با رسیدن به فصل گرما و افزایش محسوس مصرف برق در کشور، موضوع ناترازی انرژی بار دیگر به صدر دغدغه های ملی بازگشته است.

به گزارش اقتصادنیوز، تابستان 1405 در حالی آغاز می شود که بخش قابل توجهی از صنایع کشور هنوز درگیر جبران خسارت های ناشی از خاموشی های سال گذشته هستند و نگرانی ها درباره فشار بر شبکه سراسری برق و احتمال تکرار قطعی ها وجود دارد.

در این شرایط، نقش هماهنگی میان بخش دولتی و خصوصی، ظرفیت های نیروگاه های تجدیدپذیر و استفاده بهینه از فناوری های ذخیره ساز انرژی، بیش از پیش اهمیت پیدا می کند.

در گفت وگو با آرش نجفی، رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، ابعاد مختلف ناترازی برق در تابستان، پیامدهای آن برای صنایع و خانوارها و راهکارهای کاهش فشار بر شبکه بررسی شده است.

با توجه به ورود کشور به فصل گرما و هشدارهای پی درپی در خصوص افزایش مصرف برق، ارزیابی شما از میزان ناترازی انرژی در تابستان امسال چیست؟ آیا پیش بینی می کنید که این ناترازی نسبت به سال گذشته بیشتر شود و این اتفاق چه تبعاتی برای صنایع کشور خواهد داشت؟

در ابتدا باید اشاره کنم که خوشبختانه پس از مدت ها، امسال شاهد طبیعتی هستیم که همه رویدادهای آن به موقع است. در حال حاضر که نزدیک به نیمه خردادماه هستیم، بهترین زمان برای تغییرات فصلی است. سال گذشته گرما به طور زودهنگام از اواخر فروردین ماه آغاز شد؛ لذا امسال شرایط به موقع است.

موضوع مهم تر این است که برخی از زیرساخت های کشور و همچنین تعدادی از صنایع آسیب دیده اند، اما در این میان، اتفاق نسبتاً مثبتی نیز رخ داده و آن ورود نزدیک به 5000 مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر (خورشیدی) به مدار است.

عمده مشکلات ناترازی در کشور مربوط به زمانی است که برق برای سیستم های برودتی استفاده می شود. ما در شب و یا در ایام سرد سال به آن صورت مشکل کمبود برق نداریم؛ چالش اصلی ما از ساعت 10 یا 11 صبح آغاز می شود که هوا رو به گرمی می رود و مردم سیستم های سرمایشی خود را روشن می کنند و این وضعیت تا ساعت 7 یا 8 شب که هوا خنک تر شده و آفتاب افول می کند، ادامه می یابد.

خوشبختانه در این بازه زمانی، انرژی خورشیدی نیز در مدار قرار دارد و بخشی از نیاز را تأمین می کند. سال گذشته ما با ناترازی نزدیک به 20 هزار مگاوات مواجه بودیم، اما طبق گفته مدیرعامل محترم توانیر، امسال این عدد به حدود 12 هزار مگاوات رسیده است که نشان دهنده کاهش فشار و میزان خاموشی ها در بخش صنعت است.

با توجه به کاهش ناترازی که به آن اشاره کردید، وضعیت خاموشی ها در بخش های مختلف به چه صورت خواهد بود؟ آیا اولویتی برای جلوگیری از آسیب به صنایع در نظر گرفته شده است؟

با توجه به آسیب های جدی که سال گذشته به دلیل خاموشی ها به پیکره صنعت وارد شد، رییس جمهور تأکید اکید کرده اند که صنایع خاموش نشوند. اگر قرار باشد این دستورالعمل به طور جدی پیگیری و اجرا شود، قاعدتاً بایستی خاموشی منازل مسکونی افزایش یابد.

به نظر من، برای اینکه چرخ صنعت کشور پابرجا بماند، مردم باید تحمل دو ساعت خاموشی در روز را داشته باشند. پیش بینی می شود که این روند از اواخر خرداد یا اوایل تیرماه آغاز شود و مردم ایران احتمالاً به مدت سه ماه با این شرایط درگیر خواهند بود که در این مدت همراهی و همدلی همگانی ضروری است.

برای اقتصاد کشور لازم است که مردم این ازخودگذشتگی را داشته باشند، اما راهکار اصلی در سرمایه گذاری بخش های مختلف بر روی دستگاه های ذخیره ساز برق نهفته است. مردم می توانند با تهیه این دستگاه ها، در ساعاتی که شبکه مشکلی ندارد (مانند شب ها)، برق را ذخیره کرده و در ساعات پیک و گرم روز از آن استفاده کنند؛ این کار هم به رفاه خانواده ها کمک می کند و هم فشار را از روی شبکه سراسری برمی دارد.

پنل های خورشیدی برای همه مقدور نیست، اما ذخیره ساز مقدور است در همه منازل مسکونی نصب شود؛ باید به عمر مفید 16 تا 20ساله این دستگاه ها توجه کرد. با توجه به اینکه قیمت برق در آینده حتماً تغییر خواهد کرد و رو به افزایش است و تعرفه گذاری ها بر اساس ساعات مصرف تغییر خواهد کرد، این سرمایه گذاری کاملاً مقرون به صرفه و سودآور خواهد بود.

افراد می توانند برق را با قیمت ارزان در شب ذخیره و در ساعات گران روز استفاده کنند که این امر در میان مدت هزینه ها را مستهلک می کند. پیشنهاد ما این است که شبکه بانکی و بخش های اقتصادی تسهیلات لازم را برای خرید این تجهیزات در اختیار مردم قرار دهند. امروزه در تمام دنیا از باتری های لیتیوم فسفات آهن با همین رویکرد استفاده می شود و من حتی به دفاتر خبری و مجموعه های شما نیز توصیه می کنم به جای ژنراتور، از سیستم های پاور استوریج (Power Storage) استفاده کنید؛ چرا که استفاده از ژنراتور فرآیندی منطقی برای تأمین این نیاز نیست.

با توجه به محدودیت منابع دولت برای توسعه زیرساخت های انرژی، نقش بخش خصوصی را در کاهش ناترازی برق چطور ارزیابی می کنید؟ موانع اصلی ورود سرمایه گذاران خصوصی به حوزه نیروگاه سازی و انرژی های تجدیدپذیر چیست و چه اصلاحاتی باید انجام شود تا بخش خصوصی انگیزه واقعی برای مشارکت پیدا کند؟

واقعیت این است که نحوه صدور مجوزها بسیار دشوار شده است. اینکه دولت صرفاً همه را به سمت انرژی های تجدیدپذیر سوق دهد، به تنهایی کار عاقلانه ای نیست؛ زیرا در مقاطعی توان پاسخ گویی کامل از این طریق وجود نخواهد داشت. ما باید به سمت نوگرایی حرکت کنیم و نیروگاه های قدیمی با راندمان پایین را از مدار خارج کنیم تا فضا برای شکوفایی انرژی های تجدیدپذیر مهیا شود.

مطلب بسیار حائز اهمیت، بوروکراسی فرساینده ای است که در مسیر صدور مجوزها وجود دارد. رفتارها بسیار سخت گیرانه است و این موضوع باعث شده بسیاری از سرمایه گذاران در میانه راه ناتوان شده و از ادامه مسیر باز بمانند. حتماً باید یک بازنگری جدی صورت گیرد و بوروکراسی ها کاهش یابد تا مردم و بخش خصوصی بتوانند راحت تر مجوز دریافت کرده و فعالیت های خود را در حوزه انرژی انجام دهند.