رییس‌جمهور با تأکید بر ضرورت استقرار شایسته‌سالاری در مدیریت کشور، گفت: هدف دولت، بهره‌گیری از مدیران توانمند، متخصص و کارآمد برای اداره امور است، نه انتصاب بر مبنای گرایش‌های سیاسی.

به گزارش مهر، مسعود پزشکیان در نشست «هم‌اندیشی مسائل و چالش‌های نظام حکمرانی با محورهای افزایش بهره‌وری، اصلاح الگوی مصرف و کاهش فساد اداری» بر ضرورت تحول بنیادین در نظام آموزش عالی، مسئله‌محور شدن دانشگاه‌ها و بهره‌گیری مؤثر از ظرفیت نخبگان علمی برای حل مسائل ایران تأکید و در تشریح رویکرد دولت نسبت به اصلاح ساختار آموزش عالی اظهار کرد: دولت به دنبال برگزاری نشست‌های تشریفاتی و نمادین نیست، بلکه هدف اصلی، ایجاد تحول واقعی در نظام آموزش عالی و پیوند دادن دانشگاه با میدان عمل و عرصه حکمرانی است. دانشگاه باید از آموزش صرف فاصله بگیرد و به نهادی مسئله‌محور و اثرگذار در حل چالش‌های ایران تبدیل شود.

مهم‌ترین چالش نظام حکمرانی، شکاف میان دانش و اجراست

پزشکیان با بیان اینکه ایران در حوزه تئوری و ارائه راه‌حل با کمبود مواجه نیست، افزود: مسئله اصلی امروز ایران فقدان سازوکارهای اجرایی کارآمد و کمبود نیروهای توانمند، باانگیزه و باورمند برای پیاده‌سازی راهکارهای علمی است. مهم‌ترین چالش نظام حکمرانی در شرایط کنونی، شکاف میان دانش و اجراست.

رییس‌جمهور با تأکید بر آمادگی دولت برای واگذاری مسئولیت‌ها و اختیارات بیشتر به دانشگاه‌ها تصریح کرد: هر میزان دانشگاه‌ها آمادگی‌پذیرش مسئولیت و مشارکت در اصلاح فرآیندها و ساختارها را داشته باشند، دولت آماده واگذاری اختیارات متناسب خواهد بود. این رویکرد می‌تواند به الگویی فراگیر برای تحول در نظام آموزش عالی کشور تبدیل شود.

وی همچنین با تأکید بر ضرورت استقرار نظام شایسته‌سالاری در مدیریت کشور اظهار کرد: هدف دولت بهره‌گیری از ظرفیت انسان‌های توانمند، متخصص و کارآمد برای اداره امور است نه رویکردهای مبتنی بر گرایش‌های جناحی، سیاسی یا روابط غیرحرفه‌ای. استادان مدیریت می‌توانند در طراحی سازوکارهای شناسایی، ارزیابی و انتخاب مدیران شایسته نقش مؤثری ایفا کنند.

تمرکز قدرت و مسئولیت در اختیار حلقه‌ای محدود از افراد، با اصول حکمرانی مطلوب سازگار نیست

رییس‌جمهور با اشاره به ضرورت توزیع عادلانه فرصت‌های مدیریتی افزود: تمرکز قدرت و مسئولیت در اختیار حلقه‌ای محدود از افراد، با اصول حکمرانی مطلوب سازگار نیست. باید زمینه مشارکت تمامی نیروهای توانمند در عرصه‌های مدیریتی و اجرایی فراهم و همزمان، نظام پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری نیز تقویت شود.

بسیاری از فارغ‌التحصیلان فاقد مهارت‌ مدیریت، کار گروهی و طراحی ساختارهای حل مسئله هستند

پزشکیان با انتقاد از فاصله موجود میان آموزش‌های دانشگاهی و نیازهای واقعی ایران، تصریح کرد: در بسیاری از دانشگاه‌های معتبر جهان، آموزش مبتنی بر حل مسئله، کار تیمی و تجربه عملی است. دانشجویان در قالب تیم‌های تخصصی با مسائل واقعی مواجه می‌شوند و مهارت حل مسئله را در میدان عمل فرا می‌گیرند. در حالی که بخش مهمی از آموزش‌های ما همچنان بر انتقال دانش نظری متمرکز است و فارغ‌التحصیلان در بسیاری موارد از مهارت‌های لازم برای مدیریت، کار گروهی و طراحی ساختارهای حل مسئله برخوردار نیستند.

پرداخت‌ها باید متناسب با اثرگذاری، کیفیت آموزش، نوآوری، پژوهش و نقش‌آفرینی اعضای هیئت علمی باشد

وی با اشاره به برنامه‌های دولت برای ارتقای کیفیت آموزش عالی گفت: دولت اهتمام ویژه‌ای به توسعه زیرساخت‌ها و امکانات دانشگاهی و همچنین استقرار نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد دارد. پرداخت‌ها باید متناسب با میزان اثرگذاری، کیفیت آموزش، نوآوری، پژوهش و نقش‌آفرینی اعضای هیئت علمی باشد. نمی‌توان میان استادی که با تلاش، خلاقیت، ایده‌پردازی و فعالیت مؤثر در مسیر ارتقای دانشگاه گام برمی‌دارد با فردی که فاقد نقش‌آفرینی مؤثر است تفاوتی قائل نشد. نظام پرداخت عملکردمحور علاوه بر ارتقای بهره‌وری، از بروز تبعیض نسبت به استادان فعال و اثرگذار جلوگیری خواهد کرد.

رییس‌جمهور با اشاره به تجربه دانشگاه‌های معتبر جهان یادآور شد: در بسیاری از دانشگاههای معتبر جهان، عملکرد استادان، مستمر و براساس شاخص‌های مشخص ارزیابی می‌شود و استمرار فعالیت آموزشی به حفظ استانداردهای حرفه‌ای وابسته است. این رویکرد می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش و افزایش مسئولیت‌پذیری در نظام دانشگاهی ایران کمک کند.

پزشکیان در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به موضوع افزایش بهره‌وری، آموزش مستمر نیروی انسانی را از مهم‌ترین الزامات تحقق این هدف دانست و گفت: بهره‌وری بدون یادگیری مستمر، ارتقای مهارت‌ها و به‌روزرسانی دانش امکان‌پذیر نیست. آموزش باید واقعی، کاربردی و منجر به تغییر رفتار و ارتقای عملکرد شود، نه صرفاً دوره‌های تشریفاتی و صوری.

وی با تأکید بر اینکه بهره‌وری به معنای خلق ارزش بیشتر در قبال منابع مصرف‌شده است، تصریح کرد: ایران بیش از هر چیز به نیروهایی نیاز دارد که دانش، مهارت، انگیزه و توانایی حل مسائل را توأمان داشته باشند.

دولت آماده است بخشی از مأموریت‌های قابل واگذاری را به دانشگاه‌ها بسپارد

رییس‌جمهور دلیل توجه ویژه دولت به دانشگاه‌ها را ظرفیت بالای این نهادها برای تحول‌آفرینی دانست و افزود: دانشگاه‌ها هنوز گرفتار بسیاری از پیچیدگی‌ها و رویه‌های کند اداری نشده‌اند و می‌توانند با بهره‌گیری از توان استادان و دانشجویان، در اصلاح فرآیندها، افزایش بهره‌وری و ارائه راه‌حل‌های اجرایی برای مسائل کشور نقش‌آفرینی کنند. دولت آماده است بخشی از مأموریت‌های قابل واگذاری را به دانشگاه‌ها بسپارد تا با کمک به حل مسائل ایران، زمینه درآمدزایی و توسعه فعالیت‌های علمی و کاربردی آنان نیز فراهم شود.

پزشکیان در ادامه با اشاره به موضوع اصلاح الگوی مصرف، مهم‌ترین مؤلفه این حوزه را اصلاح رفتار دانست و گفت: تجربه دو سال گذشته نشان داد حتی در شرایط ناترازی‌های گسترده انرژی و فشارهای ناشی از خسارات جنگ، می‌توان از طریق اقناع افکار عمومی، آموزش و تغییر الگوهای رفتاری، مصرف را مدیریت کرد.

برنامه‌ای ملی برای ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی در حوزه مدیریت مصرف، تدوین می‌شود

رییس‌جمهور از تدوین برنامه‌ای ملی برای ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی در حوزه مدیریت مصرف خبر داد و افزود: بر اساس این برنامه، تمامی دستگاه‌ها موظف خواهند بود اقدامات خود در زمینه کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری را ارائه کنند و عملکرد آنان نیز ارزیابی خواهد شد. استادان مدیریت می‌توانند در طراحی شاخص‌ها، سازوکارهای ارزیابی و تدوین این برنامه نقش مؤثری داشته باشند.

وی با اشاره به برخی چالش‌های ساختاری ایران اظهار کرد: بخش قابل توجهی از مشکلات امروز ناشی از توسعه نامتوازن و تصمیم‌گیری‌های غیرعلمی در دهه‌های گذشته است. در بسیاری موارد میان منابع و مصارف تناسب لازم رعایت نشده و نتیجه آن بروز ناترازی‌هایی نظیر ناترازی انرژی بوده است. دانشگاهیان و به ویژه استادان مدیریت می‌توانند نقش مهمی در اصلاح این روند و طراحی الگوهای علمی توسعه ایفا کنند.

پزشکیان مدیریت تقاضا، کنترل مصرف و جلوگیری از شکل‌گیری تقاضاهای القایی را از دیگر الزامات حکمرانی کارآمد دانست و اظهار کرد: وزیر علوم مأمور شده است با تشکیل تیم‌های مشترک متشکل از استادان مدیریت، اقتصاد و صنعت، زمینه بهره‌گیری سازمان‌یافته از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها در حل مسائل ایران فراهم سازد و پیشنهادهای اجرایی مشخصی به دولت ارائه کند.

رییس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت کاهش فساد اداری، تصریح کرد: مبارزه پایدار با فساد پیش از هر چیز نیازمند اصلاح رفتار، ارتقای فرهنگ سازمانی، تقویت شفافیت و افزایش مسئولیت‌پذیری است و این هدف صرفاً با صدور بخشنامه و دستورالعمل محقق نخواهد شد.

وی با تأکید بر اعتماد دولت به ظرفیت دانشگاه‌ها گفت: اگر دانشگاه‌ها و استادان با مسائل واقعی ایران درگیر شوند، بی‌تردید خواهند توانست راهکارهای مؤثر و عملیاتی برای حل‌شان ارائه کنند. البته موفقیت هر ایده و پیشنهاد زمانی مشخص می‌شود که وارد مرحله اجرا شود و در معرض آزمون‌های واقعی قرار گیرد.

هر سازوکاری که نتواند رضایت شهروندان را تأمین کند، نیازمند اصلاح و بازنگری است

پزشکیان با اشاره به نقش استادان مدیریت در طراحی سیاست‌های کلان، نظام برنامه‌ریزی، قوانین و ساختارهای اداری کشور اظهار کرد: تمامی اقدامات مدیریتی و اصلاحات ساختاری باید در نهایت به افزایش رضایت عمومی و ارتقای کیفیت زندگی مردم منجر شود. فلسفه وجودی دولت و نظام اداری، خدمت به مردم است و هر سازوکاری که نتواند رضایت شهروندان را تأمین کند، نیازمند اصلاح و بازنگری خواهد بود.

رییس‌جمهور تأکید کرد: مردم باید به‌طور ملموس احساس کنند سیاست‌ها و تصمیمات در جهت بهبود معیشت، رفاه، سلامت، آموزش و آینده آنان اتخاذ می‌شود. مسئولیت ما در برابر مردم و نسل‌های آینده مسئولیتی سنگین و پاسخ‌گو در پیشگاه خداوند است.

وی همچنین رویکرد «محله‌محوری» و «مسجدمحوری» دولت را ظرفیتی برای مشارکت دانشگاهیان در حل مسائل ایران دانست و اظهار کرد: اگر زمینه حضور میدانی دانشجویان و استادان در محله‌ها و عرصه‌های اجتماعی فراهم شود، می‌توان از توان علمی و تخصصی آنان برای حل مسائل واقعی مردم بهره گرفت. دولت آماده است میدان عمل را در اختیار نیروهای توانمند قرار دهد تا با اتکا به ظرفیت‌های محلی، بسیاری از مشکلات جامعه برطرف شود.

پزشکیان تاکید کرد: ایران از ظرفیت‌ها، منابع و فرصت‌های فراوانی برخوردار است و وظیفه داریم با مدیریت علمی، بهره‌گیری از دانش و مشارکت مردم و نخبگان، این ظرفیت‌ها را در مسیر حل مشکلات و پیشرفت به کار گیریم.