مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با اذعان به اینکه جنگ‌های تحمیلی علیه ایران مانع از سرگیری کامل بازرسی‌ها از تأسیسات هسته‌ای شده است، تأکید کرد که راه‌حل موضوع هسته‌ای ایران مذاکره دیپلماتیک است.

به گزارش ایرنا، رافائل گروسی روز جمعه در نشست با خبرنگاران در وین، در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت فعالیت‌های راستی‌آزمایی آژانس در ایران گفت: تلاش‌های متعددی برای ازسرگیری فعالیت‌های راستی‌آزمایی در ایران انجام شده است؛ هم پس از جنگ 12 روزه و هم از زمان رخدادهای نظامی اخیر در سال جاری.

وی افزود: موضوع از چند جهت پیچیده است، زیرا ایران مجموعه‌ای از تعهدات برای اطلاع‌رسانی به آژانس و فراهم کردن دسترسی برای کار بازرسی دارد. روشن است که در شرایط جنگی، انجام این کار ممکن نیست، اما اکنون مدت نسبتاً طولانی از آتش‌بس گذشته است.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با بیان اینکه بازرسان آژانس توانسته‌اند برخی تاسیسات هسته‌ای ایران را بازرسی کنند، گفت: اگر درباره موانع می‌پرسید، باید بگویم وضعیت کنونی، یعنی درگیری و جنگ ادامه‌دار، مانع است. آتش‌بس وجود دارد، اما از نظر فنی جنگ با اسراییل و آمریکا همچنان ادامه دارد.

وی با بیان اینکه آژانس به‌طور مستقیم و گاهی غیرمستقیم در گفت‌وگوهای میان طرف‌ها مشارکت داشته است، تصریح کرد: از نظر ما امکان تعامل همیشه وجود دارد و باید همیشه وجود داشته باشد.

مدیرکل آژانس در پاسخ به پرسشی درباره گفت‌وگوهای ایران و آمریکا نیز گفت که آژانس طرف این روند جاری نیست، اما به‌صورت جداگانه با هر دو طرف در تماس است.

گروسی افزود: برداشت ما این است که آنها ظاهراً نسبتاً به توافق نزدیک هستند؛ البته من این را بیشتر در ارتباط با موضوع هسته‌ای می‌گویم، چون مسائل دیگر در حوزه مسئولیت من نیست.

وی ادامه داد: به نظر من، آنها به نوعی چارچوب یا ساختار سازمانی نزدیک شده‌اند تا به خودشان زمان بدهند و مسائل مختلف را بررسی کنند. بنابراین، این یک احتمال جدی است که دست‌کم چنین چیزی شکل بگیرد و بعد باید دید چه اتفاقی می‌افتد.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال صدور قطعنامه در نشست شورای حکام علیه ایران، از اظهارنظر مستقیم خودداری کرد و گفت: ترجیح می‌دهم درباره این موضوع اظهارنظر نکنم. این مسئله مربوط به کشورهای عضو است که بخواهند قطعنامه‌ای داشته باشند یا نه.

گروسی در عین حال تأکید کرد: برای من مهم این است که تمرکز بر رایزنی‌هایی که در جریان است از دست نرود، زیرا معتقدم راه‌حل این موضوع، مذاکره دیپلماتیک است.

وی افزود که اقدامات دیگر می‌تواند بیانگر درخواست‌ها یا فراخوان‌هایی باشد مبنی بر اینکه ایران باید اقداماتی انجام دهد یا اینکه جهان چه انتظاراتی دارد.

گروسی در ادامه نشست خبری درباره سرنوشت اورانیوم غنی‌شده ایران در هر توافق احتمالی ادعا کرد که این مسئله محور هر راه‌حل، توافق یا تفاهم خواهد بود و باید درباره آن تصمیم‌گیری شود.

وی در پاسخ به پرسشی درباره گزینه‌های فنی پیش‌رو، از جمله ادعای واشنگتن برای انتقال مواد به خارج از کشور، رقیق‌سازی آن در داخل ایران یا باقی‌ماندن مواد در کشور تحت نظارت آژانس گفت: همه این گزینه‌ها از نظر فنی ممکن است؛ چه صادرات مستقیم مواد، چه رقیق‌سازی و سپس صادرات، و چه باقی‌ماندن آن در داخل کشور تحت کنترل آژانس.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی افزود که انتخاب میان این گزینه‌ها «تصمیمی سیاسی» است و آژانس از نظر فنی توان اجرای هر یک از این سناریوها را دارد.

وی در عین حال گفت که انتقال مواد در شکل کنونی می‌تواند دشوارتر و حساس‌تر باشد، زیرا به گفته او این مواد به‌صورت گاز و با غنای 60 درصد است.

گروسی با تأکید بر اینکه آژانس در چنین روندی نقش اجرایی و فنی دارد، اظهار داشت: آژانس در آنجا حضور خواهد داشت تا اطمینان حاصل کند همه چیز به‌صورت ایمن و امن انجام می‌شود و تحت نظارت قرار دارد.

وی که تاکنون تجاوز به تاسیسات هسته‌ای ایران را محکوم نکرده است، ادعا کرد که پیش از هر تصمیم درباره سرنوشت مواد هسته‌ای، آژانس باید به ایران بازگردد و مقدار مواد را بررسی کند.

مدیرکل آژانس افزود: بازگشت آژانس در هر شرایطی پیش‌شرط هر چیزی است. ما باید بازگردیم و دوباره مشخص کنیم وضعیت چیست.

گروسی همچنین گفت که آژانس پیشتر نیز تجربه راستی‌آزمایی رقیق‌سازی مواد هسته‌ای در ایران را داشته است و از این رو، از توان فنی لازم برای اجرای گزینه‌های مختلف برخوردار است.

وی در پاسخ به پرسشی درباره دیدار امروز خود با سفرای ایران، چین و روسیه نیز گفت که این نشست به درخواست نمایندگان سه کشور برگزار شد. گروسی افزود که در این دیدار، طرف‌های حاضر بر دشواری اجرای تعهدات پادمانی ایران در شرایط کنونی تأکید کردند.

گروسی در بخش دیگری از نشست، با اشاره به حملات سال‌های اخیر علیه تأسیسات هسته‌ای در اوکراین، ایران، امارات و روسیه گفت که صنعت هسته‌ای اکنون با این واقعیت روبه‌روست که جهان وارد دوره‌ای از درگیری‌ها و بی‌ثباتی‌های گسترده شده و نقش آژانس به‌عنوان نهاد ناظر جهانی هسته‌ای بیش از گذشته اهمیت یافته است.

وی با این حال گفت که آژانس در حال حاضر نیازی به بازنگری کامل در نظام استانداردهای ایمنی هسته‌ای نمی‌بیند، اما بر آمادگی و پاسخ اضطراری در تأسیسات هسته‌ای تأکید بیشتری خواهد شد.