انتشار بیانیه 66 نفر از اعضای مجلس خبرگان رهبری درباره مذاکرات ایران و آمریکا، واکنش های گسترده ای در فضای سیاسی و رسانه ای کشور به دنبال داشت. بیانیه ای که برخی آن را از منظر سیاسی کم سابقه ارزیابی کردند و از زوایای مختلف به تحلیل آن پرداختند.

به گزارش فرارو، محور اصلی این بیانیه 10 بندی، توصیه به هیئت مذاکره کننده برای پایبندی به خطوط قرمز و رهنمودهای رهبر انقلاب در روند گفت وگو با ایالات متحده است. امضاکنندگان تأکید کرده اند که خطوط قرمز ابلاغی از سوی رهبر انقلاب، از منظر شرعی و سیاسی لازم الاجراست و نباید از آن عبور شود.

ساعاتی پس از انتشار این بیانیه، دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری نیز اطلاعیه ای منتشر کرد. مهم ترین نکته این اطلاعیه، تفکیک میان موضع رسمی مجلس خبرگان و موضع گروهی از اعضای آن بود. دبیرخانه تأکید کرد که مواضع رسمی این مجلس بر اساس آیین نامه داخلی و از طریق سازوکارهای مشخص، توسط دبیرخانه یا هیئت رییسه منتشر می شود؛ بنابراین بیانیه اخیر، موضع رسمی مجلس خبرگان محسوب نمی شود، بلکه دیدگاه جمعی از اعضای آن است.

با این حال، اطلاعیه دبیرخانه در عین حال بر محتوای بیانیه نیز صحه گذاشت و اعلام کرد اختلافی با اصل موضوع وجود ندارد. در بخشی از این اطلاعیه آمده است:

انتظار می رفت بانیان محترم تهیه و انتشار این بیانیه، وحدت خبرگان را حفظ کرده و همان گونه که به آنان پیشنهاد داده شد اقدام می نمودند و بیانیه مذکور پس از بحث و تبادل نظر بیشتر به صورت مرسوم از سوی دبیرخانه یا هیئت رییسه خبرگان انتشار می یافت تا ابهامی در جامعه ایجاد نشود، اما متأسفانه این کار اتفاق نیفتاد و سؤالاتی را در اذهان نسبت به اعضای محترمی که نام آنها در ذیل این بیانیه نیامده است ایجاد کرد؛ در حالی که این عزیزان با اصل محتوا مخالفتی ندارند، اما یا به روش کار معترض بوده اند یا اساساً در جریان امر قرار نگرفته اند.

انتشار این بیانیه، در فضای رسانه ای و شبکه های اجتماعی نیز با تفسیرهای متفاوتی همراه شد. بخش قابل توجهی از جریان اصولگرای تندرو، این اقدام را نشانه احساس خطر اعضای خبرگان نسبت به روند مذاکرات دانست و بر بی سابقه بودن صدور چنین بیانیه ای تأکید کرد. پس از انتشار اطلاعیه دبیرخانه نیز، انتقادها متوجه این نهاد شد. این گروه استدلال می کردند که وقتی 66 نفر از اعضای خبرگان بیانیه ای را امضا کرده اند، نباید بر تفاوت میان موضع رسمی مجلس و موضع امضاکنندگان تأکید می شد و اقلیت باقی مانده باید ملاحظات وحدت را در نظر می گرفتند.

در مقابل، بخشی از اصولگرایان میانه رو تلاش کردند توجه افکار عمومی را به محتوای اطلاعیه دبیرخانه جلب کنند. از نگاه آنان، دبیرخانه نه تنها اصل بیانیه را رد نکرده، بلکه بر همان خطوط قرمز، رهنمودهای رهبر انقلاب و ضرورت حمایت از تیم مذاکره کننده تأکید کرده است؛ بنابراین اختلاف اصلی، به فرآیند انتشار بیانیه بازمی گردد، نه مضمون آن.

در سطحی دیگر نیز، برخی منتقدان اساساً ورود اعضای مجلس خبرگان به چنین موضوعی را محل بحث دانستند و با استناد به جایگاه این نهاد در قانون اساسی، درباره حدود نقش و اختیارات آن در مسائل اجرایی و سیاست خارجی پرسش هایی مطرح کردند؛ موضوعی که خود به شکل گیری بحث های تازه ای میان موافقان و مخالفان این بیانیه انجامید.

این بیانیه و سپس اطلاعیه دبیرخانه، به سرعت در رسانه های فارسی زبان خارج از کشور نیز بازتاب یافت. در این میان، رسانه ها و فعالان وابسته به سازمان رجوی بیش از دیگران کوشیدند از اختلاف برداشت ها درباره این دو متن، روایتی از شکاف در سطوح مدیریتی جمهوری اسلامی ارائه کنند.

در حالی که اطلاعیه دبیرخانه تصریح می کرد اختلافی با اصل محتوای بیانیه وجود ندارد و انتقادها متوجه شیوه انتشار آن است، این رسانه ها تلاش کردند اختلاف بر سر فرآیند را به اختلافی در سطح تصمیم گیری سیاسی کشور تعبیر کنند؛ روایتی که در فضای مجازی نیز از سوی برخی حساب های همسو بازنشر شد.

منبع: فرارو