به گزارش پارسینه به نقل از اطلاعات آنلاین، کارخانه هوانوردی کومسومولسک-نا-آمور روسیه تولید 20 فروند جنگنده سوخو-35 سفارش نیروی هوایی ایران را به اتمام رسانده و وزارت دفاع ایران هم اکنون هزینه های نگهداری و پشتیبانی این جنگنده ها را در روسیه می پردازد تا زمانی که به تأسیسات مرتبط در داخل ایران منتقل شوند. این تحول در پی افشای مکاتبات صنایع نظامی روسیه در اواخر سال 2025 انجام می شود که نشان می داد آن زمان 16 فروند سوخو-35 برای تأمین سفارش های ایران در حال ساخت بودند.

گرچه این کارخانه پیش تر سوخو-35 را با نرخ تولید حدود 14 فروند در سال می ساخت، اما وادیم بادخا، مدیر عامل شرکت متحد هواپیماسازی (UAC)، در ماه مه 2025 تأیید کرد که اقداماتی برای افزایش تولید آغاز شده است. انتظار می رود تحویل جنگنده های سوخو-35 به نیروهای هوافضای روسیه طی دو تا سه سال آینده کاهش یابد تا امکان تأمین سفارش های ایران فراهم شود.

اسناد فاش شده از دولت روسیه در اواخر سال 2025 تأیید کرد که وزارت دفاع ایران سفارش خرید 48 فروند جنگنده سوخو-35 (Su-35) را ثبت کرده است؛ این امر پس از آن بود که مقامات ایرانی پیش تر تأیید کرده بودند سفارش هایی برای تعداد نامشخصی از این هواپیماها ثبت شده است. تحویل هواپیماهای آموزشی یاک-130 (Yak-130) به تأسیسات ایران در سپتامبر 2023 آغاز شد؛ اقدامی که به نظر می رسید مشخصاً با هدف پشتیبانی از آموزش خلبانان در داخل کشور و همگام با تلاش های آموزشیِ در حال انجام در روسیه رخ داده باشد.

احتمال دارد ورود جنگنده های سوخو-35 به ایران در سال 2026 آغاز شود، هر چند برخی منابع گزارش می دهند که آسیب دیدگی زیرساخت های پایگاه هوایی همدان، عامل اصلیِ مانعِ انتقال این هواپیماها به ایران است. گزارش ها حاکی از آن است که یگان های مهندسی هم اکنون مشغول عملیات بازسازی هستند. انتظار می رود پیش از ورود این جنگنده ها، شبیه سازهای پیشرفته تحویل داده شوند.

ماجرای تأمین جنگنده های سوخو-35 (Su-35) تنها به همین مورد محدود نبوده است؛ چنان که منابع روسی در 4 ژوئن تأیید کردند وزارت دفاع ایران سفارش خرید 12 فروند جنگنده سوخو-30 اس ام 2 (Su-30SM2) را نیز ثبت کرده است. این هواپیماها قرار است به صورت دست دوم و از اواسط سال 2027، از یگان های عملیاتی خط مقدم روسیه تحویل داده شوند. مدل Su-30SM2 نسخه ای با پیچیدگی کمتر از همان پلتفرم بدنه سوخو-27 (Su-27) است که سوخو-35 هم بر پایه آن ساخته شده است.

این جنگنده ضمن بهره گیری از موتور و اویونیک پیشرفته و مشابه با سوخو-35، نه تنها هزینه بسیار کمتری دارد و نگهداری آن آسان تر است، بلکه برای انجام عملیات های تهاجمی و همچنین آموزش خدمه سوخو-35 گزینه مناسب تری محسوب می شود. شواهد متعدد حاکی از آن است که وزارت دفاع ایران سفارش خرید جنگنده های پیشرفته تر نسل پنجمی سوخو-57 (Su-57) را هم ثبت کرده است؛ هر چند با توجه به حجم بالای سفارش های معوقه، انتظار نمی رود تحویل این جنگنده ها پیش از سال 2030 آغاز شود.

اقدام نیروی هوایی ایران برای دستیابی به نخستین جنگنده های خود در دوران پس از جنگ سرد، به ویژه از آن جهت مهم است که این نیرو پیش تر توانسته بود از جنگنده های بسیار قدیمی ترِ دوران جنگ ویتنام، در جریان درگیری ها با ایالات متحده و شرکای راهبردی آن، به شکلی مؤثر استفاده کند. در اواخر ماه آوریل تأیید شد که یک فروند جنگنده نسل سومی F-5E نیروی هوایی ایران، با عبور از لایه های متعدد پدافند هوایی آمریکا و کویت (که تجهیزات آن را آمریکا تأمین کرده بود)، عملیات بمباران موفقی را علیه پادگان بوهیرینگ (Camp Buehring) در کویت انجام داده است.

در ادامه در اوایل ماه مه تأیید شد همتای سنگین وزن تر و دارای برد بیشترِ این جنگنده در نیروی هوایی ایران یعنی F-4E که آن هم از فناوری های قدیمی و منسوخ بهره می برد، برای انجام یک حمله نفوذی موفق بر فراز خاک عربستان سعودی به کار گرفته شده است. این عملیات تنها به این دلیل رسانه ای شد که به درگیری میان جنگنده F-4 و دست کم یک فروند جنگنده F-16CJ نیروی هوایی آمریکا انجامید که در آن، جنگنده های F-16 در سرنگون کردن هواپیمای ایرانی ناکام ماندند. این گزارش احتمال آن را مطرح کرد که شاید حملات نفوذی جنگنده های F-4 در مقیاسی گسترده تر در حال انجام بوده باشد.

در جریان تنش های اخیر با ایالات متحده و شرکای راهبردی اش در خاورمیانه، نیروی هوایی ایران ثابت کرد با وجود شدت بالای حملات علیه تأسیسات، قادر به حفظ هواگردهای خود است. موفقیت های کسب شده با استفاده از جنگنده های قدیمی، این احتمال را تقویت کرد که تحویل جنگنده های سوخو-35 (Su-35) امکان انجام حملات بسیار سنگین تری را علیه اهداف متخاصم در بخش های وسیعی از خاورمیانه فراهم خواهد ساخت. برد عملیاتی فوق العاده زیاد سوخو-35 - با شعاع عملیاتی نزدیک به 2000 کیلومتر - امکان اجرای حملات نفوذی به عمق حریم هوایی دشمن را مهیا می کند.

در عین حال، قابلیت عملیات از باندهای کوتاه یا موقت، آسیب پذیری این ناوگان را در برابر حملات به پایگاه های هوایی کاهش داده و از عملیات های پراکنده پشتیبانی می کند. گرچه سوخو-35 از بسیاری جهات نسبت به جنگنده های پیشرفته تر آمریکایی و چینی نظیر اف-35 (F-35) و جی-16 (J-16) در رده پایین تر قرار می گیرد، اما در مقایسه با هر جنگنده دیگری که پس از دوران جنگ سرد ساخته شده، در عملیات های پیچیده هوابه هوا بیش از همه محک عملیاتی خورده و مستمرا، از جمله با به کارگیری نسل های جدید موشک های هوابه هوا، ارتقا یافته است.