هفته گذشته اخبار مربوط به انتشار تصاویر زنان و دختران در کانال های تلگرامی منتشر شد و حتی خبر خودکشی یکی از قربانیان این کانال ها که دختری 16ساله بوده در فضای مجازی و بعضی رسانه ها اطلاع رسانی می شود. چند روز بعد محمدرضا هاشمی فر ، فرمانده انتظامی لرستان در واکنش به این اخبار اعلام می کند: اعضای یک باند سازمان یافته که از طریق کانال های تلگرامی اقدام به انتشار تصاویر خصوصی شهروندان، هتک حیثیت و اخاذی می کردند، شناسایی و دستگیر شده اند.

به گزارش اعتماد، این در حالی است که یک فعال اجتماعی که در مورد این گونه پرونده ها بارها هشدار داده می گوید: این اتفاق مختص به استان لرستان نبوده و در شهرهای دیگر از جمله بوکان، کرمانشاه، همدان، اهواز و آبادان رخ داده است. این اتفاق ابتدا در ملایر و سپس در خرم آباد و بروجرد سر و صدا می کند. هدف اصلی اعضای این باند از انتشار تصاویر افراد در کانال تلگرامی؛ اخاذی، سرگرمی و خصومت شخصی بوده است. در برخی موارد بعضی اشخاص عکس فردی که قبلا با او در ارتباط بودند را به خاطر انتقام یا خصومت شخصی برای این کانال تلگرامی ارسال می کردند. گاهی هم اعضای این گروه تلگرامی، شماره تماس و اطلاعات خصوصی افراد را زیر عکس هایشان می نوشتند و به فرد قربانی پیام می دادند که اگر می خواهد عکس و اطلاعاتش پاک شود باید مبلغی را در قالب رمزارز بپردازد.

پس از خبر انتشار تصاویر خصوصی افراد در استان لرستان، برخی رسانه ها در مورد افزایش موارد خودکشی و اتفاقات ناگوار دیگر در راستای این ماجرا خبر داده اند. حتی شنیده ها حاکی از آن است که دختری توسط پدرش به قتل رسیده است؛ اما این موارد هنوز به طور رسمی اعلام نشده و فقط در حد یک توییت آن هم در شبکه های اجتماعی باقی مانده است.

دوم مرداد ماه جاری، وحید مجید ، رییس پلیس فتای فراجا از اجرای چندین عملیات ضربتی و انهدام شبکه های سازمان یافته اخاذی و انتشار محتوای خصوصی در فضای مجازی خبر داده و گفته است: این عملیات ها با هم افزایی پلیس فتای استان های تهران، اصفهان، همدان و لرستان انجام شد و در جریان آن، ادمین های اصلی، رابطان مالی و عوامل انتشار محتوای خصوصی شناسایی، دستگیر و تحویل مراجع قضایی شدند. با اشراف اطلاعاتی و اقدام به موقع پلیس فتا، پیش از انتشار بیش از 42 هزار تصویر خصوصی بانوان در کانال های تلگرامی، تجهیزات دیجیتال متهمان توقیف و شبکه های مجرمانه متلاشی شد؛ اقدامی که از وقوع یک آسیب گسترده اجتماعی جلوگیری کرد. در این عملیات هماهنگ، هسته مرکزی این شبکه ها در تهران و اصفهان و همچنین عوامل مرتبط در شهرستان ملایر و استان لرستان شناسایی و دستگیر شدند.

همچنین علی حسنوند ، دادستان مرکز استان لرستان در مورد این پرونده اظهار کرده است: تاکنون بیش از 200 شکایت در این زمینه در دادسرای مرکز استان ثبت شده است. بر اساس گزارش ها گردانندگان این کانال علاوه بر انتشار تصاویر از برخی افراد برای حذف تصاویر منتشر شده، اخاذی می کردند. بهتر است افراد در شبکه های اجتماعی نسبت به انتشار تصاویر و اطلاعات شخصی خود محتاط باشند و حریم خصوصی خود را با دقت بیشتری مدیریت کنند و برای تعمیر گوشی تلفن همراه یا لوازم الکترونیکی حاوی حافظه، حتما به مراکز معتبر و دارای مجوز مراجعه کنند و در هنگام تحویل دستگاه به مراکز تعمیراتی، حتما رسید کتبی دریافت کنند تا در صورت بروز هرگونه سوءاستفاده، امکان پیگیری قضایی وجود داشته باشد.

با این حال در مورد جزییات این پرونده و پرونده های مشابه دیگر با سعید سوزنگر ، فعال اجتماعی به گفت وگو پرداخته است.

شما قبلا در مورد انتشار تصاویر خصوصی افراد خصوصا کودکان و نوجوانان و حتی خودکشی برخی از آنان هشدارهایی داده بودید. با توجه به خبر انتشار تصاویر افراد در برخی شهرهای استان لرستان و شهرهای دیگر توضیح می دهید.

حدود سه، چهار سال است که گروه های زیادی در حوزه انتشار تصاویر افراد خصوصا کودکان و نوجوانان فعالیت می کنند. این گروه ها تصاویر خصوصی افراد را یا از طریق اشخاص دیگر که با قربانیان خصومت شخصی دارند، منتشر یا از طریق هک کردن به عکس های افراد دسترسی و تصاویر خصوصی آنان را با هدف اخاذی منتشر می کنند. البته آسیب در پرونده هایی که مربوط به انتشار تصاویر خصوصی کودکان و نوجوانان است به مراتب بیشتر از بزرگسالان است، چون کودکان و نوجوانان نمی توانند از اتفاقی که برایشان رخ می دهد، صحبت کنند و در مواردی اقدام به خودکشی می کنند.

به همین خاطر خانواده ها باید یکسری مسائل را مدیریت کنند؛ اگر برای فرزند سیزده یا پانزده ساله خود دسترسی آزاد به شبکه های اجتماعی در نظر می گیرند با اکانت معمولی نباشد و اگر کودکان و نوجوانان از اکانت معمولی استفاده می کنند، بهتر است خانواده ها در قسمت privacy (حریم خصوصی) تنظیمات را درست انجام دهند تا افراد دیگر در گروه های تلگرامی به راحتی عکس کودک یا نوجوان آن ها را نبینند. گاهی افراد سودجویی که به عکس های پروفایل و حتی شماره تماس ها دسترسی دارند آن عکس و شماره تماس را برمی دارند و با AI (هوش مصنوعی) آن عکس ها را به صورت برهنه درست می کنند و برای قربانیان که اکثرا کودکان و نوجوانان هستند، ارسال و آن ها را تهدید می کنند.

در مورد پرونده مربوط به انتشار تصاویر خصوصی افراد در استان لرستان جزییاتی در دست دارید؟ آیا این پرونده فقط مرتبط به انتشار تصاویر خصوصی زنان و دختران بوده یا پسران هم قربانی این ماجرا شده اند؟

این ماجرا حدود سه، چهار هفته پیش ابتدا در شهرستان ملایر رخ می دهد. بعد هم در خرم آباد و بروجرد و سپس در شهرهای دیگر اتفاق می افتد. ماجرا این گونه بوده که یک کانال تلگرامی با نام ک شروع به انتشار تصاویر شخصی زنان، دختران و پسران می کند. اعضای این کانال تلگرامی با الفاظ رکیک قربانیان را خطاب قرار می دادند و عکس و اطلاعات شخصی آن ها از جمله شماره تماس و ارتباطات خصوصی آنان را منتشر می کردند. این کانال تلگرامی خیلی سریع بولد می شود و بعضی از جوانان عکس های افرادی که قبلا با آن ها در ارتباط بوده را با هدف سرگرمی یا خصومت شخصی برای این کانال ارسال می کردند. همزمان با این اتفاق افرادی که عکس هایشان در این کانال تلگرامی منتشر می شد به بنده پیام می دادند و درخواست کمک می کردند. در این مواقع قربانیان باید گروه تلگرامی را ریپورت کنند، البته این راه چاره نیست و فقط مسکنی موقت برای درمان است.

فکر می کنید هدف اصلی اعضای این کانال های تلگرامی بیشتر چه بوده؛ این در حالی است که دختر 16 ساله ای به خاطر انتشار تصویر خصوصی اش خودکشی کرده، اما او لباس نامناسبی به تن نداشته و حتی برهنه هم نبوده است؛ امکان دارد برای اذهان عمومی سوال به وجود بیاید که آیا این ماجرا پشت پرده خاصی غیر از انتشار تصاویر داشته است؟

هدف اصلی اعضای این کانال های تلگرامی اخاذی و بازی است؛ بازی از این نظر که کارشان به نوعی برای یک عده جوان تبدیل به سرگرمی شده و بعضی از جوانان هم به خاطر انتقام جویی و خصومت شخصی عکس فردی که با او در ارتباط بودند را برای این کانال ارسال می کردند، اما این اتفاق چون در شهرهای کوچک رخ داده و بحث آبرو به میان بوده، اقدامات ناگواری همراه داشته است. اعضای این گروه تلگرامی با الفاظ رکیک قربانیان را تهدید می کردند. در شهرهای کوچک حتی انتشار تصویر پروفایل یک دختر و ربط دادن آن به چهار نفر دیگر تبعات منفی زیادی در برخواهد داشت؛ دختری که اقدام به خودکشی کرده 16 سال داشته است؛ نوجوانان در این سن نمی توانند هیجانات خود را کنترل کنند و حتی توان گفت وگو با خانواده را ندارند و امکان دارد با یک تهدید اقدام به خودکشی کنند.

آیا در شهرستان های دیگر هم به خاطر این اتفاق موارد خودکشی وجود داشته است؟

از این موضوع اطلاعی ندارم و با استناد به برخی توییت ها نمی توانم تعداد خودکشی ها را تایید کنم، اما خودکشی دختر 16ساله به دلیل انتشار تصاویر شخصی اش تایید شده است.

پیشنهادی برای پیشگیری از چنین اتفاقاتی خصوصا برای گروه سنی کودکان و نوجوانان دارید؟

بهتر است خانواده ها همان طور که برای آموزش کلاس زبان، موسیقی و نقاشی کودکان و نوجوانان خود وقت می گذارند، برای آموزش آن ها در مواجهه با چنین اتفاقاتی هم وقت بگذارند. خانواده ها هم باید خودشان آموزش ببینند و هم به فرزندان خود آموزش های لازم را بدهند. همچنین خانواده ها باید در موارد اینچنینی حامی فرزندان خود باشند و به آن ها این اطمینان را بدهند که اگر خطری آن ها را تهدید می کند، می توانند در مورد آن صحبت کنند.