دونالد ترامپ، رییس جمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که تنگه استراتژیک هرمز طبق مفاد توافقی که روز یکشنبه با ایران حاصل شده، بازگشایی شده است. با این حال، منابع صنعت کشتیرانی و داده های ردیابی کشتی ها نشان می دهد که وضعیت عملی در این گذرگاه حیاتی همچنان با ابهام و رکود همراه است.

به نقل از سی ان ان، ترامپ روز دوشنبه در شبکه های اجتماعی نوشت: کشتی ها در حال حرکت هستند، بسیاری از آن ها با محموله های نفتی، از تنگه هرمز خارج می شوند.

اما کارشناسان حوزه کشتیرانی می گویند شواهد میدانی چنین ادعایی را تأیید نمی کند و هشدار داده اند که نااطمینانی درباره مفاد توافق و شرایط امنیتی ممکن است باعث شود ترافیک عبوری از این تنگه برای هفته ها یا حتی ماه ها در سطح پایین باقی بماند.

جاکوب لارسن، مدیر ارشد ایمنی و امنیت در شورای دریانوردی بین المللی و بالتیک (BIMCO)، در بیانیه ای گفت: بیانیه های ایالات متحده و ایران در حال حاضر نامشخص است و اطلاعات کافی در مورد جنبه های کلیدی مانند زمان بندی و مسیرهای امن ارائه نمی دهد.

او افزود: به دلیل کمبود جزییات و سابقه اطمینان بخشی های بیش از حد خوش بینانه، ما معتقدیم که وضعیت امنیتی برای صنعت کشتیرانی همچنان بی ثبات است و ما همچنان شروع عبور و مرور کشتی ها را در این مرحله بسیار پرخطر می دانیم. وی همچنین تأکید کرد: ما به صاحبان کشتی توصیه می کنیم که به ارزیابی های دقیق ریسک ادامه دهند و از همه طرف ها درخواست می کنیم که ایمنی دریانوردان را در اولویت قرار دهند.

با وجود محدودیت ها، برخی کشتی ها حتی در اوج تنش های نظامی نیز از این مسیر عبور کرده اند. ناتاشا کانوا، رییس استراتژی کالاهای جهانی در جی پی مورگان، در یادداشتی برای مشتریان نوشت: با وجود محاصره دریایی مداوم و کاهش شدید ترافیک تجاری، به نظر می رسد حجم شگفت انگیزی از نفت خام و فرآورده های نفتی هنوز در حال عبور از این تنگه هستند.

در همین حال، باب مک نالی، بنیانگذار گروه انرژی راپیدان، در گفت وگو با CNN گفت: بین 0 تا 10 درصد از جریان های عادی نفت در بیشتر روزها از تنگه خارج می شوند، که به گفته او به جلوگیری از افزایش قیمت نفت کمک کرده است. او افزود که امید به بازگشایی تنگه باعث شد قیمت های آتی نفت روز دوشنبه به پایین ترین سطح سه ماهه برسد.

با این حال، داده های شرکت کپلر که حرکت کشتی ها را ردیابی می کند نشان می دهد هیچ جابه جایی قابل توجهی در میان حدود 220 نفتکش و نزدیک به 500 کشتی گرفتار در خلیج فارس ثبت نشده است.

مت اسمیت، تحلیلگر ارشد نفت در کپلر، گفت: این تعجب آور نیست، زیرا قرار نیست این توافق تا جمعه امضا شود. او افزود که بازگشت به شرایط عادی احتمالاً سه تا چهار ماه زمان خواهد برد.

به گفته اسمیت، اپراتورهای کشتی و شرکت های بیمه دریایی تمایل دارند ابتدا شاهد عبور سایر کشتی ها باشند تا اعتماد لازم برای ورود به تنگه ایجاد شود. او گفت: این یک وضعیت مرغ و تخم مرغ است. وی همچنین تأکید کرد که بدون پوشش بیمه ای، تمایل به عبور از این مسیر حتی کمتر خواهد بود.

در همین راستا، شرکت های بیمه دریایی بزرگ نیز هنوز تغییری در سیاست های خود اعلام نکرده اند. یکی از شرکت ها، اسکالد، تأیید کرده است که محدودیت های پوشش خود را تغییر نداده است.

این شرکت اعلام کرد: هرگونه بررسی نرخ ها در سطح بازار، به ویژه نرخ های جنگی که در تنگه هرمز اعمال می شود، تقریباً به طور قطع به اطمینان از سفرهای ایمن بستگی دارد.

لارسن از BIMCO همچنین تأکید کرد که خطوط کشتیرانی به تضمین هایی درباره پاکسازی مسیر و حذف تهدیداتی مانند مین های دریایی نیاز دارند. ترامپ در اظهاراتی در نشست گروه هفت نیز گفته بود: آن ها در حال جستجوی کمی برای یافتن چند مین هستند که قبلاً پیدا کرده اند، اما… کشتی ها اکنون شروع به حرکت کرده اند. روز جمعه، کاملاً باز خواهد شد.

با این حال، کارشناسان صنعت حمل ونقل دریایی می گویند علاوه بر امنیت مسیر، موضوعاتی مانند فاصله ایمن کشتی ها و حضور نیروهای حفاظتی نیز باید مشخص شود.

لارسن در پایان گفت: کشتی هایی که در خلیج فارس گرفتار شده اند، به محض اینکه ایمن شوند، علاقه مند به ترک آن خواهند بود. گام بعدی این است که به صاحبان کشتی اطمینان داده شود که عبور از تنگه هرمز نه تنها مجاز، بلکه ایمن نیز هست.

منبع: فرارو