استفاده از نوع کم چرب شیر و لبنیات نشود. البته برای افراد چاق یا میانسال به دلیل اضافه وزن و مشکلاتی که در این سنین در جامعه شایع است، لبنیات کم چرب کمی بهتر است.

وی درمورد مواد مغذی موجود در شیر، گفت: در شیر لبنی مواد مغذی از جمله کلسیم و ریبوفلاوین که کمبود آن ها در جوامع نسبتاً شایع است، وجود دارد. منبع عمده ویتامین B2 نیز لبنیات است؛ بنابراین نباید لبنیات از سبد غذایی افراد حذف شود، تنها استثنا، کسانی هستند که به لبنیات حساسیت دارند. شیر گاو در اولویت است، شیر گاومیش هم توصیه می شود؛ اما شیر گوسفند و بز به دلیل کمبود فولیک اسید، برای کودکان توصیه می شود که به مدت طولانی استفاده نشود. برخی از مادران بیش از اندازه اصرار دارند که فرزندان خود حتی به جای آب، شیر بخورند، با این تصور که شیر و لبنیات می تواند قد آن ها را بلندتر کند؛ این باور صحیح نیست و اگر بیشتر از سهم توصیه شده شیر مصرف شود، ممکن است اثرات معکوس داشته باشد.

صفریان بیان کرد: زمانی که رژیم غذایی از حالت تعادل خارج شود و یک گروه غذایی بیش از حد مصرف شود، مصرف گروه های دیگر کاهش پیدا می کند و این مسئله می تواند از نظر تعادل رژیم غذایی مضر باشد. مصرف بیش از حد لبنیات ممکن است باعث کمبود آهن و روی شود؛ بنابراین توصیه نمی شود بیشتر از مقدار توصیه شده، لبنیات در رژیم غذایی افراد گنجانده شود. همچنین محصولات کارخانه ای و پاستوریزه قطعاً بهتر از محصولات فله یا آزاد هستند؛ چرا که در کارخانه ها، محصولات کنترل و آزمایش می شوند و روی کیفیت آن حساسیت بیشتری دارند. اما وقتی شیر به شکل فله عرضه می شود، کنترل آن از لحاظ بهداشتی سخت است. محصولاتی که تحت نظارت وزارت بهداشت و در قالب محصولات کارخانه ای عرضه می شوند، قطعاً بهتر از محصولات فله و خارج از چرخه کنترل هستند.

وی خاطرنشان کرد: معمولاً مصرف شیر از حدود هشت ماهگی تا یک سالگی توصیه می شود و بهتر است بعد از یک سالگی باشد تا حساسیت یا مشکلی برای کودک ایجاد نکند. در ابتدا نیز بهتر است شیر را به صورت رقیق شده مصرف کنند و بعد کم کم شیر معمولی جایگزین شود. برای جوشاندن شیر، پنج تا هفت دقیقه کافی است. نباید لبنیات و شیر را بیش از حد حرارت داد، چرا که به ساختار آن آسیب زیادی وارد می شود. باید شیر را سالم تهیه و آن ها را به اندازه مصرف کرد. همچنین یک سری تصورات نادرست علیه لبنیات در جامعه وجود دارد که به هیچ عنوان تأیید نمی شوند؛ بنابراین به این باورها نباید توجه کرد.