وزیر امور خارجه آمریکا در جلسه استماع مجلس سنای این کشور از سیاست‌های دولت «دونالد ترامپ» در قبال ایران دفاع کرد؛ نشستی که در آن سناتورهای دموکرات با انتقاد از جنگ علیه ایران، هزینه‌های نظامی، مبنای حقوقی حملات، مذاکرات هسته‌ای و پیامدهای بسته شدن تنگه هرمز، دولت را به چالش کشیدند.

به گزارش ایسنا، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا در جریان جلسه استماع مجلس سنای آمریکا، در پاسخ به پرسش‌های سناتورهای دموکرات درباره جنگ با ایران، مذاکرات هسته‌ای، تحریم‌ها و تنگه هرمز، از راهبرد دولت «دونالد ترامپ» دفاع کرد و گفت که دولت ترامپ هیچ توهمی ندارد که مذاکرات با ایران آسان خواهد بود.

او با احتمال شکست مذاکرات گفت که دولت می‌خواهد به مسیر دیپلماتیک فرصتی بدهد.

در این جلسه، برایان شاتس، سناتور دموکرات با انتقاد از جنگ علیه ایران گفت: پیش از آغاز این جنگ، تنگه هرمز باز بود، اما اکنون اقتصاد آمریکا و جهان با پیامدهای بسته شدن این گذرگاه دریایی روبه‌رو شده است.

وی همچنین گفت ایران از طریق فروش نفت به چین و همچنین امتیازهایی که ممکن است در جریان مذاکرات آینده دریافت کند، منابع مالی لازم برای بازسازی توان نظامی و اعمال کنترل منطقه‌ای خود را به دست خواهد آورد.

شاتس خطاب به روبیو گفت: دولت ترامپ توافق هسته‌ای برجام در دولت «باراک اوباما» را به‌شدت مورد انتقاد قرار می‌داد و اکنون دوباره در حال تلاش برای دستیابی به توافقی با ایران است.

او همچنین با اشاره به هزینه‌های جنگ، گفت رییس‌جمهور آمریکا مدام از نابودی کامل ایران سخن می‌گوید، اما جنگ همچنان ادامه دارد و هر هفته میلیاردها دلار هزینه بر آمریکا تحمیل می‌شود.

به‌جای جنگ‌افروزی، بر دیپلماسی تمرکز کنید

در ادامه جلسه، «کریس مورفی» سناتور دموکرات، با بیان اینکه جنگ با ایران اقتصاد آمریکا و اقتصاد جهانی را گروگان مذاکرات با تهران کرده است، از روبیو خواست اهداف نهایی دولت آمریکا در مذاکرات را به‌طور شفاف بیان کند.

در بخش دیگری از جلسه، «تمی داک‌ورث» سناتور دموکرات، گفت دولت ترامپ به‌جای دیپلماسی بر جنگ‌افروزی متمرکز بوده است.

وی با اشاره به برآوردهای خود گفت: هزینه جنگ دولت ترامپ علیه ایران تا این هفته احتمالاً از 35 میلیارد دلار فراتر رفته و از کل بودجه درخواستی وزارت امور خارجه آمریکا برای سال مالی 2027 نیز بیشتر شده است.

داک‌ورث این موضوع را نشانه اولویت‌های نادرست دولت آمریکا دانست و هشدار داد که تکیه بیش از حد بر قدرت نظامی، متحدان واشنگتن را نیز با مخاطرات امنیتی بیشتری روبه‌رو کرده است.

پنتاگون چه چیزی را از کنگره پنهان کرده است؟

در ادامه این جلسه، «تیم کین» سناتور دموکرات، با انتقاد از مبانی حقوقی جنگ‌افروزی‌های آمریکا گفت بررسی اسناد مربوط به حملات نشان می‌دهد معیارهای انتخاب اهداف با آنچه دولت آمریکا به افکار عمومی اعلام کرده، همخوانی ندارد.

او گفت: «من نمی‌گویم حملاتی که بررسی کرده‌ام با معیارهای هدف‌گیری مطابقت نداشته است، اما نکته عجیب این است که دولت همواره اعلام کرده عملیات‌ها علیه قاچاقچیان مواد مخدر انجام می‌شود، در حالی که وجود مواد مخدر در یک قایق، اساساً یکی از معیارهای هدف‌گیری نیست.»

کین از سناتورها خواست اسناد طبقه‌بندی‌شده مربوط به حملات را مطالعه کنند و افزود: «اگر همان گزارش‌هایی را که من دیده‌ام بررسی کنید، به اندازه من شگفت‌زده خواهید شد.»

این سناتور سپس با اشاره به نقش هم‌زمان «مارکو روبیو» به عنوان وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی آمریکا، موضوع مبنای حقوقی جنگ‌های آمریکا را مطرح کرد.

او گفت دولت آمریکا درباره عملیات «نیزه جنوبی» و همچنین عملیات «عزم مطلق» علیه دولت ونزوئلا، نظر حقوقی وزارت دادگستری را در اختیار کنگره قرار داده بود و نمایندگان امکان بررسی آن را داشتند، اما با گذشت 92 روز از جنگ با ایران، دولت همچنان از ارائه نظر حقوقی دفتر مشاور حقوقی وزارت دادگستری درباره مشروعیت این جنگ به کنگره خودداری کرده است.

کین افزود حتی اعضای کمیته اطلاعات، کمیته روابط خارجی و کمیته نیروهای مسلح سنا نیز به این نظر حقوقی دسترسی ندارند؛ در حالی که دولت هم‌زمان از کنگره درخواست تصویب بودجه‌های کلان نظامی را دارد.

وی گفت: «ما نهاد ناظر هستیم. شما امروز برای درخواست بودجه به اینجا آمده‌اید و وزارت دفاع نیز بودجه‌ای نزدیک به یک تریلیون و 500 میلیارد دلار، یعنی حدود 40 درصد بیشتر از سال گذشته، درخواست کرده است، اما در عین حال اجازه نمی‌دهید مبنای حقوقی این جنگ را ببینیم.»

کین افزود خودداری دولت از ارائه این سند، این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا در آن نکاتی وجود دارد که دولت مایل نیست کنگره از آن مطلع شود؟

او گفت: «آیا در آن نظر حقوقی، دیدگاه مخالفی وجود دارد که جنگ را غیرقانونی دانسته باشد؟ آیا محدودیت‌هایی مانند ممنوعیت حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی از جمله مدارس و پل‌ها در آن آمده است؟ یا شاید فرض‌هایی مانند پایان جنگ ظرف دو روز یا بسته نشدن تنگه هرمز توسط ایران در آن مطرح شده باشد.»

مسئله هیئت صلح و ساختار مالی غیرشفاف آن

در ادامه جلسه استماع، «جکی روزن» سناتور دموکرات، با اشاره به گزارش‌هایی درباره نحوه مدیریت منابع مالی «هیئت صلح» غزه گفت شفافیت کافی درباره وجوه اهدایی به این نهاد وجود ندارد و برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که این منابع در یک حساب خصوصی در بانک «جی‌پی مورگان» نگهداری می‌شود، بدون آنکه سازوکار مستقلی برای نظارت بر آن وجود داشته باشد.

او از روبیو پرسید چه کسی مسئول پاسخگویی درباره این نهاد است و تیم او برای دریافت اطلاعات باید با چه فرد یا نهادی تماس بگیرد.

روبیو در پاسخ گفت «هیئت صلح» به تازگی تعدادی نیروی انسانی استخدام کرده و فعالیت آن با ساختاری کوچک آغاز شده است. به گفته او، این مجموعه در ساختمان «مؤسسه صلح» مستقر است و در نهایت حدود 15 تا 20 نیروی تمام‌وقت خواهد داشت.

روزن سپس درباره میزان منابع مالی این نهاد و حساب بانکی آن سؤال کرد. روبیو گفت این منابع، بودجه دولت آمریکا نیست، بلکه از کمک‌های اهداکنندگان تأمین می‌شود و تأکید کرد نظارت کنگره تنها بر منابع مالی دولت آمریکا اعمال خواهد شد.

او همچنین گفت تاکنون هیچ بودجه‌ای از سوی دولت آمریکا به این نهاد پرداخت نشده و پیشنهاد اختصاص 50 میلیون دلار نیز در نهایت اجرایی نشده است، زیرا ساختار «هیئت صلح» به عنوان یک سازمان بین‌المللی غیردولتی شکل گرفته است.

در بخش پایانی این نشست، روزن با اشاره به مذاکرات اخیر آمریکا در پاکستان، از غیبت روبیو در این مذاکرات انتقاد کرد و گفت در حالی که نمایندگان دیگر آمریکا در این گفت‌وگوها حضور داشتند، گزارش‌ها و تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد او در یک میهمانی همراه با «دونالد ترامپ» حضور داشته است.

روبیو این ادعا را با قاطعیت رد کرد و گفت: «من در هیچ مهمانی حضور نداشتم.»

وی افزود: «من در کنار رییس‌جمهور بودم، زیرا در جریان مذاکرات به طور مداوم با تیم مذاکره‌کننده در تماس بودم. چندین بار به اتاق دیگری رفتم، رییس‌جمهور را در جریان آخرین تحولات قرار دادم و دست‌کم شش بار، از جمله دو بار از طریق خط ارتباطی امن، با اعضای تیم مذاکره‌کننده گفت‌وگو کردم.»

روبیو تأکید کرد تیم اعزامی آمریکا به پاکستان به ریاست معاون رییس‌جمهور فعالیت می‌کرد و نماینده ویژه رییس‌جمهور در امور مذاکرات صلح و همچنین «جارد کوشنر» به عنوان مشاور نیز در آن حضور داشتند.

ویتکاف و روبیو همچنین در یک کنفرانس تلفنی عصرگاهی با اعضای مجلس نمایندگان شرکت کردند. دارل عیسی (جمهوری‌خواه از کالیفرنیا) در یک مقطع مقامات دولت را در مورد سرنوشت ذخایر اورانیوم ایران تحت فشار قرار داد.

آنها تضمین‌هایی را که دولت به طور خصوصی در جلسات توجیهی قبلی به قانونگذاران منتخب داده، تکرار کردند - مبنی بر اینکه هدف مذاکره برای یک توافق نهایی است که ایران را از نگه داشتن اورانیوم غنی‌شده با غلظت بالا منع کند. آنها گفتند که تفاهم‌نامه‌ای که ترامپ اوایل این ماه امضا کرد، برای شروع این مذاکرات بود.  ویتکاف افزود که تیم فنی درگیر در آن بخش از مذاکرات از سوییس به قطر سفر می‌کند، جایی که قرار است مذاکرات بین ایالات متحده و ایران سه‌شنبه برگزار شود.

در همین حال، دموکرات‌ها دولت را تحت فشار قرار دادند تا جزییات بیشتری در مورد مزایای مالی که ایران می‌تواند تحت این تفاهم‌نامه به دست آورد - از جمله درآمد حاصل از فروش نفت ارائه دهد.

چاک شومر، رهبر اقلیت سنا، روز دوشنبه در یک تماس تلفنی جداگانه با تمام سناتورها، از روبیو و ویتکاف در مورد تحریم‌های نفتی سوال کرد و پس از آن در بیانیه‌ای گفت که آنها «به من تأیید کردند که ایران میلیاردها دلار درآمد نفتی به دست خواهد آورد و در عین حال اهرم خطرناکی بر تنگه هرمز حفظ خواهد کرد.» شومر افزود: «اگر این دفاعیه دولت پشت درهای بسته است، روبیو باید آن را با ادای سوگند، در ملاء عام، در برابر کمیته روابط خارجی ارائه دهد.»

روبیو و ویتکاف تلاش کردند تا نگرانی‌ها در مورد بازگشایی کند تنگه هرمز - مسیر تجاری حیاتی که بسته شدن آن باعث افزایش هزینه‌های سوخت و کود شده است - را کاهش دهند. هر دو مقام گفتند که مین‌زدایی بیشتری لازم است. 

آنها همچنین تلاش کردند به قانونگذاران اطمینان دهند که ایران هیچ پولی تحت این تفاهم‌نامه دریافت نکرده است - به ویژه نه مستقیماً از منابع آمریکایی.