امروزه مراجعه به دندانپزشک دیگر مانند گذشته تجربه ای وحشتناک نیست. میلیون ها نفر هر سال با کمک داروهای بی حسی و آرام بخش بدون تحمل درد درمان می شوند. اما کمتر کسی می داند که آغاز این تحول بزرگ، مدیون دندانپزشکی است که حاضر شد خودش را به عنوان نخستین داوطلب آزمایش کند.

در سال 1844، هوراس ولز، دندانپزشک جوان آمریکایی اهل ایالت کنتیکت، شاهد نمایشی عجیب بود. در این نمایش، فردی پس از استنشاق گاز نیتروس اکسید یا همان گاز خنده به زمین افتاد و پایش به شدت زخمی شد، اما هیچ دردی احساس نکرد. این صحنه ذهن ولز را درگیر کرد؛ آیا ممکن است بتوان از این گاز برای از بین بردن درد هنگام کشیدن دندان استفاده کرد؟

در آن زمان، کشیدن دندان یکی از دردناک ترین تجربه های پزشکی بود. بیماران اغلب بدون هیچ داروی مؤثری مجبور بودند درد شدید را تحمل کنند و بسیاری به همین دلیل از مراجعه به دندانپزشک خودداری می کردند.

ولز تصمیم گرفت فرضیه اش را بلافاصله آزمایش کند؛ اما نه روی بیماران، بلکه روی خودش.

روز بعد، از همکارش خواست یکی از دندان های عقل سالم او را بکشد. پیش از شروع کار، ولز مقدار مشخصی گاز نیتروس اکسید استنشاق کرد و پس از آن دندانش کشیده شد.

وقتی اثر گاز از بین رفت، جمله ای گفت که بعدها در تاریخ پزشکی ماندگار شد: تقریباً هیچ دردی احساس نکردم.

این تجربه موفق، ولز را متقاعد کرد که راهی برای رهایی انسان ها از درد پیدا کرده است. او در ماه های بعد بارها از این روش برای بیمارانش استفاده کرد و نتایج امیدوارکننده ای به دست آورد.

اما اتفاقی که می توانست او را به شهرت جهانی برساند، برعکس به یکی از تلخ ترین لحظات زندگی اش تبدیل شد.

در ژانویه 1845، ولز تصمیم گرفت روش جدید خود را در برابر استادان و دانشجویان Massachusetts General Hospital به نمایش بگذارد. هنگام کشیدن دندان، بیمار ناگهان فریاد زد. هرچند بعدها مشخص شد درد او بسیار کمتر از حالت عادی بوده و احتمالاً گاز به اندازه کافی استنشاق نشده بود، اما حاضران تصور کردند آزمایش شکست خورده است. بسیاری از پزشکان با تمسخر جلسه را ترک کردند و روش ولز را بی فایده دانستند.

چند سال بعد، ویلیام مورتون با استفاده از اتر، بیهوشی موفقی را در همان بیمارستان به نمایش گذاشت و نام او به عنوان یکی از پیشگامان بیهوشی در جهان مطرح شد. سال ها میان پزشکان بر سر اینکه چه کسی واقعاً بنیان گذار بیهوشی و کنترل درد بوده، اختلاف وجود داشت.

با گذشت زمان، بررسی اسناد تاریخی نشان داد که هوراس ولز نخستین فردی بود که به طور علمی و عملی از نیتروس اکسید برای کاهش درد دندانپزشکی استفاده کرده و حتی پیش از همه، حاضر شده بود این روش را روی خودش آزمایش کند. به همین دلیل امروزه بسیاری از مورخان پزشکی او را یکی از پدران بیهوشی مدرن می دانند.

سرنوشت ولز اما پایان تلخی داشت. او در سال های بعد دچار مشکلات روحی و روانی شد و در 33 سالگی، در سال 1848، درگذشت؛ در حالی که هنوز دستاورد بزرگش آن گونه که شایسته بود، شناخته نشده بود.

با این حال، تاریخ علم سرانجام حق را به او داد. انجمن های پزشکی و دندانپزشکی آمریکا سال ها بعد نقش او را در آغاز عصر کنترل درد به رسمیت شناختند و نامش در کنار بزرگ ترین پیشگامان بیهوشی ثبت شد.